Deklaratat e Turki bin Faisal Al Saud për marrëdhëniet me Izraelin dhe kushtet e normalizimit u dhanë në dhjetor 2025 gjatë një interviste me gazetën The Times of Israel, ku ai tha se Arabia Saudite nuk do të konsiderojë normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin derisa ky i fundit të sillet si një “shtet normal” dhe të pranojë zgjidhjen e çështjes palestineze me shtet të pavarur.
Ai foli për këtë çështje në një angazhim të rrallë me mediat izraelite, duke sqaruar qartë se qëndrimi saudit mbetet i lidhur me realizimin e zgjidhjes me dy shtete dhe respektimin e të drejtave të palestinezëve para çdo marrëveshjeje normalizimi.
Në intervista të tjera më të hershme në media ndërkombëtare (p.sh. CNN në gusht 2025), ai ka shprehur mendime të ngjashme duke theksuar se Arabia Saudite nuk mund të normalizojë marrëdhëniet me Izraelin në gjendjen aktuale pa zgjidhje politike dhe pa drejtësi për palestinezët.
Në vijim ju sjellim njërën intervistë:
Turki bin Faisal Al Saud kritikon ashpër Benjamin Netanyahu: Normalizim pa shtet palestinez nuk ka
Ish-shefi i inteligjencës saudite dhe një nga zërat më me peshë në diplomacinë e Gjirit, princi Turki bin Faisal Al Saud, ka drejtuar kritika të forta ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe politikave të qeverisë së tij, duke theksuar se çdo normalizim i marrëdhënieve me Izraelin mbetet i kushtëzuar nga zgjidhja e drejtë e çështjes palestineze.
Në deklarata publike të përsëritura, ai ka nënvizuar se qëndrimi zyrtar i Arabia Saudite është i pandryshuar: nuk mund të ketë marrëdhënie të plota me Izraeli pa krijimin e një shteti të pavarur palestinez me kryeqytet në Jerusalemin Lindor.
“Pa drejtësi për palestinezët, s’ka paqe të vërtetë”
Princi Turki ka theksuar se politikat aktuale izraelite po e largojnë rajonin nga paqja dhe po thellojnë konfliktin. Ai ka akuzuar qeverinë e Netanyahut për qasje ekspansioniste dhe për injorim të të drejtave të popullit palestinez, duke e cilësuar këtë kurs si pengesë kryesore për çdo marrëveshje historike në rajon.
Sipas tij, përpjekjet për normalizim nuk mund të anashkalojnë realitetin në territoret palestineze dhe vuajtjet e popullsisë civile në Rripi i Gazës dhe Bregun Perëndimor.
Kushti saudit: zgjidhja me dy shtete
Mesazhi i tij është i qartë: çelësi i stabilitetit rajonal mbetet zgjidhja me dy shtete. Vetëm një proces serioz që çon drejt një shteti sovran të Palestinës mund të hapë derën për marrëdhënie normale dhe bashkëpunim të gjerë rajonal.
Ai ka paralajmëruar se anashkalimi i kësaj çështjeje ose tentativat për ta zëvendësuar me marrëveshje të pjesshme sigurie apo ekonomike nuk do të prodhojnë paqe afatgjatë.
Thirrje për diplomaci, jo përshkallëzim
Princi Turki bin Faisal ka bërë gjithashtu thirrje që diplomacia dhe presioni ndërkombëtar të orientohen drejt ndaljes së dhunës dhe rifillimit të negociatave serioze politike, duke theksuar se përshkallëzimi ushtarak vetëm sa rrit rrezikun e një konflikti më të gjerë rajonal.
Sipas tij, e ardhmja e Lindjes së Mesme nuk mund të ndërtohet mbi forcën ushtarake, por mbi drejtësinë politike dhe njohjen e të drejtave kombëtare të palestinezëve.
Në thelb, qëndrimi i tij përmbledh pozicionin tradicional saudit: pa zgjidhje të drejtë për palestinezët, nuk ka normalizim të plotë me Izraelin.
