Ankaraja vë në dukje kontributet e saj ushtarake, diplomatike dhe teknologjike në NATO përpara se të mirëpresë liderët e aleancës në samit.
Samiti i Krerëve të Shteteve dhe Qeverive të NATO-s për vitin 2026, i cili pritet të mbahet më 7–8 korrik në Ankara, shihet gjerësisht si një reflektim i peshës diplomatike në rritje të Türkiyes brenda aleancës.
Një nga objektivat e Türkiyes gjatë samitit është të theksojë vendosmërinë e NATO-s për të mbrojtur rajonin Euro-Atlantik dhe të sigurojë që vendet aleate të riafirmojnë angazhimin e tyre ndaj Nenit 5.
Türkiye ka kontribuar me rreth 3.000 pjesëtarë, si dhe me armë, automjete dhe platforma të ndryshme në aleancë
Faktori kryesor që e shtyu Türkiyen drejt anëtarësimit në NATO ishte nevoja për të balancuar kërcënimin e shfaqur nga pretendimet e ish-Bashkimit Sovjetik mbi Ngushticat Turke dhe provincat lindore.
Türkiye iu bashkua zyrtarisht NATO-s pas Luftës së Koresë, duke u bërë vendi i parë pas ShBA-së që dërgoi forca tokësore.
Protokolli i anëtarësimit u nënshkrua më 17 tetor 1951, dhe Türkiye u bë zyrtarisht anëtare më 18 shkurt 1952.
Mbështetje e vazhdueshme për misionet globale
Si ushtria e dytë më e madhe e aleancës, Türkiye ka zgjeruar vazhdimisht kontributet e saj në misionet në Afganistan, Kosovë, Bosnjë e Hercegovinë, Libi dhe Irak.
Nën Misionin e Mbështetjes Vendimtare (Resolute Support Mission), Türkiye mori përsipër përgjegjësinë si vendi kuadër për mbarvajtje të sigurt të Aeroportit Ndërkombëtar “Hamid Karzai” në Kabul, duke e përfunduar misionin më 28 gusht 2021.
Türkiye gjithashtu filloi të kontribuojë në Misionin e NATO-s në Irak në vitin 2018 për të mbështetur ngritjen e kapaciteteve të Ushtrisë Irakiane, duke e mbajtur mbështetjen me rreth 40 personel derisa procesi i tërheqjes filloi në mars të këtij viti për shkak të përkeqësimit të kushteve të sigurisë.
Türkiye mbështet operacionet në vazhdim, përfshirë Forcën e Kosovës (KFOR), Operacionin “Sea Guardian” dhe Forcat e Përhershme Detare, me afërsisht 3.000 personel.
Forcat e Armatosura Turke morën pjesë në 34 stërvitje të NATO-s në vitin 2023, 39 në 2024 dhe 50 në 2025.
Këtë vit, Türkiye mori pjesë në stërvitjen “Steadfast Dart” të NATO-s të mbajtur në Gjermani, duke dislokuar një forcë të përbashkët prej më shumë se 2.000 personash.
Gjatë stërvitjes, mjeti ajror i armatosur pa pilot TB-3, i nisur nga anija ushtarake turke TCG Anadolu, goditi me sukses një objektiv të caktuar mbi Detin Baltik, duke shënuar herën e parë në historinë ushtarake që një mjet ajror pa pilot i nisur nga një anije mbështet një stërvitje me zjarr të vërtetë.
Shpenzimet e mbrojtjes
Türkiye ka shërbyer për herë të dytë që nga viti 2023 si komanduese e KFOR-it.
Në mesin e 32 shteteve anëtare të NATO-s, Forcat Detare Turke renditen si kontribuesi më i madh në Operacionin “Sea Guardian”.
Forca Detare Turke me Gatishmëri të Lartë mori komandën e Komandës së Komponentit Detar të Forcave të Reagimit të NATO-s në vitin 2023 dhe Komandën e Forcës së Detyrave të Mesdheut në periudhën 2024–2025.
Roli i Türkiyes brenda NATO-s bazohet në një “prodhim sigurie” dinamik.
Si ushtria e dytë më e madhe e NATO-s, projektet si Kupola e Çeliktë (Çelik Kubbe), KAAN dhe Altay forcojnë më tej avantazhin teknologjik të aleancës.
Türkiye ndau 2,33 për qind të prodhimit të saj të brendshëm bruto për mbrojtjen në vitin 2025.
Nga viti 2028, Türkiye do të marrë udhëheqjen e Forcës së Reagimit të Aleancës (ARF) të NATO-s.
