Arkitekti i Vakëfeve
Një burrë që e përkushtoi jetën e tij për të ringjallur vakëfet e umetit…
Këtë mëngjes u nda nga jeta shejhu Sulejman bin Xhasir elXhasir.
U largua ai, por mbeti përmendja e mirë; u largua ai, por mbeti gjurma…
Përmendja e mirë është jeta e dytë e njeriut, dhe njerëzit janë dëshmitarët e Allahut në Tokën e Tij.
1. Pyetja e tij e përhershme: libri dhe vakëfi
Shejhu Sulejman el-Xhasir – Allahu e mëshiroftë – jetonte me logjikën e investimit për Ahiretin. Ai nuk e shihte dijen thjesht si prodhim mendimi, por si kapital që duhet të vazhdojë të japë fryt edhe pas largimit të autorit.
Sa herë që takonte një njeri të penës, një studiues apo mendimtar, e përshëndeste me një pyetje që buronte nga largpamësia e tij dhe nga brenga për vazhdimësinë e së mirës. Pyetja e tij ishte e thjeshtë në fjalë, por e thellë në domethënie: “Cili është libri yt i ri? Dhe a i ke bërë librat e tu vakëf, që të mbeten të gjallë e të dobishëm edhe pas teje?”
Kështu, ai nuk pyeste vetëm për botimin e radhës, por për përjetësimin e veprës; jo vetëm për librin, por për jetën e tij të dytë.
Ai ishte i bindur se fjala, nëse nuk mbështetet nga një vakëf që ta ruajë dhe ta përhapë, rrezikon të shuhet me shuarjen e autorit të saj. Ndërsa vakëfi e shndërron bojën e dijetarëve në një lumë që rrjedh pa ndërprerë, në një dritë që nuk fiket dhe në një shpërblim që nuk ndalet te pragu i varrit, por vazhdon të rrjedhë edhe pasi trupi është mbuluar nga dheu.
- Udhëtimi nga laboratori në mihrab:
Rruga e shejhut ishte një shndërrim i bekuar dhe domethënës: nga mësimdhënia e “shkencave të aplikuara”, që zbërthejnë ligjet e universit, drejt “shkencave fetare”, që zbulojnë urtësitë dhe synimet e shpalljes; e më pas në drejtimin e edukimit islam në shkollat e Rijadit. Ishte një lëvizje nga shpjegimi i rendit të krijimit tek shërbimi i drejtpërdrejtë ndaj Fjalës së Krijuesit.
Kjo nuk ishte thjesht një ecje në karrierë, por një përzgjedhje hyjnore për ta përmbyllur jetën me një mision më të lartë. Pas pensionimit, ai nuk zgjodhi qetësinë e pushimit, por energjinë e përkushtimit. Ai i bashkoi përvojat e tij akademike, administrative dhe fetare në një vizion të vetëm, për t’u bërë arkitekt i vakëfeve dhe formues i brezave në kulturën e dhurimit dhe sadakasë së vazhdueshme.
- Mesazhi: pasuria në shërbim të sadakasë së vazhdueshme Shejhu mori mbi vete një mision që do ta kishte të vështirë ta mbante edhe një grup burrash të fortë: ta kthente drejtimin e zemrave të njerëzve të pasur kah vakëfi. Ai nuk i qortonte për pasurinë e tyre, por ua ndriçonte kuptimin e saj. I merrte për dore që ta shihnin pasurinë jo si grumbullim shifrash, por si ura që i çojnë drejt Xhenetit dhe si hije që do t’i mbrojë në vapën e Ditës së Kiametit.
Ai e shndërroi vakëfin nga një akt formal juridik në një kulturë jete. E bëri atë një sadaka rrjedhëse, që vazhdon të rrjedhë në regjistrat e veprave natë e ditë, edhe kur pronari i saj është nën dhe. Për të, vakëfi ishte mënyra më e bukur për ta kthyer pasurinë në përjetësi.
4. Udhëzuesi në të mirë… 14 miliardë në një peshore
Projekti i tij nuk ishte një ide e çastit, as një fushatë kalimtare. Ishte një brengë që i rrihte në zemër dhe që merrte frymë në çdo mësim, në çdo ndejë, në çdo ligjëratë e në çdo rresht që shkruante. Vakëfi nuk ishte për të temë diskutimi, por mision jete. Rezultati, sipas matjeve njerëzore, ishte i jashtëzakonshëm: 14 miliardë rijalë u vunë në peshoren e së mirës, si fryt i sinqeritetit dhe i përkushtimit të tij në udhëzimin e njerëzve drejt dhurimit.
Lum ai për këtë shifër madhështore, e cila nuk matet me valutën e kësaj bote, por me vendin e saj tek Mbreti i Plotfuqishëm. Sa të uritur u ushqyen, sa nxënës morën dije, sa xhami u ngritën – me lejen e Allahut e pastaj përmes përpjekjes së këtij burri që jetësoi kuptimin e fjalës profetike: “Udhëzuesi në të mirë është si ai që e vepron atë.” Dhe vërtet, ai ishte si shiu: kudo që binte, sillte dobi.
- Bekimi i këshillës dhe sekreti i ndikimit.
Një herë, ai ligjëroi në një faltore pranë Qabes. Nuk foli vetëm me fjalë, por me dritën e sinqeritetit që buronte nga zemra e tij. Fjalët e tij prekën thellë ndërgjegjen e një burri që zotëronte gjashtë miliardë; dhe ai burrë, i prekur nga kujtesa, e ndoqi menjëherë thirrjen, duke shpallur vakëf një të tretën e pasurisë së tij.
Në një mexhlis tjetër, mjaftoi një kujtesë e tij që burimet e së mirës të shpërthenin me afro një miliard. Ishte fjala që zgjonte zemra dhe ndërgjegje, jo retorikë që kërkonte duartrokitje.
Shejhu ishte si shiu: kudo që binte, sillte dobi. Fjala e tij hynte në zemra sepse dilte nga një zemër e pastër, që nuk synonte lavdi, as ndikim, por vetëm Fytyrën e Allahut dhe kënaqësinë e Tij.
6. Pastërtia nga smira… dhe qetësia e zemrës
Shejhu ishte një shembull i rrallë i dashurisë së sinqertë për të mirën e njerëzve. Ai ua dëshironte atyre ngritjen, begatinë dhe shpërblimin ashtu siç ia dëshironte vetes, pa ngushtësi zemre dhe pa rivalitet të fshehur.
Ishte – sa mund të gjykojmë – i pastër nga smira, i lidhur me dijen dhe me njerëzit e saj, duke e nderuar afërsinë që lind nga dituria dhe virtyti. Ai e shihte suksesin e të tjerëve si shtim të së mirës në ummet, jo si pakësim të vetes.
Zemra e tij ishte e kthjellët; mbi të reflektohej qetësia e atyre që e njohin Allahun dhe prehja e atyre që e përmendin Atë shpesh. Prania e tij sillte siguri, fjala e tij sillte qartësi.
Nuk e harxhoi jetën në përplasje e armiqësi, as nuk u mor me ndjekjen e gabimeve dhe të metave të njerëzve. Përkundrazi, ai kërkonte arsye për t’i justifikuar, duke thurur për secilin perde mirëkuptimi me një zemër të gjerë dhe të butë.
- Besnikëria, ngushëllimi dhe plotësimi i nevojave
Ai jetoi si këshillues i sinqertë dhe mik i qëndrueshëm në kohë vështirësish. Ishte pranë vëllezërve të tij kur i rëndonin hallet, i butë në fjalë dhe i drejtë në qëndrim. Nuk njihte goditje pas shpine, as dyfytyrësi; përkundrazi, ishte besnik në marrëdhënie dhe i lidhur me njerëzit, si me ata që i njihte prej kohësh, ashtu edhe me ata që i takonte për herë të parë.
Ishte ndërmjetësues i së mirës me nder e maturi. E vinte autoritetin, përpjekjen dhe kohën e tij në shërbim të plotësimit të nevojave të njerëzve. Zemra e tij nuk gjente qetësi derisa halli të zgjidhej dhe nevoja të përmbushej, i udhëhequr nga fjala profetike: “Allahu është në ndihmën e robit, përderisa robi është në ndihmën e vëllait të tij.”
8. Sprova dhe durimi… jeta si vakëf
Jeta e tij nuk ishte një rrugë e shtruar me trëndafila. Ai u përball me sprova që e prekën në veten dhe në familjen e tij, por ato nuk e thyen; përkundrazi, e kalitën. Çdo sprovë i shtoi durimin, çdo vështirësi i forcoi mbështetjen tek Allahu dhe shpresën në shpërblimin e Tij.
E gjithë jeta e tij ishte një “vakëf për Allahun”. Koha e tij ishte e dhuruar, përpjekja e tij e angazhuar, mendimi i tij në shërbim dhe autoriteti i tij i vënë në dispozicion të së mirës. Ai nuk ruajti për vete atë që mund t’ia jepte umetit.
Kështu janë jetët e njerëzve të mëdhenj: nuk largohen nga kjo botë pa mbjellë në tokë fara që erërat nuk mund t’i shkulnin dhe koha nuk mund t’i fshinte.
- Mesazhet e largimit dhe të mbetjes
Për brezin që rritet: mos u bëj një numër i zakonshëm në zhurmën e turmës. Jeta është më e çmuar se sa të tretet në anonimitetin e përditshmërisë.
Bëhu njeri me një “qëllim hyjnor”, për të cilin jeton dhe mbi të cilin dëshiron të vdesësh. Le të jetë projekti yt fryma jote në çdo mëngjes e çdo mbrëmje. Madhështia nuk lind nga rastësia, por nga vendimi për të qenë i sinqertë me Allahun.
Për njerëzit e pasurisë: kjo botë është një treg që një ditë shpërndahet dhe mbyllet. Fitues i vërtetë është ai që për Ahiretin e tij ka lënë një vakëf që vazhdon dhe një testament që ndriçon.
Bëje pasurinë tënde rojtar në varr, jo paditës në ditën e llogarisë.
Për të humburit dhe ata që e shpërdorojnë jetën: udhëtimi është i gjatë, furnizimi i pakët dhe koha e kufizuar. Sa e habitshme është që njeriu, i krijuar për mëkëmbësi në tokë, ta harxhojë jetën në gjëra të vogla e pa vlerë!
Allahu e madhëroftë shpërblimin e atij që largohet pa lënë mesazh, dhe e zbukuroftë ngushëllimin e atij që jeton pa një qëllim të qartë.
Ngrije për veten një emër të mirë mes njerëzve pas vdekjes, sepse kujtimi i tyre është jeta e dytë e njeriut. Emri i mirë dhe përkujtimi me respekt janë mosha e tij e dytë dhe pesha e tij e vërtetë në këtë botë; ato e mbajnë gjallë në zemra edhe kur trupi është nën dhe, ndërsa tepricat dhe zbukurimet e jetës janë vetëm hije kalimtare që shpërndahen me kohën.
- Jeta e dytë: kur gjurma shndërrohet në ekzistencë.
“Emri i mirë i njeriut është jeta e tij e dytë” – kjo është një nga të vërtetat më të thella të qenies njerëzore. Ajo na kujton se njeriu jeton dy herë: një herë me trup, në kohë e hapësirë, dhe një herë me vepra, në zemra e kujtesë. E para shuhet me vdekjen; e dyta nis pikërisht aty.
Në logjikën e të mëdhenjve, jeta nuk matet me kalendarë, as me rrotullimin e Tokës rreth Diellit, por me rrotullimin e ndikimit në jetët e njerëzve. Kur fiket flaka e trupit, nëse gjurma ka qenë e ndritshme, ajo vazhdon të jetojë si një diell që lind në gjuhë e në zemra. Kjo është “ringjallja tokësore”: kur përkohshmëria merr shijen e përjetësisë dhe njeriu mbetet i pranishëm përmes asaj që mbolli, ndërtoi dhe la pas.
11. Mjaftueshmëria si urtësi… dhe furnizimi si roje e dinjitetit
“Nevoja e tij është ajo që e mban gjallë” – kjo shprehje vendos një peshore të drejtë për të kuptuar çfarë është realisht e domosdoshme për njeriun.
Nevoja nuk është thjesht shuarje urie apo sigurim komoditeti; ajo është kufiri që mbron fenë, ruan dinjitetin dhe garanton lirinë e mendimit. Kur njeriu arrin mjaftueshmërinë, ai çlirohet nga ankthi i mungesës dhe mendja e tij fiton hapësirë për të krijuar, për të reflektuar dhe për të ngritur vlerë. Furnizimi, në këtë kuptim, është mjet – është energjia që mban ndezur fitilin e misionit.
Njeriu i madh e sheh furnizimin si mjet për të jetuar me dinjitet; ndërsa të tjerët e kthejnë në qëllim në vetvete, duke e shpenzuar jetën në ndjekje të tij.
- Tepricat e jetës… barra e zotërimit dhe pranga e shpirtit “Tepricat e jetës janë vetëm angazhime.” Luksi i tepërt dhe grumbullimi pa kufi nuk janë pasuri e shtuar, por shpesh humbje e thelbit të jetës.
Çdo send i panevojshëm, çdo pasuri e grumbulluar pa gjurmë e pa dobi, kthehet në barrë: kërkon kohë, mendje, përkujdesje – dhe e shpërndan energjinë që duhej për diçka më të lartë.
Zhytja në teprica është një arratisje e heshtur nga përballja me të vërtetën. Njeriu mendon se i zotëron gjërat, por në fund zbulon se janë gjërat që e kanë zotëruar atë. Ato i rrëmbejnë pastërtinë e lutjes, qetësinë e vetmisë dhe vitet që duhej t’i investonte në “jetën e dytë” – në gjurmën që mbetet pasi ai të mos jetë më.
***
Allahu e mëshiroftë shejhun Sulejman el-Xhasir, i cili na dëshmoi me jetën e tij se një njeri i vetëm mund të jetë sa një institucion i tërë, kur zemra e tij është e lidhur me një mision dhe hapat e tij janë të drejtuar nga sinqeriteti.
Ai na mësoi se gjithçka në këtë botë mund të humbasë vlerë, përveç një gjëje: sinqeritetit me Allahun. Ai është valuta e vetme që nuk zhvlerësohet, thesari që nuk shteron dhe kapitali që rritet edhe pas vdekjes.
Shkroi: Fehd el-‘Umari
