Vizita e presidentit sirian Ahmad al-Sharaa në Turqi vjen në një kontekst jashtëzakonisht të rëndësishëm rajonal dhe ndërkombëtar.
Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan tha, pas takimit me homologun e tij sirian Ahmad al-Sharaa, se Sirinë e presin “ditë më të ndritshme dhe më të qeta”.
ANKARA – Presidenti sirian Ahmad al-Sharaa mbërriti të shtunën në një vizitë të paparalajmëruar në Stamboll, vizita e tij e tretë në Turqi që nga marrja e pushtetit në fillim të këtij viti. Në Stamboll, ai u takua me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan në pallatin Dolmabahçe.
Takimi u zhvillua me dyer të mbyllura dhe morën pjesë zyrtarë të lartë të sigurisë dhe ushtrisë nga të dyja palët, përfshirë ministrin e Jashtëm Hakan Fidan, ministrin e Mbrojtjes Yaşar Güler, kreun e inteligjencës Ibrahim Kalın dhe shefin e Sekretariatit të Industrisë së Mbrojtjes Haluk Görgün. Nga pala siriane morën pjesë ministri i Jashtëm Asaad al-Shaibani dhe ministri i Mbrojtjes Murhaf Abu Qasra.
Konteksti i vizitës
Vizita e presidentit sirian ndodh në një moment vendimtar rajonal dhe ndërkombëtar, pasi përkon me njoftimin zyrtar të Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian për heqjen e sanksioneve ekonomike ndaj Sirisë – një kthesë e madhe në politikën perëndimore që pas rrëzimit të regjimit të Bashar al-Asadit në dhjetor të vitit të kaluar.
Koha e vizitës është gjithashtu domethënëse, pasi ndodh vetëm dy ditë pas vizitës së shefit të inteligjencës turke Ibrahim Kalın në Damask. Gjatë asaj vizite u diskutuan çështje të ndjeshme sigurie, veçanërisht çarmatimi i Njësive të Mbrojtjes Popullore Kurde (YPG) dhe integrimi i tyre në forcat e sigurisë siriane – një proces që ka pësuar vonesa.
Vizita ndodh gjithashtu në kontekstin e deklaratave të fundit të presidentit Erdoğan për krijimin e kontakteve me Irakun dhe Sirinë në lidhje me çarmatimin e Partisë Punëtore Kurde (PKK), gjë që tregon për përpjekjet e Turqisë për përparim në këtë çështje të ndjeshme të sigurisë.
Çështjet kryesore
Sipas një deklarate të presidencës turke, gjatë takimit u diskutua një gamë e gjerë çështjesh dypalëshe, rajonale dhe ndërkombëtare, me theks të veçantë në fazën kalimtare në Siri dhe rrugët e bashkëpunimit mes dy vendeve.
Presidenti Erdoğan tha se Sirinë e presin “ditë më të ndritshme dhe më të qeta”, duke theksuar se Turqia do të vazhdojë të qëndrojë pranë popullit sirian, ashtu siç ka bërë që nga fillimi i krizës.
Ai përshëndeti vendimin e SHBA-së dhe BE-së për heqjen e sanksioneve ndaj Sirisë, duke e cilësuar si një hap të rëndësishëm drejt rikthimit të stabilitetit.
Lidhur me përshkallëzimin izraelit, Erdoğan i quajti të papranueshme pushtimin dhe sulmet e shpeshta të Izraelit në territorin sirian, duke nënvizuar se Turqia i kundërshton këto shkelje në të gjitha forumet rajonale dhe ndërkombëtare.
Sipas deklaratës, u diskutuan perspektivat e bashkëpunimit në sektorët kyç, përfshirë energjinë, mbrojtjen dhe transportin. Erdoğan nënvizoi se Turqia do të vazhdojë të përmbushë detyrimet që burojnë nga marrëdhëniet “fqinjësore dhe vëllazërore”, duke përfshirë mbështetjen teknike dhe politike në fazën e rindërtimit të shtetit sirian.
Nga ana e tij, presidenti sirian Ahmad al-Sharaa shprehu mirënjohjen ndaj Turqisë për qëndrimin e saj dhe theksoi rolin kyç të Ankarasë në heqjen e sanksioneve dhe në nxitjen e njohjes ndërkombëtare të qeverisë së re në Damask.
Sipas agjencisë shtetërore siriane, ministrat e Jashtëm dhe të Mbrojtjes të Sirisë do të takohen me homologët turq për të diskutuar çështjet e përbashkëta midis dy vendeve.
Agjencia shtoi gjithashtu se presidenti sirian dhe ministri i tij i Jashtëm u takuan me të dërguarin e posaçëm amerikan për Sirinë, Tom Barrack, për të diskutuar zhvillimet aktuale.
Analiza dhe domethënia
Sipas studiuesit turk Kutluhan Kurucu nga Qendra SETA, mungesa e një njoftimi paraprak për vizitën nuk nënkupton domosdoshmërisht fshehtësi, por më tepër reflekton natyrën e ndjeshme të temave të diskutuara dhe kohëzgjatjen e shkurtër të vizitës.
Në një intervistë për Al Jazeera, Kurucu theksoi se heqja e sanksioneve amerikane ndaj Sirisë, emërimi i ambasadorit amerikan në Ankara si të dërguar për Sirinë dhe rëndësia në rritje e YPG-së në axhendën e sigurisë së Turqisë, ishin faktorë që shtynë për këtë takim.
Ai shtoi se pjesëmarrja e ministrit sirian të Mbrojtjes tregon se prania e forcave kurde dhe lokacionet e mundshme ushtarake ishin prioritete kryesore në axhendë, krahas përparimeve teknike në dialogun turko-izraelit mbi Sirinë.
Sipas tij, takimi i presidentit al-Sharaa me të dërguarin amerikan Tom Barrack tregon gatishmërinë e qeverisë së re siriane për komunikim të drejtpërdrejtë me Uashingtonin. Ai theksoi gjithashtu vetëdijen e Damaskut për ndjeshmërinë e këtij procesi, duke përmendur se vizitat në terren nga zyrtarët sirianë në kampet e ndalimit të mund të kenë qenë një përgjigje ndaj pritshmërive amerikane.
Përfundim
Analisti politik Mahmoud Allouch e konsideron vizitën të një rëndësie të madhe për shkak të ndryshimeve të fundit në Siri, veçanërisht sa i përket marrëveshjeve politike dhe të sigurisë.
Ai thotë se Ankaraja synon të forcojë bashkëpunimin me administratën e re siriane për të zgjidhur çështjen e Forcave Demokratike Siriane (SDF), si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë për rinisjen e dialogut të paqes mes Turqisë dhe PKK-së.
Gjithashtu, ai thekson se Turqia është e interesuar të arrijë marrëveshje dypalëshe sigurie me Damaskun dhe vendet e rajonit për të përballuar rrezikun e rikthimit të grupit ISIS, përfshirë transferimin e burgjeve dhe kampeve të tyre në kontrollin e qeverisë siriane.
Allouch përfundon se rezultatet e menjëhershme të kësaj vizite mund të mos jenë të dukshme menjëherë, por do të manifestohen gradualisht përmes përfundimit të procesit të integrimit dhe zbatimit të marrëveshjeve të arritura.
BURIMI: Al Jazeera
