Studiuesi dhe ish-i burgosuri Rami Abu Zbeide theksoi se kjo fazë konsiderohet ndër më të rrezikshmet në historinë e lëvizjes së të burgosurve, sepse e shndërron të burgosurin palestinez nga një çështje dhe dosje negociuese apo sigurie në një objektiv të drejtpërdrejtë për eliminim nën mbulesë ligjore. Kjo përbën një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare dhe të së drejtës për jetë, dhe kërcënon të ardhmen e të burgosurve palestinezë brenda dhe jashtë burgjeve.
Ai zbuloi se diskutimet e Komisionit të Sigurisë Kombëtare në “Knessetin izraelit” rreth ligjit për ekzekutimin e të burgosurve palestinezë treguan kalimin e debatit nga një polemikë thjesht ligjore dhe politike në kërkimin e mekanizmave praktikë të zbatimit, në një hap që Abu Zbeide e përshkroi si përpjekje për të legalizuar vrasjen e organizuar nën mbulesë ligjore.
Abu Zbeide sqaroi për “Shehab” se seancat e komisionit përfshinë diskutime mbi metodat e ekzekutimit, të paraqitura në forma teknike dhe të shoqëruara me arsyetime sigurie dhe “utilitare”. Kjo, sipas tij, pasqyron trajtimin e jetës së të burgosurve si një çështje thjesht procedurale, larg çdo konsiderate humane apo ligjore.
⸻
Niveli i luftës psikologjike
Ai tha se ndër opsionet e propozuara ishin injeksioni me helm, i paraqitur si “më njerëzori”, maska e azotit, që po testohet në Shtetet e Bashkuara dhe prezantohet si më pak e ndërlikuar procedurialisht, si dhe ekzekutimi me plumba, i konsideruar se sjell “vdekje të menjëhershme”, pa diskutim të gjerë për pasojat ligjore dhe politike të secilit opsion.
Abu Zbeide theksoi se “varja me litar” ishte opsioni i preferuar nga kryetari i komisionit dhe iniciatorët e projektligjit, dhe ishte përfshirë si kusht në versionin e propozuar të ligjit.
Ai sqaroi se preferimi i varjes nuk u bazua vetëm në konsiderata ligjore, por mbarti edhe domethënie simbolike dhe kulturore. Disa pjesëmarrës, përfshirë ish-oficerë sigurie, e konsideruan varjen si një mjet me “simbolikë frikësuese” brenda shoqërisë palestineze, me ndikim psikologjik që shkon përtej vetë ndëshkimit, duke arritur nivelin e luftës psikologjike dhe kërcënimit kolektiv.
Abu Zbeide shtoi se qëndrimet e aparateve të sigurisë ishin të ndryshme. Ai vuri në dukje se Shabaku shprehu mbështetje parimore për dënimin me vdekje, duke theksuar nevojën për ruajtjen e kompetencës diskrecionale të gjyqtarëve në dhënien e vendimeve, ndërsa qëndrimi i Mosadit mbeti i fshehtë, duke lënë hapësirë për rrjedhje informacioni dhe përdorim selektiv të vlerësimeve të sigurisë.
⸻
Ai konfirmoi se ajo që po ndodh rreth ligjit të ekzekutimit pasqyron një ndryshim të rrezikshëm në qasjen e pushtimit ndaj çështjes së të burgosurve: nga politika e shtypjes dhe ndalimit, drejt përpjekjes për të legalizuar vrasjen sistematike dhe për ta shndërruar atë në mjet frikësimi kolektiv dhe përhapjeje të terrorit brenda shoqërisë palestineze.
Abu Zbeide vlerësoi se projektligji nuk është më një çështje individuale që prek vetëm të burgosurit, por një mjet ndëshkimi kolektiv që synon palestinezët në përgjithësi, veçanërisht për shkak të fokusit mbi simbolikën psikologjike të dënimit dhe mbi metodat e ndryshme të zbatimit: nga injeksioni me helm, maska e azotit dhe ekzekutimi me plumba, deri te varja.
Ai shtoi se ajo që po ndodh e shndërron dënimin nga një procedurë gjyqësore në një mjet kërcënimi kolektiv, me qëllim përhapjen e frikës dhe thyerjen e moralit.
Në fund, ai bëri thirrje për një veprim të bashkuar kombëtar dhe juridik, të mbështetur nga presioni ndërkombëtar dhe mediatik, për të penguar zbatimin e ligjit, si dhe për rritjen e ndërgjegjësimit popullor mbi rrezikshmërinë e kësaj faze dhe nevojën për gatishmëri ndaj çdo përpjekjeje për ta zbatuar atë.
