Tensionet dhe frika nga përplasja
Nuk ka dyshim se tensionet mes Turqisë dhe Izraelit janë rritur ndjeshëm për shkak të sjelljes kriminale të Tel Avivit në Gaza, si dhe sulmeve të përsëritura në Siri. Këto tensione ngjallin shqetësime tek vëzhguesit për mundësinë që të përshkallëzohen shpejt, duke arritur në përplasje taktike ose në një konfrontim të vërtetë që mund të imponohet nga përplasja e interesave, veçanërisht atyre të sigurisë.
Me rrëzimin e regjimit të Bashar al-Asadit në Siri dhe marrjen e pushtetit nga një administratë e re, e konsideruar aleate e Ankarasë, dhe me lajmet për përpjekjet e Turqisë për të pasur baza ushtarake në jug, Tel Avivi ndjeu një kërcënim që po afrohej drejt kufijve të tij. Kjo e shtyu Izraelin të kryejë bombardime të përsëritura në shumë lokacione në Siri, të depërtojë në jug dhe të marrë nën kontroll zona strategjike, sidomos malin Hermon.
Nga ana tjetër, kritikat e ashpra nga Ankaraja – deri në nivelet më të larta – ndaj gjenocidit izraelit të vazhdueshëm në Gaza prej dy vitesh, si dhe masa të tilla si ndërprerja e marrëdhënieve tregtare dhe mbyllja e porteve turke ndaj anijeve izraelite, kanë nxitur politikanë izraelitë të afërt me Netanyahu-n të flasin se Turqia mund të jetë objektivi i ardhshëm i makinerisë agresive të Tel Avivit në rajon, pas Iranit, Jemenit, Libanit, Sirisë, Katarit dhe kërcënimeve ndaj Irakut, përveç asaj që po bën tashmë në Gaza e Bregun Perëndimor.
Këto sinjale u pritën në Ankara me kundërkërcënime, por edhe me hapa praktikë për një përballje të mundshme, të cilën e paralajmëronte një raport i fundit i shërbimeve turke të inteligjencës. Masat përfshijnë zhvillimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore, forcimin e frontit të brendshëm dhe ndërtimin e strehimeve të avancuara të rezistueshme edhe ndaj kërcënimeve bërthamore.
Indeksi i fuqisë ushtarake
Sipas Global Fire Power 2025, Turqia renditet në vendin e 9-të në botë për fuqinë ushtarake, ndërsa Izraeli në vendin e 15-të.
• Buxheti ushtarak i Turqisë: 47 miliardë dollarë.
• Buxheti ushtarak i Izraelit: 30 miliardë dollarë.
Forca njerëzore
Turqia ka mbi 84 milionë banorë, Izraeli rreth 9.4 milionë (përfshirë 20% palestinezë).
• Forcat aktive: Turqia 355 mijë, Izraeli 170 mijë.
• Rezervistët: Turqia 378 mijë, Izraeli 465 mijë.
Forcat tokësore
Turqia ka mbi 2200 tanke, Izraeli 1300. Turqia gjithashtu ka më shumë mjete të blinduara, artileri dhe raketahedhëse të lëvizshme.
Forcat ajrore
Izraeli ka epërsi në avionët luftarakë të gjeneratës së fundit, sidomos F-35, ndërsa Turqia ka më shumë avionë në total, helikopterë dhe mjete transporti.
Forcat detare
Turqia: 182 njësi, përfshirë një anije amfibe që shërben si mbajtëse helikopterësh, si dhe 13 nëndetëse.
Izraeli: 62 njësi detare dhe 5 nëndetëse.
Pesha e teknologjisë dhe armëve moderne
• Turqia: prodhim masiv i dronëve “Bayraktar TB2, TB3, Akıncı, Kızılelma” etj., që kanë dëshmuar sukses në Azerbajxhan, Ukrainë e gjetkë.
• Izraeli: përparësi në aviacionin modern, sidomos me F-35 Adir dhe F-15/F-16, të përdorura gjerësisht kundër Iranit dhe vendeve arabe.
Sistemet e mbrojtjes ajrore
• Turqia: S-400 ruse, si dhe sisteme vendore e të tjera të huaja.
• Izraeli: “Iron Dome”, “David’s Sling”, “Arrow-3”, si dhe sisteme amerikane THAAD.
Faktori bërthamor
Izraeli ka një arsenal të madh bërthamor (200+ koka), që nuk përfshihet në statistikat zyrtare, por konsiderohet “opsioni Samson” në rast kërcënimi ekzistencial. Turqia nuk ka armë bërthamore, por është nën ombrellën bërthamore të NATO-s.
Analizat ushtarake
Ekspertët theksojnë se pavarësisht numrave, epërsia nuk është gjithçka. Përvoja e Gazës dëshmoi se, ndonëse Izraeli ka superioritet ushtarak kundër Hamasit, nuk arriti ta zgjidhë luftën. Elementë si doktrina luftarake, motivimi, surpriza, aleancat dhe logjistika janë po aq të rëndësishëm sa edhe tanket apo avionët.
A mund të ndodhë një luftë?
Ekspertët si koloneli Fayez al-Asmar e shohin të pamundur një luftë të drejtpërdrejtë Turqi-Izrael, sepse:
• Turqia është anëtare e NATO-s dhe çdo konflikt do të trondiste aleancën.
• SHBA dhe Perëndimi do të ndërhynin për të ndaluar përshkallëzimin.
• Dy vendet nuk kanë kufij tokësorë, çka i kufizon përplasjet në nivel ajror, detar dhe me dronë/raketa me rreze të gjatë.
Megjithatë, skenari i përdorimit të territorit sirian si “fushë e ndërmjetme” për përplasje indirekte nuk përjashtohet krejtësisht, ndonëse mbetet pak i mundshëm.
