Ma gjenero nje foto per kete artikull pa shkrim ne foto pa persona vetëm titullin vendosja
Prof. Dr. Muhamed Emhazun
Hyrje
Për shkak të rëndësisë së ligjeve historike dhe lidhjes së tyre me ngritjen dhe rënien e qytetërimeve, Kurani Fisnik u ka kushtuar vëmendje të veçantë këtyre ligjeve. Ai i fton muslimanët të njohin rrjedhën e historisë përmes historive të popujve të kaluar dhe përmes shqyrtimit të përfundimeve të atyre që përgënjeshtruan të vërtetën. Qëllimi i kësaj njohjeje është nxjerrja e mësimeve, ndërtimi i qytetërimit dhe ruajtja e tij nga rënia.
Kurani e fton njeriun të vështrojë fundin e gjërave dhe pasojat e veprave, sidomos pasojat e kombeve dhe popujve. Ky vështrim nuk synon thjesht njohjen e historisë, por zbulimin e ligjeve që qeverisin ngritjen dhe rënien e qytetërimeve.
Pasojat e kombeve në Kuran
Fjala “pasojë” (العاقبة) në Kuran përdoret herë në mënyrë të përgjithshme dhe herë duke iu referuar popujve të caktuar si populli i Nuhut, Adi, Themudi, Faraoni, populli i Shuajbit dhe të tjerë. Këta popuj u zhdukën për shkak të largimit nga udhëzimi i Allahut, mohimit të Njëshmërisë së Tij dhe mosbesimit ndaj të dërguarve të Tij.
Allahut thotë:
“A nuk kanë udhëtuar nëpër tokë që të shohin si ishte fundi i atyre që ishin para tyre? Ata ishin më të fortë se këta, lanë më shumë gjurmë dhe e punuan tokën më shumë se sa e kanë punuar këta. Të dërguarit e tyre u erdhën me argumente të qarta. Allahu nuk u bëri padrejtësi, por ata i bënë padrejtësi vetvetes.” (Er-Rum, 9)
Ky ajet është një thirrje e përgjithshme për të studiuar historinë dhe për të parë fundin e atyre që kundërshtuan urdhrin e Allahut. Ata ishin më të fortë, më të zhvilluar dhe lanë gjurmë më të mëdha në tokë sesa popujt që erdhën pas tyre, por forca e tyre nuk i shpëtoi nga shkatërrimi.
Mësimi nga rrënojat e qytetërimeve
Popujt e mëparshëm ndërtuan pallate, qytete, fabrika, sisteme ujitjeje dhe vepra të mëdha qytetërimi. Megjithatë, kur përgënjeshtruan të dërguarit e Allahut, as fuqia dhe as arritjet e tyre nuk mundën t’i shpëtonin. Sot prej tyre kanë mbetur vetëm rrënoja dhe gjurmë që dëshmojnë fundin e tyre.
Prandaj qëllimi i studimit të historisë është të kuptohen shkaqet që çuan në ngritjen dhe rënien e kombeve. Gjurmët e mbetura në tokë janë dëshmi të gjalla për brezat pasardhës.
Allahut thotë:
“Këto janë disa nga lajmet e qyteteve që Ne t’i tregojmë ty; disa prej tyre ende qëndrojnë, ndërsa disa janë shuar.” (Hud, 100)
Shembuj të gjurmëve që ende ekzistojnë janë qytetet e Salihut, piramidat e faraonëve dhe Muri i Madh i Kinës. Ndërsa nga qytetërime të tjera kanë mbetur vetëm gjurmë të pjesshme ose janë zhdukur krejtësisht.
Allahut nuk u bëri padrejtësi këtyre popujve. Ai u dërgoi profetë dhe libra për t’u treguar rrugën e drejtë, por ata zgjodhën mosbesimin, kryeneçësinë dhe padrejtësinë. Prandaj u shkatërruan.
Populli i Lutit (a.s.)
Një nga shembujt që Kurani përmend është populli i Lutit (a.s.). Ata jetonin në zonën ndërmjet Shamit dhe Hixhazit, në pesë qytete, më i madhi prej të cilëve ishte Sedumi (Sodoma).
Ky popull u bë i njohur për një mëkat që nuk ishte përhapur në atë formë te popujt para tyre: marrëdhëniet seksuale mes meshkujve. Kjo sjellje u bë pjesë e jetës së tyre dhe ata e konsideronin normale. Madje, ata e shihnin si të çuditshëm dhe të papranueshëm këdo që largohej prej saj.
Kur Luti (a.s.) i këshilloi dhe i paralajmëroi, ata iu përgjigjën:
“Nxirrni familjen e Lutit nga qyteti juaj! Ata janë njerëz që duan të jenë të pastër.” (En-Neml, 56)
Madje e kërcënuan:
“Nëse nuk ndalon, o Lut, do të jesh prej të dëbuarve.” (Esh-Shuara, 167)
Kur ata vazhduan në kryeneçësinë e tyre, Allahu i ndëshkoi duke përmbysur qytetet e tyre dhe duke hedhur mbi ta gurë prej balte të pjekur. Kështu u zhdukën plotësisht.
Faraoni dhe populli i tij
Një shembull tjetër është Faraoni dhe populli i tij. Allahu u kishte dhënë pushtet, pasuri, kopshte, lumenj dhe mirëqenie. Ata jetonin në luks dhe kishin ndikim të madh në tokë.
Megjithatë, ata u mashtruan nga begatitë e tyre. Menduan se fuqia dhe pasuria i bënin të paprekshëm. Nuk e kuptuan se këto mirësi mund të ishin një sprovë dhe një afat i përkohshëm para ndëshkimit.
Një besimtar nga populli i tyre i paralajmëroi:
“O populli im! Sot ju keni pushtetin dhe jeni sundues në tokë, por kush do të na mbrojë nga dënimi i Allahut nëse ai na vjen?” (Gafir, 29)
Por ata vazhduan në mendjemadhësinë e tyre. Kur erdhi urdhri i Allahut, Faraoni dhe ushtria e tij ndoqën Beni Israilët deri te Deti i Kuq. Allahu e çau detin për Musain (a.s.) dhe popullin e tij, por kur Faraoni hyri me ushtrinë e vet, deti u mbyll mbi ta dhe ata u mbytën.
Ky ishte fundi i tyre në këtë botë. Ndërsa në botën tjetër i pret dënim edhe më i rëndë.
Jo çdo fund është i keq
Kurani nuk flet vetëm për funde të këqija. Ka edhe funde të mira për ata që i binden Allahut, zbatojnë drejtësinë dhe ndjekin profetët. Për ta ka mirësi në këtë botë dhe lumturi në botën tjetër.
Allahut thotë:
“Toka është e Allahut; Ai ia jep trashëgimi kujt të dojë nga robërit e Tij, dhe fundi i mirë është për të devotshmit.” (El-A’raf, 128)
Dhe:
“Atë botë të ardhshme ua kemi caktuar atyre që nuk kërkojnë mendjemadhësi në tokë dhe as prishje; dhe fundi i mirë është për të devotshmit.” (El-Kasas, 83)
Shkaku i vërtetë i rënies së qytetërimeve
Sipas autorit, kush studion historitë e kombeve në Kuran vëren se shkaku i zhdukjes së tyre nuk ka qenë mungesa e pasurisë, dobësia teknike apo administrimi i keq i burimeve.
Shkaku kryesor ka qenë gjithmonë një krizë e brendshme: largimi nga udhëzimi i Allahut. Kjo është një e vërtetë që përsëritet vazhdimisht në historinë e kombeve të përmendura në Kuran.
Prandaj, njeriu duhet t’i japë përparësi saktësisë së metodës së jetesës dhe drejtësisë morale para çdo faktori tjetër.
Takvaja – themeli i suksesit
Autori përfundon se themeli i metodës së drejtë është takvaja (devotshmëria).
Ajo përfshin:
* Edukimin dhe përmirësimin e vetvetes.
* Kryerjen e obligimeve fetare.
* Largimin nga ndalesat.
* Respektimin e kufijve të Allahut.
* Luftimin e epsheve dhe dyshimeve.
* Sakrificën dhe përkushtimin në rrugën e Allahut.
Vetëm mbi këtë themel ndërtohen qytetërime të qëndrueshme dhe arrihen rezultate të mira në këtë botë dhe në tjetrën.
Përfundim
Mesazhi qendror i artikullit është se historia nuk është thjesht tregim ngjarjesh, por një shkollë mësimesh. Qytetërimet ngrihen dhe bien sipas ligjeve të Allahut. Pasuria, teknologjia dhe pushteti nuk mjaftojnë për të garantuar mbijetesën e një kombi. Ajo që garanton përfundimin e mirë është drejtësia, devotshmëria dhe qëndrimi i palëkundur në udhëzimin hyjnor.
