بسم الله الرحمن الرحيم
Në emër të Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit.
الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين، نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين، أما بعد..
Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Paqja dhe bekimi qofshin mbi më fisnikun e Pejgamberëve dhe të dërguarve, Pejgamberin tonë Muhamedin, mbi familjen e tij dhe mbi shokët e tij të gjithë. E më pas…
Çfarë është agjërimi? Cila është e vërteta e tij? Cilat janë sekretet e tij? Cilat janë pasojat e tij?
A është agjërimi vetëm lënia e ushqimit, pijes dhe marrëdhënieve intime nga lindja e agimit deri në perëndim të diellit, dhe pastaj njeriu bën çfarë të dojë?
Sikur agjërimi të ishte kështu, do të ishte gjëja më e lehtë për njerëzit dhe nuk do ta meritonte atë shpërblim të madh për të cilin Allahu i Lartësuar ka njoftuar në fjalën e Tij:
«كل عمل ابن آدم له، الحسنة بعشر أمثالها، إلا الصيام، فإنه لي، وأنا أجزي به»
“Çdo vepër e birit të Ademit është për të; e mira shpërblehet dhjetëfish. Përveç agjërimit, ai është për Mua dhe Unë shpërblej për të.” (Buhariu dhe Muslimi)
قال بعض السلف: أهون الصيام: ترك الطعام والشراب.
Disa nga të parët e devotshëm kanë thënë: Agjërimi më i lehtë është lënia e ushqimit dhe pijes.
Pejgamberi ﷺ e ka sqaruar realitetin e agjërimit në fjalën e tij:
«من لم يدع قول الزور والعمل به والجهل، فليس الله حاجة في أن يدع طعامه وشرابه»
“Kush nuk e lë fjalën e rreme, veprimin sipas saj dhe injorancën, Allahu nuk ka nevojë që ai të lërë ushqimin dhe pijen e tij.” (Buhariu)
Agjërimi i plotë është ai që e çon njeriun në gradën e devotshmërisë (takvasë), siç ka thënë i Lartësuari:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ﴾
“O ju që keni besuar! Ju është bërë obligim agjërimi, ashtu siç u është bërë obligim atyre para jush, që të bëheni të devotshëm.” (El-Bekare, 183)
Njeriu nuk arrin gradën e devotshmërisë veçse duke zbatuar moralet e larta dhe duke u larguar nga të këqijat e tyre.
Prandaj në agjërim patjetër duhet:
1- Frenimi i barkut dhe i organit intim nga përmbushja e epshit.
2- Frenimi i shikimit, gjuhës, këmbës, dëgjimit dhe të gjitha gjymtyrëve nga mëkatet.
3- Agjërimi i zemrës nga synimet e ulëta dhe mendimet që e largojnë nga Allahu i Lartësuar, dhe ndalimi i saj nga çdo gjë tjetër përveç Allahut plotësisht.
Agjërimi patjetër duhet të përkthehet në jetën e njerëzve në një realitet praktik; përndryshe ai e humb shpirtin e tij dhe bëhet trup pa shpirt, ose formë pa realitet, ose pamje pa përmbajtje.
Ku janë moralet e agjërimit dhe të namazit të natës?
- Ku është besnikëria (amaneti)?
- Ku është bujaria dhe zemërgjerësia?
- Ku është devotshmëria dhe lënia e gjërave të dyshimta?
- Ku është dhembshuria, mëshira dhe ndjeshmëria?
- Ku është turpi dhe vetëdija e mbikëqyrjes (ndjenja se Allahu po të sheh)?
- Ku është durimi dhe mbështetja tek Allahu?
- Ku është ndërmjetësimi i mirë dhe bashkëpunimi në mirësi dhe devotshmëri?
- Çfarë dobie ka agjërimi nëse nuk ndalon nga imoraliteti apo e keqja?
- Çfarë dobie ka agjërimi nëse nuk pengon nga fjalët e kota apo të pavërteta?
- Çfarë dobie ka agjërimi nëse nuk ndalon nga përgojimi, bartja e fjalëve, zilia apo urrejtja?
- Çfarë dobie ka agjërimi nëse nuk i pastron shpirtrat dhe nuk i pastron nga koprracia, egoizmi dhe të gjitha veset e ulëta?
Shikimi i njerëzve ndaj agjërimit patjetër duhet të ndryshojë në dritën e koncepteve islame dhe asaj me të cilën është veçuar në sheriatin e Allahut prej vlerave dhe etikës.
Njerëzit duhet të sillen me agjërimin si një adhurim prej më madhështorëve dhe si një shtyllë e madhe prej shtyllave të Islamit, jo si një zakon i trashëguar brez pas brezi.
Shumë grupe njerëzish i vjen Ramazani dhe largohet prej tyre pa asnjë ndryshim në jetën e tyre, pa ndikim në sjelljen e tyre dhe pa ngritje në moralin e tyre.
Madje disa njerëzve Ramazani nuk u shton gjë tjetër nga Allahu përveçse largim; dhe këta janë hipokritët — Allahu na ruajt — të cilët e urrejnë Ramazanin dhe përgatiten ta luftojnë atë, për të zhdukur ndikimin e tij shpirtëror në zemrat e besimtarëve.
Pejgamberi ﷺ ka treguar për këtë në fjalën e tij:
«ما أتى على المسلمين شهر خير لهم من رمضان، ولا أتى على المنافقين شهر شر لهم من رمضان، وذلك لما يعد المؤمنون فيه من القوة للعبادة، وما يعد فيه المنافقون من غفلات الناس وعوراتهم، وهو غنم للمؤمن ونقمة للفاجر»
[أخرجه أحمد والبيهقي وصححه العلامة أحمد شاكر]
“Nuk ka ardhur mbi muslimanët muaj më i mirë për ta sesa Ramazani, dhe nuk ka ardhur mbi hipokritët muaj më i keq për ta sesa Ramazani; kjo për shkak të asaj që besimtarët përgatisin në të prej force për adhurim dhe asaj që hipokritët përgatisin në të prej shfrytëzimit të pakujdesisë dhe dobësive të njerëzve. Ai është fitim për besimtarin dhe fatkeqësi për mëkatarin.”
(Transmeton Ahmedi dhe Bejhekiu; e ka saktësuar Ahmed Shakir)
Le të jetë Ramazani shkollë për edukimin e umetit me të gjitha shtresat e tij mbi moralet e larta dhe ngritjen në gradat e adhurimit; derisa të arrihet kënaqësia e Allahut të Madhëruar dhe udhëheqja e njerëzimit dhe fuqizimi në tokë, siç ka thënë i Lartësuari:
﴿وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا﴾
“Allahu u ka premtuar atyre prej jush që besojnë dhe bëjnë vepra të mira se do t’i bëjë zëvendësues (udhëheqës) në tokë, ashtu siç i bëri ata para tyre; do t’ua forcojë fenë që e ka zgjedhur për ta dhe do t’ua zëvendësojë frikën me siguri; do të më adhurojnë Mua dhe nuk do të më shoqërojnë asgjë.” (En-Nur, 55)
Moralet e agjërimit janë të shumta; kjo përmbledhje e shkurtër nuk mund t’i përfshijë të gjitha, por do të tregojmë disa prej tyre:
- Durimi
Prej moralit të agjërimit është durimi. Ramazani është muaji i durimit, sepse përmbajtja nga dëshirat e zakonshme kërkon durim. Njeriu duron urinë dhe etjen, në bindje ndaj Allahut të Madhëruar, nga dashuria për Të dhe në ndjekje të Pejgamberit të Tij ﷺ.
Gjithashtu duhet patjetër durim ndaj dëmit të njerëzve, ndaj marrëzisë së të paditurve dhe ndaj tejkalimeve të tyre pa të drejtë. Prandaj Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«وإذا كان يوم صوم أحدكم فلا يفسق ولا يرفث، فإن سابه أحد أو قاتله فليقل: إني صائم»
“Kur të jetë dita e agjërimit të ndonjërit prej jush, ai të mos bëjë mëkate dhe të mos flasë fjalë të turpshme; nëse dikush e shan apo e sulmon, le të thotë: Unë jam agjërues.” (Buhariu dhe Muslimi)
Megjithë këtë udhëzim të drejtë Pejgamberik, ne gjejmë shumë njerëz që humbin kontrollin për arsyet më të vogla; zemërohen, shajnë, mallkojnë dhe sulmojnë. E kur qetësohet zemërimi i ndonjërit prej tyre dhe qortohet për atë që bëri, ai justifikohet me agjërimin!!
Sikur agjërimi të ishte ai që e nxiti në këtë të keqe në fjalë dhe në vepër.
Sikur ta dinte ky realitetin e agjërimit dhe se ai është muaj që thërret në durim, falje, mëshirë dhe butësi, nuk do t’i bënte këtë shpifje dhe nuk do ta akuzonte me këtë padrejtësi dhe gënjeshtër.
- Besnikëria (Amaneti)
Prej moralit të agjërimit është besnikëria; sepse agjërimi është amanet prej amaneteve që njeriu i mori mbi vete, ndërsa qiejt dhe toka nuk pranuan ta mbajnë atë. Allahu i Lartësuar ka thënë:
﴿إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا﴾
“Ne ua paraqitëm amanetin qiejve, tokës dhe maleve, por ata refuzuan ta mbajnë atë dhe u frikësuan prej tij; ndërsa njeriu e mori mbi vete. Vërtet ai është i padrejtë dhe i paditur.” (El-Ahzab, 72)
Prandaj ka ardhur kërcënimi i ashpër për atë që neglizhon amanetin e këtij muaji madhështor duke prishur agjërimin para perëndimit të diellit, qoftë edhe me pak minuta.
Nga Ebu Umame el-Bahili (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se ka thënë: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë:
«بينما أنا نائم أتاني رجلان، فأخذا بضبعي – عضدي – فأتيا بي جبلاً وعرًا، فقالا: اصعد، فقلت: إني لا أطيقه. فقالا: سنسهله لك، فصعدت، حتى إذا كنت في سواد الجبل إذا بأصوات شديدة. قلت: ما هذه الأصوات؟ قالوا: هذا عواء أهل النار. ثم انطلق بي، فإذا أنا بقوم معلقين بعراقيبهم، مشققة أشداقهم، تسيل أشداقهم دمًا، قلت: من هؤلاء؟ قال: الذين يفطرون قبل تحلة صومهم»
[صحيح الترغيب والترهيب]
“Ndërsa unë isha në gjumë, më erdhën dy burra dhe më kapën për krahët dhe më çuan te një mal i thyer. Më thanë: Ngjitu. Unë thashë: Nuk mundem. Ata thanë: Do ta lehtësojmë për ty. U ngjita derisa arrita në një pjesë të errët të malit dhe dëgjova zëra të fortë. Thashë: Çfarë janë këta zëra? Thanë: Kjo është ulërima e banorëve të Zjarrit. Pastaj më çuan më tej dhe pashë disa njerëz të varur nga thembrat, me faqet e çara dhe nga faqet e tyre rridhte gjak. Thashë: Kush janë këta? Thanë: Ata që e prishin agjërimin para kohës së lejuar të çeljes së tij.” (Sahih et-Tergib ue’t-Terhib)
Nëse ky është kërcënimi i ashpër për ata që neglizhojnë agjërimin e tyre dhe e prishin para perëndimit të diellit, atëherë si është puna me ata që nuk agjërojnë fare? Dhe si është puna me ata që tallin agjëruesit?
- Mëshira, solidariteti dhe plotësimi i nevojave
Prej moralit të agjërimit është mëshira, solidariteti dhe plotësimi i nevojave. Ramazani është muaji i mëshirës dhe solidaritetit; në të i pasuri kujton vëllanë e tij të varfër, ndien dhembshuri për të dhe e ndihmon me pasuri, ushqim dhe pije.
Pejgamberi ﷺ ka nxitur për këtë dhe ka thënë:
«من فطر صائمًا كان له مثل أجره، من غير أن ينقص من أجر الصائم شيء»
“Kush i jep iftar një agjëruesi, do të ketë shpërblim të njëjtë si ai, pa iu pakësuar agjëruesit asgjë nga shpërblimi i tij.” (Transmeton Tirmidhiu dhe Ahmedi; e ka saktësuar Albani)
Agjëruesi duhet të ndiejë ndjenjat e vëllezërve të tij muslimanë: të mëshirojë të dobëtin e tyre, të ndihmojë të varfrin, të shpëtojë të pikëlluarin dhe të përpiqet të sjellë dobi për ta dhe t’u largojë dëmet, brenda mundësive të tij, sepse Allahu nuk e ngarkon askënd përtej mundësisë së tij.
Allahu i Lartësuar ka thënë:
﴿وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾
“Bëni mirë, që të shpëtoni.” (El-Haxh, 77)
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه ولا يسلمه، من كان في حاجة أخيه كان الله في حاجته، ومن فرج عن مسلم كربة من كرب الدنيا، فرج الله عنه كربة من كرب يوم القيامة، ومن ستر مسلمًا ستره الله يوم القيامة»
“Muslimani është vëllai i muslimanit; nuk i bën padrejtësi dhe nuk e braktis. Kush është në nevojën e vëllait të tij, Allahu është në nevojën e tij. Kush i lehtëson një muslimani një brengë nga brengat e kësaj bote, Allahu do t’i lehtësojë atij një brengë nga brengat e Ditës së Gjykimit. Kush ia mbulon (të metat) një muslimani, Allahu do t’ia mbulojë atij në Ditën e Gjykimit.” (Buhariu dhe Muslimi)
- Ndërmjetësimi i mirë
Nga ky kapitull është edhe ndërmjetësimi i mirë.
Allahu i Lartësuar ka thënë:
﴿مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا وَمَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا﴾
“Kush ndërmjetëson me një ndërmjetësim të mirë, do të ketë pjesë prej tij; e kush ndërmjetëson me një ndërmjetësim të keq, do të ketë pjesë prej tij.” (En-Nisa, 85)
Ebu Musa el-Esh’ariu (Allahu qoftë i kënaqur me të) ka thënë:
Kur Pejgamberit ﷺ i vinte dikush me ndonjë nevojë, ai u drejtohej atyre që ishin ulur pranë tij dhe thoshte:
«اشفعوا تؤجروا، ويقضي الله على لسان نبيه ما أحب»
“Ndërmjetësoni që të shpërbleheni, dhe Allahu do ta realizojë përmes gjuhës së të Dërguarit të Tij atë që Ai dëshiron.” (Buhariu dhe Muslimi)
- Këshilla për çdo musliman
Prej moralit të agjërimit është këshilla për çdo musliman, sepse Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«الدين نصيحة، الدين النصيحة، الدين النصيحة»
قالوا: لمن يا رسول الله؟
قال: «لله، ولكتابه، ولرسوله، ولأئمة المسلمين وعامتهم»
“Feja është këshillë. Feja është këshillë. Feja është këshillë.”
Ata thanë: Për kë, o i Dërguari i Allahut?
Ai tha: “Për Allahun, për Librin e Tij, për të Dërguarin e Tij, për udhëheqësit e muslimanëve dhe për masën e tyre.” (Muslimi)
Nga Xherir (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se ka thënë:
«بايعت رسول الله ﷺ على إقامة الصلاة، وإيتاء الزكاة، والنصح لكل مسلم»
“I dhashë besën të Dërguarit të Allahut ﷺ për faljen e namazit, dhënien e zekatit dhe këshillën për çdo musliman.” (Buhariu dhe Muslimi)
Dhe ai ﷺ ka thënë:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه»
“Askush prej jush nuk beson plotësisht derisa të dojë për vëllanë e tij atë që do për veten e tij.” (Buhariu dhe Muslimi)
Prej obligimeve që ka muslimani mbi vëllanë e tij musliman është që ta këshillojë dhe ta thërrasë në atë që është përmirësimi dhe shpëtimi i tij, dhe ta paralajmërojë nga rrugët e devijimit dhe shtigjet e humbjes. Kjo është prej kërkesave të vëllazërisë islame dhe lidhjes së besimit, të cilën Pejgamberi i Allahut ﷺ e ka përshkruar me fjalën e tij:
«مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم، مثل الجسد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى»
“Shembulli i besimtarëve në dashurinë, mëshirën dhe dhembshurinë e tyre është si trupi: kur një gjymtyrë ankohet, i gjithë trupi reagon me pagjumësi dhe temperaturë.” (Buhariu dhe Muslimi)
Në Ramazan ka një mundësi të madhe për këshillë, mësim dhe udhëzim, sepse zemrat janë të drejtuara nga Zoti i tyre, shpirtrat janë të etur për të dëgjuar fjalën e Allahut dhe fjalën e të Dërguarit të Tij ﷺ, qetësia është e pranishme dhe shejtanët janë të lidhur. Prandaj çdo musliman që e do të mirën duhet ta shfrytëzojë këtë muaj për këshillë, udhëzim dhe orientim; sidomos imamët e xhamive, studentët e dijes dhe thirrësit në rrugën e Allahut të Madhëruar — mbi ta bie një detyrë e madhe për t’i këshilluar, për t’i këshilluar dhe për t’i udhëzuar njerëzit në këtë muaj të madh e të bekuar.
- Bashkëpunimi në mirësi dhe devotshmëri
Prej moralit të agjërimit është bashkëpunimi në mirësi dhe devotshmëri. Allahu ka urdhëruar për këtë duke thënë:
﴿وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ﴾
“Bashkëpunoni në mirësi dhe devotshmëri dhe mos bashkëpunoni në mëkat dhe armiqësi.” (El-Maide, 2)
Dhe Ai i Lartësuari ka thënë:
﴿وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ﴾
“Pasha kohën! Me të vërtetë njeriu është në humbje, përveç atyre që besuan, bënë vepra të mira, këshilluan njëri-tjetrin për të vërtetën dhe këshilluan njëri-tjetrin për durim.” (Suretu El-Asr)
Në Ramazan realizohen shumë projekte bamirësie si:
1- Projekti i iftarit për agjëruesit.
2- Hallkat (tubimet) për mësimin përmendësh të Kur’anit.
3- Tubimet e thirrjes (dave) për bijtë e komuniteteve islame.
4- Shpërndarja e barkodeve, broshurave dhe fletushkave.
5- Kujdesi dhe mbështetja për jetimët dhe familjet e varfra.
6- Ndihma për muxhahidët, refugjatët dhe viktimat e fatkeqësive në të gjitha vendet islame.
Muslimani duhet të marrë pjesë me vëllezërit e tij në disa prej këtyre aktiviteteve bamirëse, qoftë me pasurinë e tij, qoftë me kohën dhe përpjekjen e tij, që të mos e privojë veten nga shpërblimi dhe mirësia. Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«من جهز غازيًا في سبيل الله فقد غزا، ومن خلف غازيًا في أهله بخير فقد غزا»
“Kush përgatit një luftëtar në rrugën e Allahut, është sikur ka luftuar; dhe kush kujdeset për familjen e një luftëtari me mirësi, është sikur ka luftuar.” (Buhariu dhe Muslimi)
- Pajtimi mes njerëzve
Prej moralit të agjërimit është pajtimi mes njerëzve. Ai është një derë e madhe prej dyerve të mirësisë, për të cilën shumë njerëz janë bërë të pakujdesshëm.
Allahu i Lartësuar ka thënë:
﴿لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ﴾
“Nuk ka mirësi në shumë prej bisedave të tyre të fshehta, përveç atij që urdhëron për sadaka, për të mirë ose për pajtim mes njerëzve.”
(En-Nisa, 114)
Dhe ka thënë:
﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ﴾
“Me të vërtetë besimtarët janë vëllezër, prandaj pajtoni mes dy vëllezërve tuaj.” (El-Huxhurat, 10)
Dhe ka thënë:
﴿وَالصُّلْحُ خَيْرٌ﴾
“Pajtimi është më i mirë.” (En-Nisa, 128)
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«كل سلامى من الناس عليه صدقة، كل يوم تطلع فيه الشمس تعدل بين الاثنين صدقة، وتعين الرجل في دابته فتحمله عليها أو ترفع له عليها متاعه صدقة، والكلمة الطيبة صدقة، وبكل خطوة تمشيها إلى الصلاة صدقة، وتميط الأذى عن الطريق صدقة»
“Çdo nyje e trupit të njeriut ka mbi vete sadaka çdo ditë që lind dielli: të pajtosh mes dy vetëve është sadaka; të ndihmosh një njeri me kafshën e tij, duke e hipur mbi të ose duke ia ngritur sendet mbi të, është sadaka; fjala e mirë është sadaka; çdo hap që hedh për në namaz është sadaka; dhe largimi i një pengese nga rruga është sadaka.” (Buhariu dhe Muslimi)
Kuptimi i “të gjykosh me drejtësi mes tyre” është: t’i pajtosh mes tyre me drejtësi.
Ku janë ata që e shfrytëzojnë këtë muaj për pajtim mes njerëzve, për pajtimin e të grindurve, për largimin e urrejtjeve nga zemrat dhe për ta bërë muslimanin ta dojë vëllanë e tij musliman?
Moralet e agjërimit janë të shumta dhe përfshijnë çdo moral fisnik, çdo cilësi të lavdërueshme dhe çdo vepër të mirë. I suksesshëm është ai që shton prej këtyre cilësive dhe merr pjesë në çdo derë të mirësisë; ndërsa i dështuar është ai që është i pakujdesshëm ndaj kësaj dhe e humb muajin në gjumë dhe dembelizëm.
Thirrje dhe porosi
Këto janë thirrje që ua drejtojmë çdo individi të shoqërisë dhe çdo elementi të saj: që Ramazani të ketë ndikim në jetën, sjelljen dhe punën e tij.
O tregtar musliman:
Le të ketë Ramazani ndikim në tregtinë tënde… këshillë të sinqertë për muslimanët… braktisje të mashtrimit dhe dredhisë… sinqeritet në fjalë… butësi dhe lehtësi në shitje e blerje… largim nga tregtia me atë që Allahu e ka ndaluar… shmangie nga transaksionet me kamatë ose të ndaluara për çfarëdo arsyeje fetare… shpenzim nga pasuria jote për jetimët, të vejat dhe të varfrit… dhe kontribut në projektet e mirësisë kudo që të jesh.
O nëpunës musliman:
Le të ketë Ramazani ndikim në punën tënde… mëshirë ndaj atyre që të drejtohen… saktësi në orare… kujdes për kohën e punës… përfundim të detyrave që të janë kërkuar… realizim të të gjitha çështjeve të vonuara… energji që nuk njeh lodhje e mërzi… buzëqeshje në takim… butësi në të folur dhe mirësjellje në komunikim.
O mjek musliman:
Le të ketë Ramazani ndikim në punën tënde… dhe mos qoftë shqetësimi yt mbledhja e pasurisë dhe shfrytëzimi i nevojave të njerëzve… kujdes, kujdes në diagnostikim dhe përshkrim të mjekimit… ji i mëshirshëm me pacientët e tu, i saktë në vëzhgim dhe ndjekje për çdo rast që të paraqitet… dhe përdor fjalë të mira që mbjellin shpresë dhe optimizëm në zemra.
O mësues musliman:
Le të ketë Ramazani ndikim në mësimin dhe orën tënde… bëhu shembull i mirë për nxënësit e tu… dhe dije se ata të imitojnë në çdo fjalë, vepër dhe sjellje… kujdesu t’u mësosh moral të mirë dhe cilësi të lavdërueshme… dhe ruhu që të mos shohin prej teje ndonjë veprim të shëmtuar apo sjellje të keqe, sepse atëherë nuk do ta pranojnë këshillën tënde dhe fjalët e tua nuk do të kenë asnjë ndikim tek ata.
O prind fisnik:
Le të ketë Ramazani ndikim në edukimin e fëmijëve të tu… kujdesu për të mirën në këtë muaj të bekuar… mësoju fëmijëve të tu vlerat, rregullat, dispozitat dhe veçoritë e tij… dhe le të jenë moralet e agjërimit model praktik në sjelljen tënde me familjen, fëmijët, fqinjët dhe miqtë… që të jesh shembull i mirë për fëmijët e tu dhe për të gjithë ata që të rrethojnë.
O Allah, na mundëso ta agjërojmë këtë muaj në mënyrën që të kënaq Ty dhe na bëj në të prej atyre që i liron nga Zjarri, me mëshirën Tënde, o Më i Mëshirshmi i mëshiruesve.
Dhe paqja, bekimi dhe mirësia e Allahut qofshin mbi Pejgamberin tonë Muhamedin, mbi familjen e tij dhe mbi shokët e tij.
Përktheu: Bekir Halimi
