Kushtetuta e SHBA-së i jep vetëm Kongresit të drejtën për të miratuar hyrjen në luftë, por edhe më parë disa presidentë e kanë anashkaluar këtë rregull.
Ministri amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka refuzuar të japë ndonjë informacion rreth operacioneve të mundshme ushtarake amerikane kundër Iranit. Për këtë çështje ai ka dëshmuar edhe para Kongresit në Capitol Hill, ndërkohë që vetë Kongresi është i ndarë në mendime nëse presidenti i SHBA-së, Donald Trump, duhet të marrë miratimin e ligjvënësve para se të ndërmarrë ndonjë sulm.
Ministri i Mbrojtjes përjashtoi çdo pyetje publike për një sulm të mundshëm ndaj Iranit, duke thënë:
“Shumica e asaj që mund të them, është për një ambient të besueshëm dhe të mbyllur.”
⸻
📜 Çfarë thotë Kushtetuta?
Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara i jep vetëm Kongresit të drejtën për të miratuar luftën. Si në Dhomën e Përfaqësuesve, ashtu edhe në Senat, janë miratuar rezoluta që kërkojnë që Trump të marrë miratim nga Kongresi para përdorimit të forcës kundër Iranit.
“Që nga themelimi i këtij shteti, praktika ka qenë që, nëse nisesh drejt një ofensive, duhet të marrësh miratimin e Kongresit,” – tha ligjvënësi demokrat Tim Kaine.
Por disa në Kongres argumentojnë se presidenti ka të drejtë të sulmojë vetë objektet bërthamore iraniane, duke u thirrur në precedentë historikë.
“Presidentët nga të dyja partitë kanë ushtruar të drejtën për ‘sulme të kufizuara’ pa miratimin e Kongresit. Nëse janë të kufizuara, unë e mbështes,” – tha kongresmeni republikan Mike Lawler.
⸻
📚 Precedentët e mëparshëm
Presidentët amerikanë prej kohësh kanë anashkaluar Kongresin për të zhvilluar luftëra. Parimi i miratimit të Kongresit u zbeh në vitin 2001, kur si republikanët ashtu edhe demokratët zgjeruan kompetencat e presidentit për atë që u quajt “luftë kundër terrorizmit të Al-Kaedës dhe Saddam Husseinit”.
Edhe presidenti Barack Obama përdori të njëjtët mekanizma në Somali, Siri dhe Jemen. Ai e zgjeroi operacionin duke përfshirë edhe aksione speciale ndaj atyre që administrata e tij i konsideronte si terroristë.
Kongresi nuk u pyet as për ndërhyrjen në Libi, dhe të gjitha këto mund të përdoren si arsyetim ligjor për ndonjë veprim të mundshëm të Trump-it.
⸻
🏛️ Çfarë pritet?
Javën e ardhshme pritet të diskutohet përpjekja për të riafirmuar autoritetin kushtetues të Kongresit në çështjet e luftës. Nuk pritet të ketë vendim me veto, por të paktën do të jetë një mundësi për të vlerësuar nëse Kongresi është i gatshëm të mbrojë kompetencat e veta.
⸻
Burimi: Al Jazeera
