Tel Aviv – Instituti për Studimet e Sigurisë Kombëtare të Izraelit (INSS) ka paralajmëruar se kufizimet e vendosura nga administrata amerikane mbi qasjen e përdoruesve të huaj në disa nga modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale përbëjnë një ndryshim strategjik në marrëdhënien ndërmjet teknologjisë dhe sigurisë kombëtare. Instituti vlerëson se, në të ardhmen, qasja në këto modele mund të shndërrohet në një instrument ndikimi gjeopolitik.
Në një dokument politikash të publikuar sot, INSS thekson se modelet e inteligjencës artificiale nuk trajtohen më thjesht si programe tregtare, por tashmë konsiderohen pasuri strategjike, të cilat mund t’u nënshtrohen kufizimeve të sigurisë dhe mbikëqyrjes shtetërore, njësoj si gjysmëpërçuesit (çipat) dhe teknologjitë e tjera të ndjeshme.
Sipas raportit, administrata amerikane u ka kërkuar kompanive OpenAI dhe Anthropic të kufizojnë disponueshmërinë e disa modeleve të avancuara të inteligjencës artificiale dhe t’i nënshtrojnë ato shqyrtimeve të sigurisë përpara zgjerimit të përdorimit të tyre. Kjo politikë, sipas institutit, synon të ruajë epërsinë teknologjike të Shteteve të Bashkuara.
INSS vlerëson se këto zhvillime e detyrojnë Izraelin të rishikojë strategjinë e tij në fushën e inteligjencës artificiale, duke u fokusuar në:
* garantimin e qasjes së vazhdueshme në modelet më të avancuara të AI-së;
* investimin në infrastrukturë vendase të fuqishme kompjuterike;
* thellimin e bashkëpunimit strategjik me Shtetet e Bashkuara;
* zvogëlimin e varësisë nga ofruesit e huaj të teknologjisë.
Raporti përfundon se ruajtja e epërsisë ushtarake dhe ekonomike të Izraelit do të lidhet gjithnjë e më shumë me aftësinë e shtetit për të siguruar qasje të përhershme në modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale. Sipas autorëve, çështja nuk kufizohet më vetëm te mbrojtja e të dhënave, por ka kaluar në një fazë të re, ku vendimtare është garantimi i qasjes në vetë kapacitetet teknologjike, në kushtet e konkurrencës gjithnjë e më të fortë ndërkombëtare.
Burimi: Instituti për Studimet e Sigurisë Kombëtare të Izraelit (INSS).
