Që nga themelimi i saj në vitin 2007, gazeta “Israel Hayom” solli një ndryshim të madh në peizazhin mediatik hebre. Edhe pse shpërndahet falas çdo ditë në stacione transporti dhe qendra tregtare, ajo është bërë gazeta më e shpërndarë dhe më me ndikim në “Izrael” – jo falë cilësisë profesionale, por për shkak të financimit të fuqishëm dhe lidhjeve të ngushta me kupolën politike.
Po cili është realisht roli i kësaj gazete? Kujt i përket? Kush shkruan në të? Dhe si e trajton çështjen palestineze?
⸻
1. Pronësia dhe financimi
Financim i dyshimtë nga SHBA-të
Gazeta “Israel Hayom” u themelua me financim të drejtpërdrejtë nga miliarderi amerikan hebre Sheldon Adelson, një nga mbështetësit kryesorë të Partisë Republikane në SHBA dhe mik personal i kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu.
Adelson dhe Netanyahu
Hetime gazetareske dhe dokumente gjyqësore kanë zbuluar se Adelson e nisi gazetën posaçërisht për të mbështetur Netanyahun kundrejt mediave tradicionale, veçanërisht gazetës “Yedioth Ahronoth”, e cila e kritikonte atë. Kjo lidhje shkaktoi një hetim penal të njohur si “dosja 2000”, që kishte të bënte me përpjekjen e Netanyahut për të dobësuar “Yedioth”-in në favor të “Israel Hayom”, në këmbim të një mbulimi mediatik mbështetës.
⸻
2. Qasja politike
Gazeta e Netanyahut në çdo kuptim
Në qarqet mediatike izraelite, “Israel Hayom” njihet si “Bibiton” (nga “Bibi”, pseudonimi i Netanyahut), për shkak të përqafimit ekstrem të qëndrimeve të tij politike dhe promovimit të agjendës së tij të sigurisë dhe ekonomisë.
Ajo përfaqëson një qëndrim të djathtë nacionalist ekstrem, mbështet fuqishëm ndërtimet koloniale dhe sulmon vazhdimisht palestinezët, duke u kundërshtuar prerazi krijimit të një shteti palestinez.
Nxitja kundër së majtës dhe shoqërisë civile
Gazeta shpesh sulmon organizatat e shoqërisë civile izraelite që kritikojnë okupimin, duke i quajtur “të majta ekstreme” apo “tradhtare”, në përpjekje për të mbytur zërat kritikë të brendshëm.
⸻
3. Shkrimtarët dhe lidhjet me institucionet e sigurisë
Emra të njohur dhe lidhje me sigurinë
Ndër shkrimtarët më të dalluar të gazetës janë:
• Boaz Bismuth – ish-kryeredaktor, ish-ambasador i Izraelit në Mauritius, i afërt me Netanyahun.
• Yoav Limor – analist ushtarak me përvojë, i cili përcjell shpesh narrativën zyrtare të sigurisë.
• Dror Eidan, Haim Shine, Yaakov Berg – kolumnistë të djathtë që reflektojnë një diskurs sionist nacionalist ekstrem.
Lidhja me institucionet e sigurisë dhe ushtrinë
Gazeta operon në koordinim të ngushtë me censurën ushtarake dhe publikon vetëm ato informacione që lejohen nga autoritetet e sigurisë.
Shumë nga “raportet ekskluzive” vijnë nga rrjedhje të kontrolluara të sigurisë, zakonisht për të formësuar opinionin publik para ose pas operacioneve ushtarake.
Është përdorur vazhdimisht si mjet për të shitur vendimet ushtarake të Netanyahut (si bombardimi i Sirisë apo vrasja e udhëheqësve të Hamasit).
Të gjitha mbulimet ushtarake janë thuajse ditore dhe mbështeten në burime nga inteligjenca ushtarake izraelite (“Aman”) dhe Shabak (shërbimi i brendshëm i sigurisë).
⸻
4. Mbulimi i çështjes palestineze
Demonizimi i palestinezëve dhe fshehja e narrativës së tyre
“Israel Hayom” fokusohet në përshkrimin e palestinezëve si terroristë, dhe shmang qëllimisht përdorimin e termave si “okupim”, “kolonizim” apo “rrethim”.
Ajo e kufizon mbulimin vetëm në aspektin e sigurisë, si “përgjigje ndaj provokimeve”, duke injoruar plotësisht kontekstin humanitar dhe të të drejtave të njeriut.
Mungesa e pluralizmit
Gazeta nuk u jep hapësirë zërave palestinezë apo izraelitëve që kundërshtojnë okupimin. Gjithashtu, injoron raportet e organizatave ndërkombëtare për shkeljet izraelite.
Në shërbim të agjendës së normalizimit
Vitet e fundit, gazeta ka promovuar fuqishëm marrëveshjet e normalizimit me vendet arabe, duke i quajtur “thyerje historike”, ndërsa minimizon qëllimisht rolin qendror të çështjes palestineze në botën arabe
Marrëdhënia me institucionet ushtarake dhe të sigurisë
1. Kanal i drejtpërdrejtë për propagandën ushtarake
Që nga themelimi i saj në vitin 2007, “Israel Hayom” është pozicionuar si një platformë propagandistike gjysmëzyrtare që pasqyron narrativat e ushtrisë izraelite dhe përvetëson pikëpamjet e institucionit të sigurisë pa kritikë apo shqyrtim. Shpesh, gazeta funksionon si altoparlant për deklaratat e zëdhënësit ushtarak, duke riprodhuar narrativën zyrtare pa verifikim apo hetim në terren.
2. Shkrimtarë ushtarakë të lidhur me institucionet e sigurisë
Gazeta mbledh rreth vetes shkrimtarë me lidhje të ngushta me ushtrinë, ndër ta:
• Yoav Limor – analist ushtarak i njohur, me lidhje të forta me komandën ushtarake, shpesh merr informacione ekskluzive që publikohen për të ndikuar opinionin publik.
• Amir Bohbot – botohet rregullisht në “Israel Hayom” dhe në platforma të tjera të lidhura me të; është i njohur për raportet që përputhen plotësisht me pikëpamjet e “Aman” (inteligjenca ushtarake).
3. Censurë e rreptë vetë-imponuar e bazuar në siguri
Edhe pse të gjitha mediat hebraike janë të detyruara të ndjekin udhëzimet e censurës ushtarake, “Israel Hayom” zbaton atë që quhet “censurë vetjake mbështetëse”: ajo jo vetëm që i bindet ndalimeve, por përvetëson tërësisht narrativën e sigurisë, dhe madje shpesh merr nismën për të justifikuar vendime ushtarake të diskutueshme edhe para se të bëhen zyrtare.
4. Përgatitja dhe justifikimi i operacioneve ushtarake
Gazeta luan një rol kyç në përgatitjen e opinionit publik për agresione ushtarake ose atentate, duke publikuar rrjedhje informacioni të planifikuara dhe duke ndërtuar një narrativë të frikës së afërt (“rreziku po vjen”), për të promovuar operacionin si një “sukses heroik” pas realizimit të tij. Në këto raste, shpesh anashkalohet plotësisht kostoja humane ose maskohet me kujdes.
Përmbledhje vlerësuese e zgjeruar
Gazeta Israel Hayom përfaqëson një mjet propagandistik të drejtuar që i shërben projektit të hegjemonisë sioniste në aspektin politik dhe të sigurisë. Nuk mund të trajtohet si një medium i pavarur apo profesional.
Ajo është një krah mediatik i aparatit të sigurisë dhe ushtrisë, që ndihmon në demonizimin e palestinezëve, mohimin e çështjes së tyre, justifikimin e vrasjes së tyre dhe promovimin e okupimit si një akt “mbrojtjeje legjitime”.
Prandaj, çdo kontakt me përmbajtjen e Israel Hayom duhet të bëhet përmes një analize kritike, dhe përdorimi i saj të kufizohet vetëm në kuptimin e mënyrës se si mendon elita e sigurisë në Izrael — jo për të marrë narrativën e saj apo për ta cituar si burim të paanshëm.
Përfundim
“Israel Hayom” nuk është një gazetë e zakonshme, por një mjet propagande në shërbim të krahut të djathtë ekstrem në Izrael. Ajo promovon narrativën zyrtare të sigurisë, mbështet pa kushte Netanyahun, dhe lufton çdo përpjekje për të paraqitur perspektivën palestineze.
Është një shembull i qartë se si media mund të shërbejë si zgjatim i pushtetit politik, dhe jo si një instrument i pavarur informimi.
Lexuesi palestinez dhe arab duhet ta trajtojë këtë gazetë si një mjet propagandistik, jo si burim të së vërtetës.
Leximi i saj duhet të jetë kritik dhe analitik, për të kuptuar se si zhvillohet lufta mediatike kundër narrativës palestineze – jo për të marrë informacion objektiv.
Rami Ebu Zubejde
Eskpert i sigurisë edhe analist ushtarak
