Projekti gjeoekonomik sionist që do godiste rëndë arabët e Gjirit
Gazeta izraelite Yedioth Ahronoth citoi burime të cilat thanë se Arabia Saudite refuzon projektin izraelit si një alternativë ndaj rrugës tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit.
Burimet e informuara deklarojnë se iniciativa e korridorit tregtar Indi-Lindje e Mesme-Evropë (IMEC) po përballet me një pengesë të rëndësishme politike që lidhet me pozicionin e Arabisë Saudite, e cila ende nuk ka treguar entuziazëm të qartë për pjesëmarrjen në projekt, krahasuar me shtetet e tjera të Gjirit që kanë treguar mirëkuptim për këtë alternativë.
Refuzimi i Arabisë Saudite vlerësohet të përbëjë një sfidë për përfundimin e një prej projekteve më ambicioze gjeopolitike që synojnë lidhjen e Azisë dhe Evropës përmes Lindjes së Mesme.
Tel Avivi ka shtuar përpjekjet e tij në javët e fundit për të çuar përpara projektin, duke kërkuar ta transformojë atë në një korridor strategjik tregtar që lidh Indinë me Evropën nëpërmjet shteteve të Gjirit, Jordanisë dhe Izraelit, duke krijuar një alternativë ndaj rrugëve tradicionale detare dhe duke zvogëluar varësinë nga korridoret e ndjeshme të transportit detar, siç është Ngushtica e Hormuzit.
Izraeli ka promovuar idenë se korridori i ri, nëse zbatohet, mund të dobësojë ndjeshëm ndikimin gjeopolitik të Iranit në rajon duke riformësuar rrugët tregtare dhe të energjisë dhe duke ofruar alternativa më të qëndrueshme tokë-det.
Zyrtarët izraelitë gjithashtu besojnë se projekti mund të ofrojë hapësirë më të madhe për manovra strategjike dhe të zvogëlojë aftësinë e presioneve ekonomike për të ndikuar në vendimet e tyre të sigurisë. Kështu, duke zbatuar këtë projekt, Izraeli do të fitonte kontroll të plotë mbi tregtinë në Lindjen e Mesme, dhe jo vetëm tregtinë; do t’i jepte Izraelit mundësinë të dominonte plotësisht vendet fqinje arabe.
Sipas Yedioth Ahronoth, zyrtarët izraelitë e shohin përshpejtimin e punës në korridor si një “mundësi të rrallë strategjike”, veçanërisht pas ringjalljes së diskutimeve rreth tij pas ndryshimeve që ka pësuar rajoni që nga ngjarjet e 7 tetorit 2023, të cilat riformësuan prioritetet e sigurisë dhe tregtisë në Lindjen e Mesme.
Edhe pse iniciativa u lançua për herë të parë nën patronazhin amerikan para shpërthimit të luftës shfarosëse në Gaza, zhvillimet e mëvonshme e kanë komplikuar rrjedhën e saj, veçanërisht me përshkallëzimin e tensioneve rajonale dhe rivlerësimin e qëndrimeve të një numri vendesh mbi pjesëmarrjen në projekte që lidhen drejtpërdrejt me entitetin izraelit.
Në këtë kontekst, ministritë izraelite, përfshirë Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Ministrinë e Financave, po punojnë për të përshpejtuar negociatat ndërkombëtare, duke besuar se faza aktuale mund të përfaqësojë një dritare kyçe mundësie për të ringjallur projektin përpara se rrethanat politike të ndryshojnë përsëri.
Megjithatë, pavarësisht ofensivës diplomatike të Izraelit, refuzimi saudit është një pengesë shumë e madhe për të ardhmen e iniciativës, pasi vlerësimet tregojnë se mungesa e Riadit nga procesi aktual mund të kufizojë aftësinë e projektit për t’u materializuar në përputhje me dëshirën e Tel Avivit për kontroll absolut mbi tregtinë në rajon. /tesheshi.com/
