Analistët: Një strategji tejet e diskutueshme për t’i bërë presion SHBA
Ndërsa Shtetet e Bashkuara shtojnë sulmet e tyre të përditshme ndaj Iranit, Teherani po hakmerret duke bombarduar infrastrukturën ushtarake dhe civile në të gjithë shtetet arabe të Gjirit dhe Jordaninë, ndërkohë që shmang sulmin ndaj Marinës Amerikane të vendosur pranë bregdetit të saj dhe Izraelit.
Analistët thonë se strategjia është hartuar për të ushtruar presion mbi Presidentin amerikan Donald Trump pa zgjeruar fushën e luftës.
Ndërsa Uashingtoni ka synuar stacionet hekurudhore, objektet e energjisë, rrjetet e telekomunikacionit dhe infrastrukturën e ujit të pijshëm në Iran, Korpusi i Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC) është përgjigjur duke sulmuar aeroportet civile dhe stacionet e ujit dhe energjisë në Kuvajt dhe Bahrein.
Analistët ushtarakë besojnë se ka logjikë në këtë strategji.
Sulmet ndaj Marinës Amerikane “do të provokonin një përgjigje shkatërruese të SHBA-së”, thotë ish-gjenerali i brigadës libaneze dhe analisti ushtarak Elias Hanna. “Një arsye tjetër është se synimi i forcave detare është ushtarakisht i vështirë sepse ato janë të mbrojtura dhe kanë sisteme të sofistikuara të mbrojtjes ajrore.”
Por pse Teherani po sulmon vendet fqinje arabe?
Atifeh Taghiani, një profesoreshë e shkencave politike në Universitetin e Teheranit, ka argumentuar se SHBA-të po përdorin vendet e Gjirit, veçanërisht Kuvajtin, për të synuar infrastrukturën civile iraniane.
Gjatë raundit të parë të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit në mars dhe prill, zyrtarët iranianë i justifikuan sulmet ndaj shteteve të Gjirit duke pretenduar se operacionet amerikane u nisën nga bazat ushtarake në territorin e tyre. Ata vazhdojnë të japin të njëjtin argument edhe sot, megjithëse ky rrëfim ka thelluar largimin midis Teheranit dhe fqinjëve të tij, veçanërisht pasi shtetet e Gjirit kanë këmbëngulur vazhdimisht se nuk do të lejojnë që territoret e tyre të përdoren për të nisur sulme ndaj Iranit.
Profesori Taghiani thotë se ligji ndërkombëtar i jep Iranit të drejtën të hakmerret kundër çdo vendi nga territori i të cilit nisen sulmet, duke theksuar se anijet luftarake amerikane po synojnë qëllimisht infrastrukturën civile iraniane sepse Uashingtoni “dëshiron të thellojë armiqësinë midis vendeve në rajon dhe po përpiqet ta bëjë të vështirë për iranianët të përgjigjen”.
“Propagandë” jorealiste
Abdullah al-Shayji, një profesor i shkencave politike në Universitetin e Kuvajtit, i hodhi poshtë vërejtjet e akademikut iranian si “propagandë” të ricikluar iraniane, duke argumentuar se pretendimet se sulmet amerikane po nisen nga shtetet e Gjirit “nuk janë më të pranueshme ose realiste sepse të gjitha sulmet burojnë nga dy transportuesit e avionëve amerikanë, ‘George W Bush’ dhe ‘Abraham Lincoln’, të cilat nuk janë më shumë se 150 km [93 milje] nga bregu iranian.”
Sipas al-Shayji, shtetet e Gjirit kanë rënë dakord me SHBA-në që forcat amerikane të stacionuara në Gjirin do të mbeten vetëm për qëllime mbrojtëse dhe e kanë informuar Teheranin se territori i tyre nuk do të përdoret për të nisur sulme ndaj Iranit. Ai shtoi se iranianët “nuk kanë paraqitur asnjë provë” për të mbështetur pretendimet e tyre.
Al-Shayji tha se Irani e di që raketat lundruese dhe raketat Tomahawk nisen nga transportuesit e avionëve amerikanë, por ka frikë nga pasojat nëse vret qoftë edhe një anëtar të shërbimit amerikan në një sulm ndaj këtyre anijeve.
Në vend të kësaj, tha ai, Teherani po vazhdon atë që ai e përshkroi si një strategji të dështuar të synimit të shteteve të Gjirit me shpresën se ato do të ushtrojnë presion mbi Uashingtonin për t’i dhënë fund luftës. Kjo, argumenton Profesor Al-Shayji, është e pamundur sepse Trump “nuk u konsultua me shtetet e Gjirit para se të niste këtë luftë dhe nuk respektoi atë për të cilën ishte rënë dakord”.
Sulmet e vazhdueshme iraniane ndaj impianteve të desalinizimit gjatë kulmit të verës në një vend si Kuvajti, popullsia e të cilit mbështetet shumë në ujin e desalinizuar, jo vetëm që shkelin ligjin ndërkombëtar, por pasqyrojnë edhe një përpjekje të qëllimshme për t’ua vështirësuar jetën civilëve, tha al-Shayji. Ai vuri në dukje se Kuvajti është ndër shtetet e Gjirit që kundërshtojnë më shumë normalizimin me Izraelin, megjithatë ka mbajtur barrën e sulmeve iraniane.
Al-Shayji paralajmëron se Irani ka braktisur llogaritjen racionale politike dhe po ndjek një kurs që e izolon më tej atë, ndërsa gërryen atë që i ka mbetur nga besueshmëria. Në të njëjtën kohë, ai argumentoi se shtetet e Gjirit duhet të zhvillojnë një kornizë të re rajonale të sigurisë pasi lufta aktuale ekspozoi kufijtë e mbështetjes në mbrojtjen e SHBA-së.
Tërheqja e rajonit në luftë
Abdullah Bandar al-Otaibi, një profesor asistent në Departamentin e Çështjeve Ndërkombëtare në Universitetin e Katarit, u pajtua me vlerësimin e Profesor al-Shayji. Ai tha se as SHBA-të dhe as Irani nuk duan një luftë në shkallë të plotë dhe se të dyja palët janë selektive në zgjedhjen e objektivave të tyre.
Al-Otaibi gjithashtu u pajtua se Irani ka shmangur sulmet ndaj aseteve detare amerikane nga frika e “hapjes së portave të ferrit”, duke u mbështetur në një strategji të presionit ndaj Uashingtonit përtej Gjirit, pavarësisht efektivitetit të saj të kufizuar.
Shënjestrim selektiv
Profesori Al-Otaibi paralajmëroi gjithashtu se Irani shmang sulmet ndaj aeroplanëve amerikanë të furnizimit me karburant që operojnë nga aeroporti “Ben Gurion” në Izrael dhe se Irani nuk e shënjestron aeroportin “Ben Gurion” në Izrael nga frika e përshkallëzimit të konfliktit. Në vend që të sulmojë bazat detare dhe ushtarake amerikane në Izrael, Irani po shënjestron shtetet e Gjirit në një përpjekje për të qetësuar opinionin publik vendas, veçanërisht pasi beson se këto vende nuk kanë gjasa të hyjnë në luftë.
Profesori Al-Otaibi paralajmëron se situata mund të përshkallëzohet nëse ndonjë sulm iranian shkakton viktima të konsiderueshme civile në një shtet të Gjirit, duke treguar vendosmërinë e Teheranit për të imponuar atë që ai e përshkroi si një ekuacion të njëanshëm parandalimi. /tesheshi.com/
