Nga: Dr. Khalid bin Hamad Al-Jaber
Dhjetëra, madje qindra studime e kanë trajtuar këtë çështje dhe sot ajo është bërë pjesë e aksiomave të psikologjisë kulturore.
Në këtë shënim do të kufizohem në një pranim të vetëm, por jashtëzakonisht të rëndësishëm, të Shoqatës Amerikane të Psikologjisë, i publikuar në vitin 2021.
Përmbledhja e pranimit:
Psikologjia, si fushë njohjeje, është e rrënjosur në kontekste perëndimore dhe ka promovuar vlera të bardha dhe perëndimore si standardin e saktë të natyrës njerëzore, gjë që ka dëmtuar shoqëritë e tjera.
Shoqata Amerikane e Psikologjisë i inkurajon psikologët dhe të trajnuarit që të marrin parasysh kufizimet e praktikës klinike të orientuar nga njeriu i bardhë perëndimor, dhe të fitojnë vetëdije mbi qasjet e tjera shëruese që burojnë nga kulturat autoktone dhe traditat e tjera jo-perëndimore.
Shoqata u jep përparësi përpjekjeve në trajnim, hapjen e rrugëve dhe zhvillimin e fuqisë punëtore, për të përfshirë perspektiva kulturore të larmishme, jo-perëndimore.
Fusha e psikologjisë, përgjatë historisë së saj, nuk e ka mbështetur mjaftueshëm kërkimin shkencor mbi komunitetet jo-të bardha. Kjo është shfaqur në mungesën e raportimit dhe përfshirjes së tyre në mënyrë të duhur, ose në raportimin minimal të tyre vetëm si të dhëna demografike, dhe/ose në interpretimin e rezultateve mbi bazën e standardeve kërkimore eurocentrike. Si pasojë, këto komunitete janë bërë të padukshme dhe ka munguar kërkimi me cilësi të lartë që mund të informojë praktikat dhe politikat që ndikojnë mbi to.
Shpeshherë, pikëpamjet e caktuara kanë qenë në qendër të kërkimeve të përdorura për të avancuar karrierat e studiuesve të bardhë, të cilët u shndërruan në “ekspertë”.
Shoqata pranon se metodat dhe standardet tradicionale diagnostikuese jo gjithmonë arrijnë të përfshijnë kontekstin dhe përvojat e jetuara të personave jo-të bardhë, gjë që ndikon në rezultatet e shëndetit mendor dhe mirëqenien emocionale.
Shoqata refuzon shkencën hegjemone, domethënë kërkimin që përqendrohet në identifikimin dhe përforcimin e hierarkive të supozuara të vlerës njerëzore, të bazuara në supozimin e bardhësisë si standard fillestar.
Shoqata angazhohet për zhvillimin e politikave të ardhshme që mbështeten në vlerat e saj etike, që bazohen në një përkufizim të gjerë të kërkimit, i cili përfshin në mënyrë të përshtatshme njohurinë e prodhuar nga, për dhe rreth komuniteteve jo-të bardha, dhe që heq bardhësinë nga qendra në shkencë, studime dhe praktikë.
Shoqata u jep përparësi përpjekjeve në praktikën klinike dhe barazinë shëndetësore, përfshirë ato që nxisin si mbrojtjen ashtu edhe trajnimin në modele kujdesi të përshtatshme nga ana kulturore dhe lehtësisht të aksesueshme, si edhe ato që përmirësojnë njohurinë dhe reagimin e disiplinës ndaj nevojave të komuniteteve jo-të bardha.
Burimi i deklaratës:
https://www.apa.org/about/policy/racism-apology
