Kur i zbriti të Dërguarit të zgjedhur ﷺ në Mekë shpallja hyjnore:
“Do të mposhtet turma dhe do të kthehen të ikin.”,
njerëzit e panë këtë si një fjalë të largët, si një premtim të pamundur. Madje Umeri (r.a.) pyeti me habi: “Cila turmë do të mposhtet? Cila ushtri do të thyhet?”
Por koha e vërtetoi fjalën e Allahut. Ditën e Bedrit, Umeri e pa të Dërguarin ﷺ duke e përsëritur me vendosmëri këtë shpallje, dhe atëherë kuptoi se premtimi i Zotit nuk vonon kurrë.
Ndërkohë, besimtarëve në Mekë u ishte thënë: “Përmbajini duart tuaja.” Ishte faza e durimit dhe e përgatitjes, jo e përplasjes. Ishte koha e mbjelljes së ideve dhe e ndërtimit të besimit, jo e fitores me shpatë.
Këtu qëndron një mësim i madh: thirrja islame lëviz mes dy hapësirave. Njëra është hapësira e koncepteve, e cila duhet të mbetet e pastër, e plotë dhe e qartë – qoftë në kohë dobësie apo fuqizimi. Tjetra është hapësira e zbatimit në realitet, e cila ngushtohet ose zgjerohet sipas kohës dhe kushteve.
Shumë herë këto dy hapësira ngatërrohen. Për t’iu përshtatur rrethanave, hiqen nga edukimi konceptet e xhihadit, krenarisë dhe nxitjes, dhe rritet një brez i cili nuk i ka përthithur këto kuptime themelore të fesë. Pastaj, kur ndryshon realiteti dhe hapen horizontet e veprimit, këto kuptime u duken të huaja dhe të largëta. Ata ngurrojnë, hezitojnë dhe mbeten të lidhur pas asaj që ishin mësuar.
Por te brezi i sahabëve ndodhi e kundërta. Ata u rritën me këto kuptime të qarta në zemrat e tyre, edhe kur duhej të përmbaheshin në Mekë. Dhe kur erdhi koha e Medinës, koha e forcës dhe e nderit, ata nuk ngurruan as për një çast. Ata iu përgjigjën të Dërguarit ﷺ me fjalë që mbeten një testament besnikërie:
“Pasha Atë që të ka dërguar me të vërtetën! Sikur të na kërkoje të hyjmë në det dhe ti të hyje, ne do të hyjmë bashkë me ty. Nuk do të të linte askush pas. Ne jemi të durueshëm në luftë, të sinqertë në ballafaqim. Shpresojmë që Allahu të të tregojë prej nesh atë që do të të gëzojë sytë e tu.”
Kështu, mësimi është i qartë: konceptet duhet të qëndrojnë të plota dhe të pastra në edukim, ndërsa zbatimi i tyre lëviz sipas kohës dhe urtësisë. Vetëm atëherë thirrja islame ruan fuqinë e saj dhe brezat e rinj nuk humbasin busullën kur ndryshojnë stinët e historisë.
/Ahmed Es-Sejjid/
