Në një kohë kur pasqyrat thyhen, njeriu nuk e sheh fytyrën e tij ashtu si është, por ashtu si duan t’ia shfaqin.
Zërat shtypen, ëndrrat mbyten dhe zemrës i kërkohet të heshtë që të mos e shqetësojë sistemin.
Në atë kohë, njeriu lind me tri fytyra: rezistues, bashkëpunëtor dhe i heshtur.
Tre zgjedhje, dhe tre fatet përkatëse, kur e vërteta paraqitet e zhveshur nga çdo zbukurim.
Rezistuesi: kur dhimbja bëhet karburant i qëndrimit
Rezistuesi nuk lind nga lavdia, por nga plaga.
Ai është ai që zgjodhi të bërtasë kur iu vu përballë zgjedhja mes britmës dhe thyerjes, të ngrihet kur iu vu përballë zgjedhja mes qëndrimit dhe përkuljes, të ndriçojë kur iu vu përballë zgjedhja mes dritës dhe errësirës.
Por edhe rezistuesi, kur beteja zgjat dhe jehona mungon, mund të lodhet.
Jo sepse tradhtoi, por sepse u rraskapit.
Atëherë ai sërish sprovohet: ose ngrihet, ose tretet.
Rezistenca nuk është një çast, por një vendim që rinovohet.
Dhe heroi nuk është ai që s’ka rënë kurrë, por ai që refuzoi të mbetet i rrëzuar.
Bashkëpunëtori: kur shpirti shitet me këste
Bashkëpunëtori nuk nis tradhtar, por nis i frikësuar.
E bind veten se shpëtimi është më i rëndësishëm se dinjiteti, se përshtatja është mençuri, se duartrokitja për xhelatin është “politikë”.
Ai lëshon pak e nga pak, derisa nuk mbetet më asgjë brenda tij që mund të rezistojë.
Ai nuk përkulet vetëm një herë, por një mijë herë, derisa harron si të qëndrojë në këmbë.
Ai është ai që ndërroi ndërgjegjen me interesin, pastaj e bindi veten se ajo që bëri ishte “urtësi”, ndërsa pasqyra e tradhton çdo mëngjes.
I heshturi: kur neutraliteti shndërrohet në tradhti
I heshturi as nuk bërtet, as nuk duartroket, por gjithashtu nuk shpëton.
Ai thotë: “Unë nuk kam punë”, dhe harron se heshtja përballë padrejtësisë është një zë që e përkrah atë.
Është ai që zgjodhi të fshihet, jo sepse nuk sheh, por sepse nuk do të shihet.
Ai jeton në një burg të padukshëm: burgun e ndërgjegjes që nuk fle.
Çdo gllënjkë uji ia kujton atij që s’piu, çdo kafshatë e çon te ai që mbeti i uritur, çdo ëndërr ia rikthen çastin kur mund të thoshte “jo”, por nuk e tha.
Të tre në një pasqyrë të vetme
Të tre janë njerëz.
Të tre kanë pasur frikë, janë lëkundur dhe kanë zgjedhur.
Por dallimi nuk qëndron te frika, por te ajo që secili bëri me frikën e tij.
Rezistuesi e përballoi, bashkëpunëtori e tregtoi, i heshturi e varrosi.
Në fund, askush nuk dënohet, por të gjithë merren në pyetje.
Sepse njeriu nuk matet me atë që ishte, por me atë që zgjodhi të jetë kur iu kërkua të zgjedhë.
Enes Habib… kur e mundshmja bëhet rezistencë
Në një kohë kur zëri shtypet, doli Anas Habib, i riu egjiptian, nga zemra e Evropës për të mbyllur dyert e ambasadave, për të turpëruar regjimin dhe për të zgjuar të heshturit.
Megjithëse i ri në moshë, veprat e tij ishin më të mëdha se shumë jetëra.
Ai nuk mbajti armë, por përdori “artin e të mundshmes”, duke e kthyer fjalën në qëndrim, dhe qëndrimin në mësim.
Ai e shqetësoi regjimin, e ngatërroi bashkëpunëtorin dhe e turpëroi të heshturin, sepse dëshmoi se rezistenca nuk ka nevojë për pushkë, por për një ndërgjegje të gjallë.
Kur lavdia shkruhet me gjak dhe fjalë
Rezistuesi nuk mposhtet, edhe sikur trupi i tij të rrëzohet.
Fjala e tij mbetet kur shuhen të gjitha zërat, dhe qëndrimi i tij rrëfehet kur harrohen të gjitha emrat.
•Sejjid Kutbi fitoi kur tha: “Gishtat tanë do të vazhdojnë të shkruajnë edhe nëse priten.”
•Omer Muhtari qëndroi krenar dhe tha: “Ne nuk dorëzohemi, ose fitojmë, ose vdesim.”
•Abdullah Azzam e bëri fjalën zjarr që ndezi ndërgjegjen.
•Dr. Omer Abdulrahman, megjithë burgun dhe verbërinë e tij, mbeti me shikim të lirë.
Ndërsa bashkëpunëtori, sado dekorata të mbajë, mbetet skllav i postit dhe i frikës.
Sa për të heshturin, nuk ka ngushëllim për të, sepse heshtja në kohën e shtypjes është tradhti ndaj së drejtës.
Kur njeriu merr në pyetje veten
Në një kohë kur zërat blihen dhe qëndrimet shiten, heshtja bëhet tradhti, bashkëpunimi bëhet skllavëri dhe rezistenca bëhet një lindje e dytë.
Njeriu nuk matet me atë që tha, por me atë për të cilin heshti kur duhej të fliste.
Dhe nuk përjetësohet me sa jetoi, por me gjurmën që la kur zgjodhi të jetë zë e jo jehonë, qëndrim e jo kompromis, ndërgjegje e jo hije.
Lavdinë nuk e shkruan vetëm boja, por edhe dhimbja që nuk pranon të bëjë pazar, dhe qëndrimi në këmbë kur të gjithë të tjerët rrëzohen.
Prandaj, zgjidh të jesh ai që zgjon, jo ai që mpin.
Ai që ndriçon, jo ai që fik.
Ai që pyet, jo ai që justifikon.
Sepse në çastin e së vërtetës, njeriut nuk i bëhet pyetja: sa jetove?
Por: si jetove? Pse heshtje? Dhe çfarë le pas kur kalove?
“Dhe se njeriut nuk i takon tjetër, veçse ajo që ai përpiqet; dhe se përpjekja e tij do të shihet.” (Kur’an, En-Nexhm: 39-40)
✍ Ejmen Xhad
