Marrëveshja SHBA-Iran po e vë me shpatulla pas murit autokratin e Tel Avivit
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu po përballet me një nga sfidat më të mëdha politike dhe strategjike të karrierës së tij. Për vite me radhë ai e ka paraqitur Iranin si kërcënimin kryesor për sigurinë e Izraelit dhe ka premtuar se do të pengonte me çdo kusht forcimin e regjimit të Teheranit.
Megjithatë, zhvillimet e fundit në marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po e vënë në pikëpyetje këtë strategji dhe po e ekspozojnë Netanyahun ndaj kritikave të shumta brenda dhe jashtë vendit.
Sipas një analize të publikuar nga Haaretz, Netanyahu është kapur në kurthin e retorikës së tij politike. Ai kishte deklaruar vazhdimisht se presioni ushtarak dhe diplomatik ndaj Iranit do të vazhdonte derisa kërcënimi të eliminohej plotësisht.
Por pas muajsh konfliktesh dhe tensionesh, SHBA-ja dhe Irani duket se janë më afër se kurrë arritjes së një marrëveshjeje që mund të ulë ndjeshëm nivelin e përballjes mes tyre.
Për shumë vëzhgues izraelitë, kjo marrëveshje nuk përmbush objektivat që Netanyahu kishte shpallur si thelbësore. Raportimet sugjerojnë se çështje të rëndësishme si raketat balistike iraniane dhe rrjeti i aleatëve rajonalë të Teheranit nuk janë adresuar plotësisht.
Po ashtu, programi bërthamor iranian pritet të mbetet objekt negociatash të mëtejshme. Kjo do të thotë se Irani mund të ruajë një pjesë të konsiderueshme të kapaciteteve të tij strategjike ndërsa përfiton nga një klimë më e favorshme ekonomike dhe diplomatike.
Për Netanyahun, kjo situatë përfaqëson një goditje të dyfishtë. Nga njëra anë, ai nuk ka arritur të realizojë objektivin e tij për dobësimin e plotë të Iranit. Nga ana tjetër, marrëdhënia e tij e shumëpërfolur me presidentin amerikan Donald Trump nuk po prodhon rezultatet që ai kishte shpresuar.
Trump duket i interesuar për t’i dhënë fund konfliktit dhe për të shmangur përfshirjen e mëtejshme amerikane në një luftë të kushtueshme. Kjo qasje bie ndesh me vizionin e Netanyahut, i cili ka mbështetur prej kohësh një politikë më të ashpër ndaj Teheranit.
Analiza e Haaretz argumenton se Izraeli ndodhet në një pozitë delikate, duke qenë se vendimet kryesore po merren nga Uashingtoni dhe Teherani, ndërsa ndikimi izraelit mbi procesin negociues duket i kufizuar.
Dhe për një lider që e ka ndërtuar një pjesë të madhe të reputacionit të tij mbi aftësinë për të ndikuar politikën amerikane, kjo përbën një problem serioz politik. Netanyahu ka premtuar gjithashtu se do të transformonte Lindjen e Mesme dhe do ta vendoste Izraelin në një pozicion dominues rajonal.
Në disa momente gjatë viteve të fundit, dukej sikur rrethanat po e favorizonin këtë ambicie. Dobësimi i Hamasit, Hezbollahut dhe aktorëve të tjerë të lidhur me Iranin krijoi përshtypjen se ekuilibri i forcave në rajon po ndryshonte.
Megjithatë, sipas kritikëve të tij, Netanyahu nuk arriti ta shfrytëzonte këtë moment për të ndërtuar iniciativa diplomatike afatgjata. Në vend të kësaj, ai ka vazhduar të mbështetet kryesisht te forca ushtarake. Edhe kur disa vende të rajonit shfaqën gatishmëri për dialog ose bashkëpunim më të madh, përgjigjja izraelite shpesh ka qenë vazhdimi i operacioneve ushtarake.
Kjo ka ngritur dyshime nëse vizioni i një Lindjeje të Mesme të re mund të realizohet vetëm përmes fuqisë ushtarake. Një sfidë tjetër për Netanyahun është politika e brendshme. Me zgjedhjet që afrohen, ai duhet t’u shpjegojë votuesve pse rezultatet aktuale nuk përputhen me premtimet e bëra gjatë viteve të fundit.
Shumë votues konservatorë dhe të qendrës së djathtë kanë mbështetur politikat e tij me bindjen se ato do të çonin në një fitore strategjike kundër Iranit. Nëse Teherani arrin të ruajë pozicionin e tij dhe të nënshkruajë një marrëveshje me SHBA-në, kjo narrativë bëhet më e vështirë për t’u mbrojtur.
Në këtë kontekst, ekziston frika se Netanyahu mund të kërkojë mënyra të reja për të rikuperuar mbështetjen politike. Sulmet e fundit izraelite në Liban janë interpretuar nga disa analistë si pjesë e një strategjie që synon të ruajë imazhin e vendosmërisë dhe forcës.
Kjo situatë jo vetëm që rrezikon të ndikojë në të ardhmen e tij politike, por mund të ketë pasoja të gjera edhe për stabilitetin e gjithë Lindjes së Mesme. \tesheshi.com\
