Ministri izraelit i Luftës, Yisrael Katz, i përsëriti deklaratat e drejtuesve të qeverisë së tij se Izraeli nuk do të tërhiqet nga Libani, duke deklaruar se ushtria izraelite do të mbetet “në Liban për një periudhë të pacaktuar”. Kjo deklaratë i shtohet qëndrimeve të mëhershme të kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe e vendos qeverinë libaneze në një pozitë të vështirë.
Që prej angazhimit të tyre në negociata të drejtpërdrejta me Izraelin, zyrtarët libanezë kanë këmbëngulur se vetëm ky opsion do të mund të adresojë shqetësimet e sigurisë së Libanit, t’i japë fund luftës dhe të përfundojë pushtimin. Kjo ndodhi në të njëjtën kohë kur ata refuzuan që çështja e ndalimit të luftës kundër Libanit të përfshihej në dokumentin e mirëkuptimit mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, marrëveshja kornizë e nënshkruar ndërmjet Libanit dhe Izraelit u karakterizua nga paqartësi dhe përfshiu edhe një aneks sekret sigurie. Sipas informacioneve që janë bërë publike, ai parashikon njohjen e Izraelit si shtet që ka të drejtë të jetojë në paqe, ndërsa tërheqjen izraelite nga jugu i Libanit dhe rindërtimin e vendit e lidh me çarmatimin paraprak të Hezbollahut. Ky proces, në formën aktuale, konsiderohet i bllokuar dhe mund të çojë në përplasje të brendshme në Liban me dimensione sektare.
Çfarë po neglizhon Bejruti?
Qasja negociuese e Libanit ka anashkaluar disa elemente thelbësore që mund ta forconin pozitën e tij përballë Izraelit.
Delegacioni libanez hyri në negociata të drejtpërdrejta pa arritur më parë një minimum konsensusi kombëtar. Kundërshtimi ndaj këtij procesi nuk kufizohet vetëm te Hezbollahu, por përfshin edhe kryetarin e Parlamentit, Nabih Berri, si dhe liderin druz Walid Jumblatt, të cilët përbëjnë dy shtylla të rëndësishme të skenës politike libaneze.
Po ashtu, kampi kundërshtar i marrëveshjes përfshin edhe forca që tradicionalisht janë kundër Hezbollahut, si Xhemati Islamik dhe Këshilli i Dijetarëve Myslimanë, gjë që tregon se një pjesë e gjerë e komunitetit sunit në Liban refuzon opsionet e ndjekura nga qeveria.
Në nivel rajonal, qeveria libaneze ka anashkaluar ndërmjetësimin e Katarit, i cili mund të siguronte garanci më të besueshme për çdo marrëveshje sesa garancia amerikane. Gjithashtu, ajo nuk i ka kushtuar rëndësi qëndrimeve të Arabisë Saudite, Egjiptit, Turqisë dhe Sirisë.
Ministri i Jashtëm sirian, Esad Shejbani, gjatë takimit me kryeministrin libanez Nawaf Salam në Bejrut më 2 korrik 2026, la të kuptohet se Damasku ka vërejtje serioze ndaj marrëveshjes kornizë ndërmjet Libanit dhe Izraelit. Sipas tij, marrëveshja është hartuar me nxitim, nën presionin e zhvillimeve në terren dhe si përpjekje për t’i ikur realitetit, prandaj mund të mos sjellë stabilitet të vërtetë në Liban.
Zgjidhje të mundshme, pavarësisht Hezbollahut
Qeveria libaneze mund ta rikthejë ekuilibrin në procesin negociues përmes disa hapave:
1. Të mos e anashkalojë ndërmjetësimin e Katarit dhe Pakistanit, pasi një rol i tyre do të mund të vendoste kufizime shtesë ndaj agresioneve izraelite dhe të rriste legjitimitetin ndërkombëtar të çdo marrëveshjeje.
2. Të marrë në konsideratë rolin e Arabisë Saudite, Egjiptit dhe Turqisë në skenën libaneze dhe rajonale, duke e futur Libanin në një ekuacion më të gjerë rajonal dhe duke shmangur që Tel Avivi të mbetet aktori i vetëm me ndikim mbi procesin.
3. T’i koordinojë negociatat me procesin negociues sirian. Nëse Izraeli i konsideron frontet siriane dhe libaneze si pjesë të asaj që e quan “fronti verior”, atëherë koordinimi mes Damaskut dhe Bejrutit do të ndikonte në kufizimin e aftësisë së Izraelit për ta trajtuar secilin front veçmas.
4. Në planin e brendshëm, Izraeli synon ta zhvendosë përballjen nga një konflikt Izrael–Hezbollah në një konflikt libanez–libanez, ku nga njëra anë do të ishte Hezbollahu, ndërsa nga ana tjetër ushtria libaneze ose partitë kundërshtare të tij. Një skenar i tillë do ta rikthente Libanin në atmosferën e luftës civile shkatërrimtare. Për këtë arsye, arritja e një minimumi mirëkuptimi ndërmjet forcave politike libaneze dhe pengimi i kalimit të mosmarrëveshjeve në nivel sigurie apo përplasjesh popullore do t’ia pamundësonte Izraelit realizimin e një pjese të objektivave të tij.
