15.5 C
Pristina
Friday, May 24, 2024

Si mund ta dijë muslimani i zakonshëm se cilët janë dijetarët?

Më të lexuarat

Pyetja:

Si e dimë nëse dikush është dijetar dhe si e dallojmë se çfarë niveli është një dijetar d.m.th. Myfti apo jo, që ta vendosim atë në nivelin e tij dhe të mos jemi të padrejtë. Cili është qëndrimi i duhur ndaj shejh Ibn Bazit, Ibn Uthejminit dhe Albanit pa bërë ekzagjërime në lidhje me ta?

***

Përgjigjja: 

Falënderimi i takon Allahut.

Ne nuk pajtohemi me mendimin e disa dijetarëve të usulul-fikhut të cilët thonë se ai që nuk është i specializuar në shkencat islame nuk do të mund të bëjë përpjekje për të gjetur dhe përzgjedhur dijetarët që janë të kualifikuar për t’u angazhuar në ixhtihadi, dhe i dalloni nga të tjerët, veçanërisht kur sot po jetojmë në një kohë kur dituria dhe edukimi janë përhapur me mëshirën e Allahut qoftë i madhëruar, pasi shumë njerëz tani posedojnë mjete që ndihmojnë në drejtimin e mendimeve të tyre dhe ua mundëson atyre. për të bërë zgjedhje.

Këtu mund të vëmë në dukje disa shenja dhe indikacione që do ta ndihmojnë njeriun në këtë drejtim. Ata janë:

Së pari:

Shenja e dijetarit dhe fekihut i cili është i kualifikuar për të dhënë fetva është se ai është në gjendje të përdorë si dëshmi ajetet e Kuranit dhe hadithet e Profetit ﷺ, duke dalluar atë që është e shëndoshë nga ajo që nuk është, ajo që abrogon dhe ajo që shfuqizohet, çfarë është specifike në kuptim dhe çfarë është e përgjithshme në kuptim, dhe kush e kupton kuptimin dhe kontekstin e shpalljes. Kjo për shkak se dijetari i vërtetë është ai që i jep përparësi Kuranit të Shenjtë në listën e tij të prioriteteve, sepse ai është burim i diturisë dhe fikhut, dhe është baza e sheriatit dhe e vendimeve.

Së dyti:

Një shenjë tjetër e dijetarëve është se ata janë shumë të përkushtuar në aspektin fetar dhe kanë qëndrim të mirë, si dhe janë të prirur të ndjekin shembullin e të drejtëve të gjeneratave të hershme, përkatësisht sahabëve dhe tabiinëve, dhe dijetarëve kryesorë. Pra, në përgjithësi ata nuk largohen nga rruga e tyre dhe çdo fetva apo fjalë që thonë ia atribuojnë njërit prej dijetarëve kryesorë të mëhershëm si Ebu Bekrit, Omerit, Sufjanit, Euzait, Ebu Hanifes, Malikut, Shafiut, Imam Ahmedit, Gazalit, Izz ibn AbdusSelaamit, Neveviut, Ibn Tejmijes, Ibnul Kajjimit, Ibn Kethirit, Ibn Haxherit dhe dijetarë të tjerë të islamit lidhur me rëndësinë e të cilëve në dije , përkushtimi dhe sinqeriteti muslimanët nuk ndryshojnë.

Por nëse në ditët e sotme gjen dikë që nuk u referohet këtyre dijetarëve apo nuk mburret me ta, dhe nuk ndjek metodologjinë e tyre të përgjithshme në kuptimin e teksteve islame, atëherë duhet të kuptosh se ai nuk është nga ata që ndjekin (gjeneratat e mëparshme ) ne te vertete; përkundrazi ai është nga ata që u larguan nga rruga e tyre dhe zgjodhën bidatin.

Ajo që përmendet këtu është ndjekja e metodologjisë së duhur në kërkimin e diturisë, e jo imitimi i verbër në çdo çështje, madhore apo e vogël, sepse fjalët e kujtdo mund të pranohen ose refuzohen, përveç Profetit ﷺ.

Së treti:

Një nga shenjat më të spikatura të dijetarit të vërtetë dhe myftiut të sinqertë, për të cilën u tregojmë njerëzve, është se ata nuk ia atribuojnë veten një grupi të vogël dhe nuk e quajnë veten me emër ose pretendojnë se ndjekin diçka që nuk është pjesë e umeti; përkundrazi ata ia atribuojnë veten këtij ummeti dhe e konsiderojnë veten si pjesë të tij, të kaluarën dhe të tashmen, gjatë gjithë historisë së Islamit. Sa i përket atij që pretendon se i përket ndonjë grupi të caktuar me besime të veçanta, siç janë bareilavitë, deobanditë, kadianitë e kështu me radhë, ose që dallohet nga trupi kryesor i Ehli Sunetit dhe Xhematit, me ndonjë emër i sapo shpikur ose ndonjë mënyrë e veçantë adhurimi, kjo zakonisht është një shenjë bidati dhe largimi nga rruga e Sunetit. Nëse besimi që ai mban është besimi i muslimanëve të Ehli Sunetit, atëherë pse ka nevojë që ai ta përshkruajë veten si diçka tjetër përveç tyre, ose ta quajë veten me një emër tjetër nga emri që u dha Allahu? Allahu i Lartësuar thotë:

Luftoni në rrugën e Allahut, ashtu si duhet luftuar. Ai ju ka zgjedhur dhe nuk ju ka vënë asnjë barrë në fenë tuaj, fenë e babait tuaj, Ibrahimit. Ai ju ka quajtur ju myslimanë qysh më parë (në Shkrimet e Shenjta) dhe në këtë (Kuran), me qëllim që i Dërguari të jetë dëshmitar mbi ju dhe që ju të jeni dëshmitarë mbi njerëzit e tjerë. Andaj, faleni namazin, jepni zekatin dhe mbështetuni tek Allahu! Ai është Mbrojtësi juaj. Sa Mbrojtës dhe Ndihmës i mrekullueshëm është Ai!” (Haxh: 78)

Megjithatë, që dikush t’ia atribuojë veten disa aktiviteteve të davetit me synimin për të punuar së bashku si grup për të arritur disa qëllime praktike, kjo nuk është ajo që nënkuptojmë këtu dhe nuk ka asnjë rezervë në lidhje me këtë. Në mënyrë të ngjashme, atribuimi i vetes në një nga katër medhhebet nuk është ajo që po i referohemi këtu. Më tepër ajo që nënkuptojmë është t’i atribuohet vetes një grupi besimesh të një grupi që ka adoptuar disa besime specifike që nuk janë pjesë e besimeve të Ehli Sunetit dhe Xhematit, dhe ata bashkohen mbi këtë bazë dhe i konsiderojnë njerëzit si miq ose armiq në përputhje me rrethanat.

Së katërti:

Nuk ka asgjë të keqe të marrësh parasysh çertifikimin akademik dhe ta marrësh atë në konsideratë, veçanërisht çertifikimin pasuniversitar në një specialitet të caktuar nga një universitet i shquar që njihet në të gjithë botën myslimane në atë specialitet. Në fakt, shpesh është e rëndësishme – kur pyesni për një problem apo çështje specifike që ka nevojë për hulumtim dhe shqyrtim – të pyesni se kush është specializuar në këtë çështje në studimet e tij pasuniversitare dhe ka shkruar një tezë masteri ose doktorature për të. Kërkime të tilla shpesh bëhen mirë, për shkak të kujdesit dhe vëmendjes së universiteteve përkatëse, mbikëqyrjes së profesorëve specialistë dhe faktit që shkrimtari i ishte nënshtruar debatit dhe diskutimit për gjithçka që shkruante në të.

Por kjo nuk do të thotë se kushdo që ka një diplomë në sheriatin nga ndonjë universitet ka arritur nivelin e duhur të njohurive që e kualifikojnë atë për të nxjerrë fetva në lidhje me çështjet fetare. Kjo nuk është ajo që ne po i referohemi këtu. Kemi parë shumë njerëz që kanë diploma të tilla, por nuk janë të aftë për dije apo fikh, dhe nuk janë të kualifikuar për të dhënë fetva, sepse nuk kanë munguar dhe nuk kanë këmbëngulur në marrjen e më shumë diturisë.

Më tepër ajo që nënkuptohet është se kjo shenjë mund të konsiderohet si provë dytësore, pasi të vërtetohet se ai ka një diplomë, ose si provë vërtetuese që mund t’i shtohet shenjave të tjera.

Së pesti:

Një nga shenjat më të rëndësishme që i këshillojmë njerëzit t’i kushtojnë vëmendje është se ky myfti apo dijetar duhet të jetë dikush që u bë i famshëm për sinqeritetin dhe dijen e tij në elitën akademike dhe qarqet e specializuara, jo vetëm tek njerëzit e thjeshtë. Përkundrazi, studiuesit dhe specialistët duhet të dëshmojnë për mirëkuptimin dhe aftësinë e tij, dhe ata duhet të pranojnë se ai është i ditur dhe pikëpamjet e tij janë të bazuara. Këtu do të citojmë si dëshmi atë që kanë thënë dijetarët e hadithit për mënyrat e vërtetimit se transmetuesi është me karakter të mirë.

Ibn Salah ka thënë: “Karakteri i tij i shëndoshë mund të vërtetohet kur dy dijetarë të tjerë thonë se ai është me karakter të mirë, ose sepse është i njohur gjerësisht. Nëse një person njihet gjerësisht si me karakter të mirë në mesin e dijetarëve të hadithit ose dijetarëve të tjerë, dhe ai u lavdërua gjerësisht për besueshmërinë dhe ndershmërinë e tij, nuk ka nevojë për një deklaratë nga njerëz të veçantë që dëshmojnë për karakterin e tij të mirë. Ky është mendimi i saktë sipas medhhebit të Shafiut (Allahu e mëshiroftë) dhe është parimi që është miratuar në fushën e usul fikhut.” [1]

Të qenit i famshëm për dije në rrethet akademike është një shenjë e mjaftueshme për ta bërë njeriun t’i drejtohet atij dijetari dhe ta pyesë për çështje që nuk janë të qarta në mendjen e dikujt.

Por gjithçka që përmendëm më sipër nuk është gjë tjetër veçse shenja që hyjnë nën titullin e treguesve; ato nuk janë mjete për të qenë të sigurt. Siguria është e mundur vetëm për ata që janë specialistë në të njëjtën fushë njohurish.

Ibn Salah (Allahu e mëshiroftë) ka thënë:

Njeriu i zakonshëm (i cili pason një dijetar) duhet patjetër të hulumtojë çështjet për të ditur nëse ai që kërkon është i kualifikuar për të nxjerrë fetva, nëse nuk ka njohuri të mëparshme për këtë. Nuk i lejohet atij që të kërkojë fetva kushdo që pretendon se ka dituri, edhe nëse është i përfshirë në mësimdhënie apo predikim, apo ndonjë pozicion tjetër dijeje, vetëm pse pretendon se ka dituri.

Lejohet që ai të kërkojë fetva nga ai që është i njohur gjerësisht në popull për të qenë i kualifikuar për të dhënë fetva.

Sipas disa dijetarëve të mëvonshëm, fama e tij për nxjerrjen e fetvave, kur është e njohur gjerësisht, nuk jep siguri në lidhje me të, përveç nëse ka ndonjë dëshmi të prekshme. Të qenit i njohur gjerësisht në mesin e njerëzve të zakonshëm nuk është diçka e besueshme, sepse mund të bazohet në konfuzion dhe pretendime.

Gjithashtu lejohet të pyetet një person për të cilin është thënë se është i kualifikuar, por sot nuk duhet të kënaqemi duke pyetur dikë vetëm sepse ai jep fetva ose dihet se merret me këtë, por nuk dihet se është i kualifikuar për ta bërë këtë.

Sa i përket Shejh Ibn Bazit, Shejh Ibn Uthejmanit dhe Shejh Albanit (Allahu i mëshiroftë), ata janë shumë të famshëm dhe të njohur në mesin e dijetarëve dhe atyre që janë të specializuar në diturinë islame dhe janë ndër shembujt më të mirë që shpjegojnë shenjat e diskutuara më sipër. Ata i kombinuan të gjitha karakteristikat e diturisë, mirësisë dhe virtytit, me lejen e Allahut, dhe shumë njerëz e dëshmuan këtë.

Dhe Allahu e di më së miri.

islamqa.info

————–

[1] Mukadimet Ibn Salah (fq. 105)

Burimi

- Advertisement -spot_img

Më tepër

Të fundit