Arrestim dhe dëbim i solidarëve jo-egjiptianë të Karvanit të Qëndresës në Aeroportin e Kajros (Rrjetet sociale)
Abdullah Hamed
Kajro – Qindra aktivistë të huaj mbërritën këtë javë në Egjipt për të marrë pjesë në “Marshin Ndërkombëtar drejt Gazës”, një iniciativë që synon të ushtrojë presion mbi Izraelin për të përfunduar bllokadën ndaj Rripit Palestinez të Gazës.
Ata do të takoheshin në tokën egjiptiane me karvanin solidar “Qëndresa” nga vendet e Magrebit, për të vazhduar së bashku drejt pikës kufitare në Rafah. Megjithatë, autoritetet e Lindjes së Libisë e ndaluan karvanin dhe nuk e lejuan të kalonte drejt Sirtes në veri të vendit, dhe nga aty në drejtim të Egjiptit.
Ndërkohë, aktivistët që mbërritën në Egjipt me fluturime ajrore u përballën me vështirësi të mëdha, pasi autoritetet refuzuan t’u lejonin hyrjen në Rafah, dhe shumë prej tyre u kthyen menjëherë mbrapsht sapo zbarkuan në Aeroportin e Kajros – ndonëse mbanin viza zyrtare egjiptiane të lëshuara nga ambasadat e Egjiptit në vendet e tyre.
⸻
Kritika nga organizatat e të drejtave të njeriut
Sipas raporteve nga organizata marokene dhe tuniziane pjesëmarrëse në karvan, dhjetëra aktivistë u dëbuan me të njëjtat fluturime me të cilat kishin ardhur, ndërsa disa të tjerë u mbajtën për orë të tëra në sallat e tranzitit të aeroportit të Kajros.
Më vonë, forcat e sigurisë egjiptiane bastisën një hotel në qendër të Kajros ku qëndronin disa nga aktivistët e huaj, i ndaluan dhe i dëbuan, ndërsa në qytetin Ismailia disa pjesëmarrës u arrestuan.
Gjithashtu, aktivistët u sulmuan nga persona të panjohur, dhe pamjet filmike treguan sulm fizik nga “banditë” që dyshohet të jenë nxitur nga shërbimet e sigurisë, pas një fushate mediatike që i paraqiste si rrezik për vendin, duke i akuzuar se kërkonin të shkaktonin tension në kufirin Egjipt-Izrael.
Qëndrimi zyrtar egjiptian u kritikua ashpër nga organizatat e të drejtave të njeriut dhe aktivistët politikë, të cilët e panë këtë si një kundërshtim të hapur ndaj diskursit zyrtar të Egjiptit për mbështetjen ndaj Gazës.
⸻
Kufizime të reja dhe presion izraelit
Me shtimin e nismave ndërkombëtare për solidaritet me Gazën, analistët parashikojnë që karvanët e ardhshëm do të përballen me të njëjtin fat, për shkak të kufizimeve të vazhdueshme të vendosura nga autoritetet egjiptiane, të cilat justifikohen me shqetësime të sigurisë dhe presion politik – veçanërisht nga Izraeli.
Organizatat e të drejtave të njeriut e përshkruan atë që ndodhi në Egjipt si “pengim të solidaritetit popullor me palestinezët” dhe një qëndrim që bie ndesh me detyrimet humanitare ndaj Gazës.
Ndërkohë, aktivistët shpresojnë që përmes presionit ndërkombëtar të ushtrojnë trysni ndaj palëve të përfshira, për të zbutur bllokadën – por zhvillimet varen nga qëndrimi i Kajros dhe gatishmëria e saj për të dëgjuar zërin e popullit.
⸻
Kushte për hyrje në Sinai
Ministria e Jashtme e Egjiptit parapriu mbërritjen e aktivistëve me një deklaratë zyrtare, ku njoftoi se:
• Delegacionet e huaja që dëshirojnë të shkojnë në Al-Arish apo Rafah (në veri të Sinait), duhet të pajisen me leje të posaçme paraprake.
• Dërgimi i ndihmave humanitare duhet të bëhet vetëm në koordinim me Gjysmëhënën e Kuqe Egjiptiane, si institucioni i vetëm i autorizuar për të menaxhuar ndihmat dhe shpërndarjen e tyre në Gaza.
• Këto rregulla zbatohen për të gjitha kombësitë, dhe respektimi i sovranitetit dhe i masave të sigurisë është i detyrueshëm.
⸻
Komente nga diplomatë dhe akademikë
Ambasadori egjiptian në pension, Fawzi El-Ashmawi, tha se kriza aktuale pasqyron mungesën e koordinimit paraprak midis organizatorëve të karvanit dhe autoriteteve egjiptiane. Ai theksoi se:
• Karvani përbëhej nga rreth 5000 pjesëmarrës dhe 120 autobusë.
• Një veprim i tillë nuk mund të ndodhë spontanisht, sidomos në një zonë kaq të ndjeshme siç është veriu i Sinait.
• Karvani nuk kishte një plan të qartë për lëvizjen brenda Egjiptit, dhe nuk kishte koordinim paraprak me ambasadat egjiptiane në vendet përkatëse.
Edhe pse disa aktivistë kishin viza zyrtare, mënyra e trajtimit të tyre nuk ishte më e përshtatshmja.
Ai e hodhi poshtë përshkrimin e karvanit si “vëllazëror islamik” apo të lidhur me kaos, siç e paraqitën disa media egjiptiane, duke e quajtur këtë qasje të papërgjegjshme, që minon mesazhin politik të mbështetjes për Palestinën.
⸻
Qasje e paqartë dhe pasojë propagandistike
Profesori i të Drejtës Ndërkombëtare dhe ish-zëvendësministri i Jashtëm, Abdullah Al-Ashaal, tha se:
• Pozicioni egjiptian është i paqartë, dhe reflekton konfuzion në qendrat e vendimmarrjes.
• Deri tani, autoritetet nuk kanë shpallur refuzim zyrtar, por po ndërmarrin veprime që në praktikë e pamundësojnë hyrjen e karvanit.
Ai shtoi se frika për sigurinë është mbizotëruese, për shkak të pranisë së grupeve të armatosura në Sinai dhe ndjeshmërisë së marrëdhënieve me Izraelin dhe SHBA-në.
Por ai gjithashtu tha:
“Mund të ishte lejuar hyrja e karvanit nën mbikëqyrje të sigurisë egjiptiane – kjo do ta forconte imazhin e Egjiptit si ndërmjetës humanitar.”
Ai paralajmëroi se metodat aktuale të trajtimit po krijojnë material propagandistik për okupatorin izraelit, i cili përpiqet të paraqesë solidaritetin me Gazën si kaos politik që kërcënon stabilitetin rajonal.
⸻
Vështrime të tjera nga Egjipti
Profesori i studimeve izraelite në Universitetin e Aleksandrisë, Ahmed Fouad Anwar, theksoi se Kajro po vepron me shumë kujdes ndaj çdo lëvizjeje kolektive në drejtim të Sinait, për shkak të gjendjes së brishtë të sigurisë.
Ai tha:
“Karvani nuk ka strukturë të qartë organizative, as një plan të detajuar për lëvizjet e tij në Egjipt – dhe kjo nuk mund të injorohet, sidomos në zonat delikate si Rafah dhe Al-Arish.”
Sipas tij, egjiptianët kanë frikë se situata mund të eskalojë në një krizë politike apo sigurie, nëse ndodh një përplasje me forcat izraelite ose një incident i papritur në tokën egjiptiane.
⸻
Reagime të aktivistëve dhe ekspertëve
Aktivisti egjiptian për të drejtat e njeriut, Haitham Abu Khalil, tha se masat egjiptiane janë selektive dhe të paqarta. Ai tha për Al Jazeera Net:
• Autoritetet u dhanë disa pjesëmarrësve viza, pastaj i kthyen menjëherë mbrapsht, gjë që bie ndesh me angazhimet konsullore.
• Deklarata zyrtare nuk ishte e mjaftueshme për të justifikuar valën e dëbimeve dhe ndalimeve, veçanërisht kur pamjet filmike tregonin ndalime kolektive të aktivistëve europianë dhe turq në hotelet e Kajros.
Ai tha se shteti egjiptian po përpiqet të kufizojë pjesëmarrjen, pa e shpallur zyrtarisht refuzimin.
Në të njëjtën linjë, eksperti i çështjeve palestinezo-izraelite, Mohamed Saif El-Dawla, kritikoi qëndrimin egjiptian dhe e hodhi poshtë përdorimin e çështjes së vizave si justifikim. Në një postim në rrjetet sociale, ai i bëri thirrje qeverisë egjiptiane:
“Hapni kufijtë për karvanët e qëndresës!”
⸻
Burimi: Al Jazeera
