Sipas një raporti të publikuar nga gazeta Jerusalem Post, “MAFAT” qëndron në zemër të transformimit më të rrezikshëm që ka përjetuar ushtria izraelite ndër vite, jo si një njësi kërkimore tradicionale, por si mendja që po ripërcakton luftën dhe mjetet e saj.
“MAFAT” është shkurtesa hebraike për Drejtorinë e Kërkimit dhe Zhvillimit në Ministrinë izraelite të Mbrojtjes. Ajo është institucioni përgjegjës për shndërrimin e ideve shkencore dhe teknologjike në kapacitete ushtarake praktike. Historikisht, MAFAT ka vepruar në hije, por ajo që zbulon raporti tregon se sot ajo ndodhet në ballë të vendimmarrjes ushtarake, veçanërisht pas krijimit të Drejtorisë së Inteligjencës Artificiale dhe Autonomisë në fund të vitit 2024.
Sipas raportit, roli i MAFAT-it nuk kufizohet më vetëm në zhvillimin e armëve, por në përshpejtimin e vetë luftës. Ideja themelore që drejton punën e saj është se koha e betejës është bërë faktori kryesor vendimtar dhe se ai që shkurton distancën midis inteligjencës dhe zbatimit fiton një epërsi vdekjeprurëse. Prandaj, MAFAT punon për ta transferuar teknologjinë nga laboratori në fushëbetejë me ritëm industrial, në mënyrë që algoritmet dhe sistemet inteligjente të arrijnë drejtpërdrejt te ushtari dhe komandanti në vijën e parë.
Ajo që bie në sy është se MAFAT nuk zhvillon vetëm teknologji “futuriste” afatgjata, por mbështetet gjerësisht në #përvojën_e_Gazës si një fushë testimi reale. Të dhënat e më shumë se dy viteve luftimesh, që përfshijnë lëvizjen në zona të shkatërruara, modelet e sjelljes së rezistencës dhe mjedisin urban kompleks, janë shndërruar në material bazë për trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale.
Këto modele nuk monitorojnë vetëm, por përpiqen të parashikojnë dhe të dallojnë mes “normales” dhe “jo normales” në momente me kaos ekstrem.
Raporti tregon se MAFAT po punon gjithnjë e më shumë për integrimin e #inteligjencës_artificiale në platformat tokësore, si tanke, mjete transporti ushtarësh dhe sisteme mbikëqyrjeje, në mënyrë që makina të bëhet partner i drejtpërdrejtë në vendimmarrjen në terren.
Funksioni i këtyre sistemeve është të zvogëlojë barrën mbi ushtarin, të filtrojë zhurmën vizuale dhe dëgjimore dhe ta drejtojë vëmendjen drejt kërcënimit të mundshëm para se ai të shndërrohet në sulm real.
Raporti gjithashtu shpjegon se #dronët që zhvillohen ose mbikëqyren nga MAFAT nuk janë më thjesht mjete filmimi, por platforma inteligjente të afta të monitorojnë lëvizjen, zërin dhe indikatorë të padukshëm për syrin njerëzor, dhe të ofrojnë një “përmbledhje luftarake” në vend të transmetimit të një sasie të madhe imazhesh.
Ky transformim synon që komandanti të shohë vetëm atë që është e rëndësishme, jo gjithçka që ekziston.
Sipas raportit, ky orientim erdhi si reagim i drejtpërdrejtë ndaj asaj që Izraeli e përshkruan si “#verbëri_inteligjence”, e cila u zbulua gjatë sulmit të 7 tetorit. MAFAT tani po udhëheq përpjekjen për rindërtimin e besimit te teknologjia, duke u dhënë sistemeve luftarake “sy dhe veshë” të shumtë, që kombinojnë sensorët vizualë, zanorë dhe elektromagnetikë, me qëllim parandalimin e befasisë në të ardhmen.
Ambicia e MAFAT-it nuk ndalet këtu. Raporti tregon se ajo synon të ndërtojë atë që e quan “gjuhë operative të unifikuar” mes forcave tokësore, ajrore dhe detare, për të thyer barrierat digjitale midis degëve të ndryshme dhe për të përshpejtuar mbylljen e ciklit të zjarrit brenda sekondash.
Në këtë model, fusha e betejës shndërrohet në një rrjet komunikimi në kohë reale, ku operacionet drejtohen përmes një gjuhe të thjeshtë dhe të drejtpërdrejtë, të ngjashme me aplikacionet e bisedës.
Burimi:
The Jerusalem Post – Defense & Tech
Raport: An army of algorithms: How MAFAT is fighting Israel’s wars with artificial intelligence
Nga: Amir Bohbot – Shkurt 2026
