Partnerët aziatikë dhe ata të Lindjes së Mesme rreshtohen në Uashington, ndërsa Evropa përpiqet të mbajë distancë.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, do të presë të enjten në Uashington mbledhjen inauguruese të të ashtuquajturit “Bordi i Paqes”, duke mbledhur përfaqësues nga vendet anëtare për të shpallur strategjitë dhe financimin për rindërtimin e Gazës.
Ndërsa aleatët perëndimorë të SHBA-së e mbajnë bordin në distancë me kujdes, disa vende të Lindjes së Mesme po marrin pjesë në takimin e parë, i cili do të mbahet në Institutin Amerikan të Paqes në Uashington.
Duke lavdëruar “potencialin e pakufizuar” të bordit, Trump – kryetar i tij pa afat – shkroi në platformën e tij Truth Social:
“Bordi i Paqes do të dëshmojë se është Trupi Ndërkombëtar më i rëndësishëm në histori.”
Kritikët e kanë akuzuar Trumpin për një “agjendë imperialiste”, ndërsa zgjerimi i mandatit të bordit shihet nga shumë analistë si një rival i Kombeve të Bashkuara.
Trump ka ofruar gjithashtu vende në bord për Benjamin Netanyahun e Izraelit dhe Vladimir Putinin e Rusisë, të dy liderë të kërkuar për krime të pretenduara lufte nga Gjykata Penale Ndërkombëtare. Deri tani, vetëm Netanyahu e ka pranuar zyrtarisht ftesën, megjithëse është shprehur i pakënaqur me përfshirjen e zyrtarëve turq dhe katariotë në Bordin Ekzekutiv për Gazën.
Për disa pjesëmarrës në Uashington, vendimet e marra për territorin e pushtuar palestinez mund të kenë pasoja jo vetëm diplomatike, por edhe të brendshme politike.
⸻
Çfarë është në agjendë?
Fokusi kryesor i mbledhjes së parë është një plan rindërtimi për Gazën, e cila është shkatërruar pothuajse plotësisht nga lufta e vazhdueshme e Izraelit, e mbështetur diplomatikisht dhe ushtarakisht nga SHBA-ja.
SHBA pritet të shpallë 5 miliardë dollarë fonde nga shtetet anëtare për “përpjekjet humanitare dhe rindërtimin e Gazës”.
Bordi do të diskutojë gjithashtu për një “Forcë Ndërkombëtare Stabilizimi”, e cila do të patrullonte Gazën sipas planit 20-pikësh të administratës Trump për përfundimin e luftës së Izraelit në Rripin e Gazës, të shpallur vitin e kaluar.
Plani parashikon:
• një armëpushim me faza,
• çarmatimin e Hamasit,
• krijimin e një strukture teknokratike për administrimin e territoreve palestineze gjatë një periudhe tranzitore.
Bordi u prezantua zyrtarisht gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Zvicër. Jared Kushner, dhëndri i Trumpit, paraqiti një vizion për rindërtimin e Gazës që përfshinte resorte bregdetare dhe kulla shumëkatëshe – një plan i kritikuar nga grupet palestineze si “imperialist”.
Sipas Kombeve të Bashkuara, rindërtimi i territoreve palestineze mund të kushtojë rreth 70 miliardë dollarë.
Ndërkohë, mandati i bordit është zgjeruar përtej Gazës, me pretendimin për të zgjidhur konflikte në mbarë botën.
⸻
Kush po merr pjesë dhe kush jo?
Shtëpia e Bardhë ka ftuar 50 vende; 35 kanë shprehur interes, 26 janë bërë anëtare themeluese dhe 14 kanë refuzuar.
Evropa
Evropa është e përçarë. Bashkimi Evropian nuk synon të anëtarësohet për shkak të shqetësimeve mbi mandatin. Presidentja e Komisionit Evropian refuzoi ftesën.
Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar dhe Spanja kanë refuzuar gjithashtu.
Megjithatë, BE do të dërgojë një përfaqësuese si vëzhguese.
Hungaria dhe Bullgaria janë bashkuar si anëtare.
Kosova dhe Shqipëria janë gjithashtu anëtare dhe do të marrin pjesë në takim.
Italia, Qipro, Greqia dhe Rumania do të dërgojnë përfaqësues si vëzhgues.
Papa refuzoi ftesën, duke theksuar se krizat duhet të menaxhohen nga OKB-ja.
⸻
Lindja e Mesme
Izraeli do të përfaqësohet nga ministri i Jashtëm.
Emiratet e Bashkuara Arabe, Maroku, Bahreini dhe Egjipti janë bashkuar.
Arabia Saudite, Turqia, Jordania, Katari dhe Kuvajti janë gjithashtu anëtarë.
Sipas analistëve, disa vende të rajonit po veprojnë në mënyrë pragmatike për të ruajtur marrëdhëniet me SHBA-në.
⸻
Azia dhe Oqeania
Nga Azia Qendrore do të marrin pjesë presidentët e Kazakistanit dhe Uzbekistanit.
Armenia dhe Azerbajxhani janë gjithashtu anëtarë.
Nga Azia Juglindore, Indonezia dhe Vietnami do të marrin pjesë.
Pakistani është i vetmi vend nga Azia Jugore që është bashkuar.
India po shqyrton ftesën.
Zelanda e Re ka refuzuar, ndërsa Australia po e shqyrton.
⸻
Cilët liderë janë nën presion në vendet e tyre?
Vendimet për administrimin e territoreve palestineze mund të kenë pasoja politike në vendet si Indonezia dhe Pakistani, ku mbështetja për Palestinën është e fortë historikisht.
Kryeministri i Pakistanit dhe presidenti i Indonezisë mund të përballen me presion të brendshëm në varësi të rezultateve të takimit në Uashington.
