​Mos fajëso askënd pos vetes

​Ai që e mediton Kur’anin vëren se ai nuk i lë njeriut asnjë mundësi për të fajësuar dikë tjetër për mangësitë e tij në këtë botë përveç vetvetes. Ai nuk i jep asnjë peshë justifikimeve të dobëta që njeriu do të paraqesë Ditën e Kiametit, duke theksuar në shumë vende përgjegjësinë e çdo njeriu për veten dhe veprat e tij.

​1. Nuk të bëjnë dobi etërit dhe të parët

​Nuk do të të bëjë dobi nëse je ndjekës i së pavërtetës të mbështetesh tek etërit dhe të parët duke ua hedhur fajin atyre:

​“Ai do të thotë: ‘Hyni në Zjarr bashkë me popujt që kanë kaluar para jush nga xhindët dhe njerëzit.’ Sa herë që një popull hyn në të, mallkon popullin tjetër, derisa të gjithë të mblidhen në të. Të fundit do t’u thonë të parëve: ‘Zoti ynë! Këta na humbën, prandaj jepu atyre dënim të dyfishtë nga zjarri.’ Ai do të thotë: ‘Për secilin ka dënim të dyfishtë, por ju nuk e dini.’ Dhe të parët do t’u thonë të fundit: ‘Ju nuk keni pasur ndonjë përparësi ndaj nesh, prandaj shijoni dënimin për atë që keni fituar.’”

​“Dhe kështu, Ne nuk kemi dërguar para teje në ndonjë vendbanim ndonjë paralajmërues, veçse të pasurit e tij thanë: ‘Ne i gjetëm etërit tanë në këtë rrugë dhe ne po ndjekim gjurmët e tyre.’”

​2. Nuk të bëjnë dobi prijësit dhe të mëdhenjtë

​As nuk do të të bëjnë dobi prijësit dhe të mëdhenjtë që janë ndjekur:

​“Kur ata që u ndoqën do të shkëputen nga ata që i ndoqën dhe të gjithë do ta shohin dënimin, dhe lidhjet mes tyre do të këputen. Ata që i ndoqën do të thonë: ‘Ah, sikur të kishim mundësi të ktheheshim edhe një herë që të shkëputeshim prej tyre ashtu siç u shkëputën ata prej nesh.’ Kështu Allahu ua tregon veprat e tyre si pendime të mëdha dhe ata nuk do të dalin nga zjarri.”

​“Dhe ata do të thonë: ‘Zoti ynë! Ne iu bindëm prijësve dhe të mëdhenjve tanë dhe ata na humbën nga rruga.’”

​“Kur të dalin të gjithë para Allahut, të dobëtit do t’u thonë atyre që ishin mendjemëdhenj: ‘Ne ishim ndjekësit tuaj, a mund të na largoni nga dënimi i Allahut sadopak?’ Ata do të thonë: ‘Sikur Allahu të na kishte udhëzuar, do t’ju kishim udhëzuar edhe ju. Për ne është njësoj, a durojmë apo ankohemi; nuk kemi asnjë shpëtim.’”

​“Dhe kur të polemizojnë në zjarr, të dobëtit do t’u thonë mendjemëdhenjve: ‘Ne ishim ndjekësit tuaj, a mund të na largoni një pjesë të dënimit të zjarrit?’ Mendjemëdhenjtë do të thonë: ‘Të gjithë jemi në të; Allahu tashmë ka gjykuar mes robërve.’”

​3. Nuk të bëjnë dobi djajtë dhe shejtanët

​As djajtë dhe shejtanët nuk do të të bëjnë dobi:

​“Dhe shejtani do të thotë kur të përfundojë çështja: ‘Allahu ju premtoi premtimin e vërtetë, ndërsa unë ju premtova dhe ju zhgënjeva. Unë nuk kisha pushtet mbi ju, përveçse ju thirra dhe ju m’u përgjigjët. Prandaj mos më fajësoni mua, por fajësoni vetveten. Unë nuk mund t’ju shpëtoj dhe as ju nuk mund të më shpëtoni mua. Unë mohoj atë që më bëtë shok më parë. Vërtet, për të padrejtët ka dënim të dhimbshëm.’”

​4. Nuk të bëjnë dobi shokët dhe miqtë

​As shokët dhe miqtë:

​“Miqtë atë ditë do të jenë armiq të njëri-tjetrit, përveç të devotshmëve.”

​“Mjerë për mua! Ah, sikur të mos e kisha marrë filanin për mik! Ai më largoi nga përkujtimi pasi më kishte ardhur. Dhe shejtani është gjithmonë braktisës për njeriun.”

​5. Nuk të bën dobi asnjë tjetër

​As ndonjë tjetër prej njerëzve apo xhindëve:

​“Ata që mohuan u thanë besimtarëve: ‘Ndiqni rrugën tonë dhe ne do t’i mbajmë mëkatet tuaja.’ Por ata nuk do të mbajnë asgjë nga mëkatet e tyre; ata janë gënjeshtarë.”

​“Dhe të gjithë do të vijnë para Tij Ditën e Kiametit të vetëm.”

​“Ju erdhët tek Ne të vetëm, ashtu siç ju krijuam herën e parë, dhe latë pas shpinës atë që ju dhamë. Ne nuk shohim me ju ndërmjetësuesit tuaj që pretendonit se ishin ortakë me ju. Lidhjet mes jush are këputur dhe ju kanë humbur ato që pretendonit.”

​Ajetet me këtë kuptim janë të shumta.

​Prandaj, nëse kjo është kështu, largohu nga e pavërteta dhe nga njerëzit e saj në këtë botë me fjalën dhe veprën tënde. Ec në rrugën e Ibrahimit (paqja qoftë mbi të) dhe do të pranohesh.

​Mos u mbështet te ata që bëjnë padrejtësi duke thënë: “Unë jam vetëm një rob i urdhëruar”, sepse atëherë do të të prekë zjarri dhe do të pendohesh në një kohë kur pendimi nuk do të të bëjë dobi.

​Dr. Ahmed Es-Sejid