Suedia po përgatitet të ulë moshën e përgjegjësisë penale në 13 vjeç. Disa politikanë në Gjermani po bëjnë thirrje që kufiri të jetë edhe më i ulët. Rregullat në Bashkimin Evropian ndryshojnë ndjeshëm.
Kryeministri suedez Ulf Kristersson njoftoi plane në shtator për të ulur moshën e përgjegjësisë penale për krimet më të rënda, duke përfshirë vrasjen dhe zjarrvënien e rënduar, nga 15 në 13 vjeç.
Reforma ligjore është një përgjigje ndaj rritjes së dhunës vdekjeprurëse të bandave. Policia thotë se rrjetet kriminale po rekrutojnë gjithnjë e më shumë fëmijë për të përdorur dhe transferuar armë, sepse ata nën 15 vjeç nuk mund të ndiqen penalisht.
Qeveria në Stokholm njoftoi më parë krijimin e njësive të posaçme të paraburgimit në burgjet suedeze për të miturit e moshës 15 deri në 17 vjeç. Sipas propozimit të ri, plani po zgjerohet gjithashtu për të përfshirë njësi për të rinjtë e moshës 13 deri në 14 vjeç. Sipas Ministrisë Suedeze të Drejtësisë, shkelësit e mitur mund të fillojnë të dërgohen në këto qendra paraburgimi që verën e ardhshme.
Qeveria pretendon se ndryshimi do të mbyllë një boshllëk ligjor të shfrytëzuar nga bandat. Megjithatë, ekspertët ligjorë, organizatat për të drejtat e fëmijëve dhe punonjësit socialë paralajmërojnë se ulja e kufirit të moshës nuk do të ulë krimin dhe mund të rrezikojë procesin e rehabilitimit.
Dallime të mëdha në BE – kufiri i moshës nga 10 në 16 vjeç
Mosha minimale e përgjegjësisë penale ndryshon shumë në të gjithë Evropën. Vendet me një kufi nën 14 vjeç janë Irlanda (nga 10 vjeç, varësisht nga vepra penale), Holanda (nga 12 vjeç), Belgjika dhe Hungaria (nga 12 vjeç, varësisht nga vepra penale) dhe Franca (nga 13 vjeç, varësisht nga vepra penale). Kufiri më i lartë është në Portugali dhe Luksemburg, ku të rinjtë bëhen penalisht përgjegjës vetëm në moshën 16 vjeç.
Pavarësisht dallimeve, të gjitha vendet e Bashkimit Evropian kanë sisteme të posaçme drejtësie për të miturit nën moshën 18 vjeç, ku theksi është në arsim dhe rehabilitim sesa në ndëshkim. Megjithatë, ndërsa debatet politike rreth krimit të të rinjve intensifikohen, vija ndarëse midis mbrojtjes dhe ndjekjes penale të të miturve po bëhet gjithnjë e më e paqartë.
Në vendet me kufij më të lartë, si Finlanda ose Portugalia, theksi është në riintegrimin shoqëror. Diku tjetër, shqetësimi në rritje për përfshirjen e të rinjve në krime të dhunshme po nxit thirrje për rregulla më të ashpra, një trend që tani është i dukshëm në Suedi, si dhe në Gjermani.
Pse Danimarka ndryshoi kursin? Shembulli i Danimarkës tregon se nevojitet kujdes. Në vitin 2010, qeveria e qendrës së djathtë uli moshën e përgjegjësisë penale nga 15 në 14 vjeç, duke shpresuar të frenonte krimin tek të rinjtë. Dy vjet më vonë, qeveria e re e ndryshoi vendimin. Hulumtimet kanë treguar se nuk ka pasur ulje të krimit tek 14-vjeçarët. Gjithashtu, është gjetur një lidhje midis burgosjes së parakohshme dhe rritjes së recidivizmit.
Për shumë njerëz në Bruksel, kjo është një kujtesë se reformat e ligjit penal mund të jenë politikisht të njohura, por rrallë prodhojnë rezultate të qëndrueshme.
Çështja se sa i ri mund të jetë dikush për t’u ndëshkuar mbetet një çështje politikisht e ndjeshme në të gjithë Bashkimin Evropian. Propozimi suedez përshtatet në një trend më të gjerë të retorikës më të ashpër mbi krimin tek të rinjtë, por hulumtimet, siç është një studim danez i vitit 2025, sugjerojnë se kriminalizimi i hershëm mund ta bëjë riintegrimin më të vështirë.
Hulumtuesit në Shtetet e Bashkuara kanë zbuluar gjithashtu se burgosja e parakohshme e të miturve ndikon negativisht në zhvillimin e tyre dhe shpesh ka pasoja afatgjata, shkruan DW.
Ndërsa vendet e BE-së peshojnë midis parandalimit dhe rehabilitimit, sfida e vërtetë mund të mos jetë se sa i ulët shkon kufiri i moshës, por si i ndihmojnë shoqëritë fëmijët e cenueshëm të qëndrojnë larg botës së krimit /tesheshi.com/
