Studiuesi Mustafa Mansur ka analizuar për opinionin tablonë e ndërlikuar të politikës izraelite para zgjedhjeve për Knesetin e 26-të, rreziqet me të cilat përballet qeveria e Netanjahut dhe përpjekjet e opozitës për të ardhur në pushtet.
Nëse tabloja e ndërlikuar politike në Izrael, para zgjedhjeve për Knesetin e 26-të, të planifikuara për më 27 tetor 2026, do të duhej të përshkruhej me një fjalë të vetme, ajo fjalë do të ishte: “Dështim”.
Ky përkufizim vlen si për qeverinë aktuale të udhëhequr nga Benjamin Netanjahu, ashtu edhe për opozitën, e cila, pavarësisht dallimeve politike dhe ideologjike ndërmjet forcave të saj, nuk ka reshtur së kritikuari qeverinë e ekstremit të djathtë.
Dështimi i qeverisë shihet në faktin se përpjekjet e Netanjahut për t’i shtyrë ose penguar zgjedhjet nuk dhanë rezultat. Netanjahu u përpoq ta rriste tensionin ushtarak duke vazhduar gjendjen e luftës në Gaza dhe Liban.
Në të njëjtën kohë, ai ndërmori vazhdimisht përpjekje për ta dështuar armëpushimin ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Ai e vonoi gjithashtu zbatimin e armëpushimit me Libanin, derisa të arrihej një marrëveshje kornizë që do t’u shërbente vetëm interesave të tij dhe do të mundësonte vazhdimin e gjendjes së luftës. Netanjahu synonte ta paraqiste këtë marrëveshje si një fitore të re.
Megjithatë, pavarësisht të gjitha këtyre përpjekjeve, Netanjahu nuk arriti t’i shtynte ose t’i anulonte zgjedhjet duke përdorur si arsyetim nevojën për t’u përqendruar në drejtimin e luftërave me qëllim mbrojtjen e sigurisë kombëtare të Izraelit.
Nga ana tjetër, gjatë gjithë kohës që Netanjahu qëndroi në pushtet, opozita u përpoq ta rrëzonte qeverinë dhe ta çonte vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme për Knesetin.
Udhëheqësit e opozitës formuan aleanca dhe ngritën në agjendë tensionet e thella shoqërore, përkeqësimin e vazhdueshëm të gjendjes ekonomike, si dhe luftërat që vazhdonin në fronte të ndryshme pa ndonjë objektiv të qartë ose fitore përfundimtare.
Edhe pse rezultatet e luftërave dhe drejtimi në të cilin ato po e çonin vendin shkaktuan debate serioze në shoqërinë izraelite, opozita nuk arriti ta rrëzonte qeverinë dhe as ta afronte datën e zgjedhjeve.
Kalendari zgjedhor, sprovë për qeverinë dhe opozitën
Mbajtja e zgjedhjeve në datën e tyre të rregullt përbën një sprovë të rëndësishme si për qeverinë, ashtu edhe për opozitën.
Megjithatë, fakti që qeveria e Netanjahut nuk u rrëzua para kohe mund të konsiderohet, ndonëse në mënyrë të kufizuar, si një fitore për të. Është e qartë se Netanjahu do të përpiqet ta paraqesë këtë situatë si një sukses politik gjatë fushatës zgjedhore.
Mirëpo, edhe vetë Netanjahu e di se kjo fitore është e mangët. Zgjedhjet e ardhshme mbartin rreziqe serioze dhe mund të shndërrohen në një aventurë që do t’i japë fund karrierës së tij politike.
Netanjahu nuk arriti të përmbushte asnjë nga premtimet që kishte dhënë para se ta fuste Izraelin në këto luftëra. Luftërat u kthyen në pikën e nisjes, ndërsa të gjitha çështjet mbetën të hapura dhe të pazgjidhura.
Çështje që nuk duhen anashkaluar
Populli i Gazës, pavarësisht shkatërrimit dhe luftës gjenocidale që ka përjetuar, vazhdon të qëndrojë në tokën e tij. Plani për dëbimin e popullsisë së Gazës nuk pati sukses.
Edhe pse ndikimi i kërcënimit të paraqitur nga Lëvizja e Rezistencës Islame, Hamas, është zvogëluar, ai nuk është zhdukur plotësisht.
Në Liban, Hezbollahu vazhdon të jetë i pranishëm. Për më tepër, organizata vazhdon të mbetet një faktor që nuk mund të shpërfillet në ekuilibrat e fuqisë politike në Liban. Nuk mund të thuhet as se kërcënimi që buron nga Hezbollahu është eliminuar plotësisht.
Irani, ndërkaq, e nxori Netanjahun jashtë ekuacionit dhe filloi të negociojë drejtpërdrejt me mbështetësin e tij në rajon.
Madje as Donald Trumpi nuk e dëgjon më Netanjahun siç e dëgjonte para luftës që SHBA-ja dhe Izraeli nisën kundër Iranit më 28 shkurt 2026.
Tensionet në marrëdhëniet ndërmjet tyre arritën deri në atë pikë sa Trumpi e kritikoi ashpër mënyrën se si Netanjahu i drejtonte operacionet ushtarake.
Zgjedhjet në Izrael do të mbahen në kohë për herë të parë pas 38 vjetësh
Data e zgjedhjeve tashmë është bërë një realitet i përcaktuar dhe vështirë i ndryshueshëm.
Sipas gazetarit dhe komentuesit ekonomik e politik Zvi Zerahia, i cili ndjek nga afër punimet e Knesetit, zgjedhjet në Izrael do të mbahen në datën e shpallur fillimisht për herë të parë që nga viti 1988, pra pas 38 vjetësh.
Zgjedhjet janë planifikuar të mbahen më 27 tetor 2026, ndërsa anëtarët e rinj të Knesetit pritet ta bëjnë betimin më 10 nëntor.
Qeveria e Netanjahut do të jetë gjithashtu qeveria e parë izraelite që nga viti 1974, pra pas 53 vjetësh, që do ta përfundojë mandatin e saj të plotë.
Gjatë kësaj periudhe pritet që seanca plenare e Knesetit të miratojë një sërë ligjesh që prekin grupe të ndryshme të shoqërisë.
Në mesin e tyre janë ligji themelor që rregullon studimin e Tevratit, ligji për pezullimin e arrestimit të studentëve fetarë që i shmangen shërbimit ushtarak, ligji që parasheh rivendosjen e monopolit të rabinatit në dhënien e certifikatave për përputhshmërinë fetare të ushqimeve, të njohur si kashrut, rregullimi për ndarjen e funksionit të Prokurorit të Përgjithshëm, ligji për transmetimet dhe ligjet zgjedhore.
Këshilltarja juridike e Knesetit, avokatja Sagit Afik, kishte deklaruar disa muaj më parë se, nëse zgjedhjet mbahen në datën zyrtare të 27 tetorit, Kneseti duhet të shpërndahet më 17 korrik.
Koalicioni qeverisës kërkoi së fundmi që zgjedhjet të afroheshin për një ditë dhe të mbaheshin më 26 tetor.
Pas kësaj kërkese qëndron synimi për t’i penguar partitë e Bllokut të Ndryshimit që në fushatat e tyre zgjedhore ta përdorin numrin “7” pranë fjalës “tetor” dhe t’ua kujtojnë votuesve masakrën e 7 tetorit.
Me shpërndarjen e Knesetit, qeveria do të shndërrohet në një qeveri kalimtare me mandat të përfunduar. Në këtë rast, ajo do t’u nënshtrohet rregullave që e detyrojnë të veprojë me më shumë përmbajtje gjatë emërimeve në pozita të larta.
Si do ta bindë Netanjahu votuesin izraelit?
I gjithë kalendari zgjedhor, nga shpërndarja e Knesetit deri në betimin e anëtarëve të rinj, tashmë është përcaktuar.
Por si do të përballet Netanjahu me këtë realitet? Çfarë do t’i ofrojë votuesit izraelit? Si do ta bindë atë se qeveria e tij, pavarësisht të gjitha vështirësive, ka arritur suksese ushtarake dhe ekonomike?
Nga ana tjetër, si do të veprojnë partitë opozitare me orientime të ndryshme politike për ta larguar Netanjahun nga pushteti?
Si do t’i shfrytëzojë opozita kritikat e fuqishme shoqërore ndaj veprimeve të qeverisë dhe rënien e besimit në institucionet shtetërore? Çfarë oferte të re politike do të paraqesë për ta bindur votuesin izraelit që t’ia besojë drejtimin e vendit?
A mund të konsiderohen sondazhet e deritanishme tregues të vërtetë për të ardhmen e zgjedhjeve?
Lufta do të jetë në qendër të fushatës së Netanjahut
Nuk ka dyshim se, për qeverinë e ekstremit të djathtë të Netanjahut, gjendja e luftës do t’i vërë vulën këtyre zgjedhjeve.
Këto do të jenë ndër betejat më të vështira politike me të cilat Netanjahu është përballur deri më tani.
Janë grumbulluar shumë çështje të rëndësishme, të cilat ishin shtyrë për shkak të luftës. Brenda partisë Likud, të udhëhequr nga Netanjahu, janë shfaqur disa përçarje.
Nga ana tjetër, kundërshtarët e tij e kritikojnë Netanjahun veçanërisht për faktin se, sipas tyre, ai u është nënshtruar plotësisht hebrenjve haredi në çështjen e përjashtimit të tyre nga shërbimi ushtarak.
Në përputhje me strategjinë e saj politike, qeveria e Netanjahut do të përpiqet ta nxjerrë në pah narrativën e kërcënimit të vazhdueshëm që buron nga armiqtë e Izraelit.
Sipas kësaj narrative, për ruajtjen e sigurisë kombëtare të Izraelit, vendi duhet të jetë gjithmonë i gatshëm për t’u përballur me armiqtë, qofshin ata brenda apo jashtë vendit.
Qeveria do të pretendojë gjithashtu se luftërat që ka nisur nuk ishin zgjedhje të ndërmarra për interesa personale, siç pretendon opozita, por një detyrë e shenjtë që duhej përmbushur.
Udhëheqja izraelite do të pohojë se ka arritur fitore të mëdha kundër këtyre armiqve dhe se, edhe pse nuk i ka eliminuar plotësisht këto forca, e ka zvogëluar ndjeshëm kërcënimin që ato paraqesin.
Edhe pse qytetarët izraelitë kanë përjetuar vështirësi të mëdha shoqërore dhe ekonomike për shkak të presionit të jashtëzakonshëm financiar të shkaktuar nga shpenzimet e luftës, qeveria do të argumentojë se mbrojtja e atdheut kërkon sakrifica nga të gjitha shtresat e shoqërisë.
Një tjetër element i rëndësishëm mbi të cilin do të mbështetet fushata zgjedhore e Netanjahut do të jetë aftësia e tij për ta mbrojtur Izraelin dhe qytetarët e tij.
Kampi i Netanjahut beson se qëndrimi i tij luftarak dhe guximi për t’u përballur me armiqtë do ta bindin sërish votuesin izraelit që ta mbështesë atë dhe koalicionin e tij të ri.
Do të pretendohet se rivalët e Netanjahut nuk i posedojnë këto cilësi, sepse ata i kishin kundërshtuar luftërat dhe kishin bërë vazhdimisht thirrje për pranimin e negociatave, si në rastin e shkëmbimit të pengjeve, para se Netanjahu të arrinte synimin e tij për një fuqi të plotë ushtarake parandaluese.
Bennetti dhe Lapidi bashkohen kundër Netanjahut
Opozita i sheh këto zgjedhje si një mundësi të rëndësishme për t’u çliruar nga Netanjahu dhe qeveria e tij e ekstremit të djathtë.
Ish-kryeministri Naftali Bennett e shprehu qartë këtë qasje. Bennett njoftoi se ka krijuar një aleancë me ish-kryeministrin dhe udhëheqësin e opozitës izraelite, Jair Lapid, me synimin për ta larguar Netanjahun nga pushteti në zgjedhjet e ardhshme.
Dy udhëheqësit do të marrin pjesë në zgjedhje me një listë të përbashkët të quajtur “Bejahad”, që do të thotë “Së bashku”.
Në një intervistë për gazetën The Times of Israel, Bennett deklaroi:
“Po kalojmë një periudhë kritike për vetë ekzistencën tonë. Nëse kalojmë edhe katër vjet të tjera me këtë qeveri, nuk do të na mbetet as ekonomia dhe as shoqëria. Çështja e haredive do të na shkatërrojë të gjithëve. Nuk do të na mbetet asnjë prestigj në arenën ndërkombëtare. Prandaj duhet të veprojmë tani.”
Bennett tha gjithashtu se Netanjahu e di se deklaratat dhe veprimet e Itamar Ben-Gvirit dhe Bezalel Smotrichit i kanë shkaktuar Izraelit dëme të mëdha në arenën ndërkombëtare.
Sipas Bennettit, këto deklarata nuk u shërbejnë interesave reale të Izraelit, por burojnë vetëm nga llogari të parëndësishme politike.
Bennett vazhdoi:
“Netanjahu e ka humbur aftësinë për të fituar jo vetëm në këtë fushë, por edhe në shumë fusha të tjera. Për shembull, ndodhemi në atë që ata e quajnë një luftë në shtatë fronte. Nuk kemi numër të mjaftueshëm ushtarësh. Megjithatë, Netanjahu nuk arrin t’i fusë në ushtri 20 mijë ushtarë nga shtresat ultrafetare.”
“Lufta afatgjatë nuk ka qenë kurrë një nga parimet themelore të Izraelit. Lufta e zgjatur e dobëson shoqërinë izraelite, rezervistët dhe ekonominë. Në të njëjtën kohë, ajo i shkakton dëme serioze pozitës sonë ndërkombëtare.”
Bennett e përshkroi me këto fjalë Izraelin që synon të ndërtojë nëse zgjidhet:
“Vizioni im për Izraelin është krijimi i një shteti të sigurt dhe shembullor për popullin hebre në tokën e Izraelit. Duhet të jemi shembull edhe me sjelljen tonë. Mirëpo sot jemi shumë larg kësaj. Aktualisht shumë njerëz na urrejnë. Një pjesë e madhe e kësaj është e padrejtë. Siç kam thënë më parë, 8 tetori ishte para se qeveria t’i bënte të gjitha këto marrëzi.”
Lidhur me barazinë e të gjithë qytetarëve, Bennett deklaroi:
“Do të jem kryeministër edhe i atyre që votojnë për mua, edhe i atyre që nuk votojnë. Do të jem kryeministër i arabëve, druzëve dhe haredive. Nuk do ta urrej asnjë nga qytetarët e mi. Nuk dua që asnjë qytetar në Izrael të ndiejë se unë jam kundër tij, ashtu siç ndihen sot gjysma e izraelitëve.”
Gadi Eisenkot përpara Netanjahut dhe Bennettit në sondazhe
Në zgjedhje, Netanjahu nuk do të përballet vetëm me listën “Së bashku”, të udhëhequr nga Bennetti dhe Lapidi.
Në ekuacionin zgjedhor është përfshirë edhe një emër tjetër i fuqishëm, i cili në sondazhet e fundit në Izrael është renditur përpara si listës “Së bashku”, ashtu edhe partisë Likud.
Bëhet fjalë për ish-shefin e Shtabit të Përgjithshëm dhe udhëheqësin e partisë Jashar, Gadi Eisenkot.
Sipas një sondazhi të porositur nga Kanali 12, të publikuar nga gazeta Haaretz dhe të bërë publik mbrëmjen e së hënës, më 13 korrik 2026, partia Jashar, e udhëhequr nga Gadi Eisenkot, do ta ruante fuqinë e saj me 23 deputetë.
Sondazhi u zhvillua nga Instituti Midgam, një nga institucionet kryesore të kërkimeve dhe sondazheve të opinionit në Izrael.
Në studimin e kryer përmes telefonit dhe internetit nga instituti i drejtuar prej Manu Gevas morën pjesë 504 persona. Marzhi i gabimit u deklarua se ishte 4,4 për qind.
Sipas sondazhit, mbështetja për partinë Likud, të udhëhequr nga Benjamin Netanjahu, do të binte dhe partia do të fitonte 22 vende në Kneset.
Blloku opozitar do ta rriste numrin e vendeve në krahasim me sondazhin e mëparshëm të Kanalit 12 dhe do të arrinte në 69 deputetë, ndërsa partitë e koalicionit qeverisës do të mbeteshin me 51 vende.
Megjithatë, siç është parë edhe në sondazhet e tjera të kohëve të fundit, partitë opozitare hebraike nuk duket se mund ta sigurojnë shumicën parlamentare pa partitë arabe.
Shpërndarja e vendeve sipas sondazheve
Sipas sondazhit, partia “Së bashku”, e udhëhequr nga Naftali Bennett, do t’i ruante 16 deputetët e saj.
Partia “Izraeli, Shtëpia Jonë” do të fitonte një vend shtesë dhe do të arrinte në 10 deputetë. Edhe Partia Demokratike do të siguronte 10 vende.
Partia Otzma Jehudit do të humbiste një vend dhe do të zbriste në tetë deputetë.
Partia Shas dhe partia Judaizmi i Bashkuar i Tevratit do të fitonin nga tetë vende secila.
Partia e Sionizmit Fetar pritet të siguronte pesë vende.
Lista Hadash-Ta’al, pra aleanca ndërmjet Frontit Demokratik për Paqe dhe Barazi dhe Lëvizjes Arabe për Ndryshim, do të humbiste një vend dhe do të zbriste në pesë deputetë.
Edhe Ra’am, e njohur ndryshe si Lista e Bashkuar Arabe, do të fitonte pesë vende.
Disa parti nuk do të arrinin ta kalonin pragun zgjedhor.
Pragu zgjedhor nënkupton përqindjen minimale të votave të vlefshme që një parti ose listë zgjedhore duhet të marrë për të hyrë në Kneset. Në Izrael, kjo përqindje aktualisht është 3,25 për qind e votave të vlefshme.
Partia e Rezervistëve, e udhëhequr nga Joaz Hendel, së bashku me partinë e deputetit Hili Tropper, do të mbetej në nivelin 2,9 për qind.
Partia Bardh e Kaltër, e udhëhequr nga Benny Gantz, do të merrte 1,4 për qind të votave, ndërsa Balad, e njohur ndryshe si Bashkimi Kombëtar Demokratik, do të merrte 0,9 për qind.
Asnjëra nga këto tri parti nuk e ka kaluar pragun zgjedhor në ndonjërin prej sondazheve të fundit.
Rreziku i ndërhyrjes së huaj në zgjedhje
Në fund, ekziston edhe një aspekt tjetër i rëndësishëm në lidhje me procesin zgjedhor.
Sipas analizës së Omer Benjakobit, një prej gazetarëve më të njohur të gazetës Haaretz në fushën e sigurisë kibernetike, mbi raportin e Kontrollorit të Shtetit, zgjedhjet e ardhshme mund të jenë të ekspozuara ndaj ndërhyrjeve të shteteve të huaja.
Sipas Kontrollorit të Shtetit, rrjetet e ndikimit të huaj veprojnë në Izrael prej afro dhjetë vjetësh. Megjithatë, qeveria nuk ka ndonjë politikë ose mekanizëm efektiv për t’i luftuar këto rrjete.
Në raportin e Kontrollorit të Shtetit thuhet se Shërbimi i Sigurisë së Brendshme të Izraelit, Shin Bet, i filloi përgatitjet intensive për zgjedhjet vetëm në janarin e kaluar.
Nga ana tjetër, u raportua se Këshilli i Sigurisë Kombëtare dhe Drejtoria Kombëtare e Sigurisë Kibernetike kishin pushuar së trajtuari këtë çështje në gusht të vitit 2025.
Plani i vetëm kombëtar i veprimit i përgatitur për këtë çështje qëndroi për një vit në zyrën e Kryeministrit dhe nuk u shqyrtua kurrë.
Përveç kësaj, një nënkomision pranë Komisionit të Knesetit për Kontrollin Shtetëror e pengoi publikimin e plotë të raportit, duke u mbështetur në arsye që lidhen me sigurinë kombëtare.
Mund ta përshtat edhe në stil më të pastër gazetaresk për publikim mediatik.
