Ai ishte xhaxhai i presidentit sirian të rrëzuar Bashar al-Asad dhe vëllai i babait të tij, ish-presidentit sirian Hafez al-Asad.
Rifaat themeloi Saraiat ad-Difa‘ (Brigadat e Mbrojtjes) dhe ishte komandanti i tyre gjatë masakrës së Hama-s në vitin 1982, e cila mori jetën e rreth 40 mijë sirianëve.
Rifaat u largua nga Siria pas një konflikti me vëllanë e tij Hafez, më pas u kthye në vitin 2021, pas 36 vitesh të kaluara në mërgim.
Kundër tij ishte lëshuar një urdhër-arresti në Francë për akuza korrupsioni.
Ai vdiq para se sytë e banorëve të Hama-s ta shihnin të poshtëruar pas hekurave, dhe para se të merrej publikisht në pyetje për atë që kishte kryer kundër tyre: vrasje, përdhunime, dëbime dhe plaçkitje.
Ai vdiq pa u përballur me viktimat, pa pranim faji dhe pa një gjykim që do t’i bënte drejtësi kujtesës dhe dinjitetit — kështu thonë sirianët.
Rifaat al-Asad
(2) Kasapi i Hama-s
Njësia 569, e njohur si “Saraiat ad-Difa‘” (Brigadat e Mbrojtjes), u formua në vitin 1971; disa burime tregojnë se ajo u themelua në fillim të viteve ’80. Ajo përbënte një forcë ushtarake jashtë ushtrisë së rregullt, së cilës iu ngarkua detyra e mbrojtjes së pushtetit sundues, me një trupë prej rreth 40 mijë luftëtarësh.
Rifaat themeloi gjithashtu “Lidhjen e Lartë të të Diplomuarve”, e cila u shndërrua në një entitet studentor-ushtarak paralel. Më pas u emërua shef i Zyrës së Arsimit të Lartë deri në vitin 1980, paralelisht me emërimin e tij si kryetar i Gjykatës Kushtetuese.
Në vitin 1979, gjatë Kongresit të Shtatë Rajonal të Partisë Baath në pushtet, ai mbajti një fjalim në të cilin deklaroi se duhej përsëritur ajo që kishte bërë Jozef Stalini në Rusi, kur vrau 10 milionë qytetarë rusë për të forcuar pushtetin e partisë së tij. Në këtë fjalim ai propozoi edhe nxjerrjen e një ligji për “pastrim etnik”.
Në fund të janarit 1982, me forca prej rreth 20 mijë ushtarësh, Rifaat al-Asad, së bashku me Brigadat e Mbrojtjes, Divizionin e Tretë, Brigadën 21, Brigadën 57 dhe inteligjencën ushtarake, të mbështetur nga forcat speciale nën komandën e Ali Hajdarit, rrethoi qytetin e Hama-s dhe mbylli të gjitha hyrjet e tij. Mbrëmjen e 2 shkurtit filloi bombardimi i qytetit nga të gjitha anët. Kjo fushatë ushtarake la pas rreth 40 mijë të vrarë.
⸻
Rifaat al-Asad
(3) Konflikti mes Rifaatit dhe Hafez al-Asadit
Në shkurt 1984, Hafez e emëroi vëllanë e tij zëvendës, pasi e kishte shkarkuar nga komandimi i Brigadave të Mbrojtjes.
Në mars 1984, Rifaat urdhëroi forcat e tij të rrethonin Damaskun.
Në fund të prillit 1984, ai pranoi kushtet e vëllait të tij; Brigadat e Mbrojtjes u përfshinë në ushtri me emrin Divizioni i Katërt, nën komandën e Basel al-Asadit. Rifaat zgjodhi mërgimin, fillimisht në Moskë, duke përfituar 200 milionë dollarë që, sipas Al Jazeera Net, i ishin dhënë nga presidenti libian Muammar Gaddafi.
Në vitin 1986, Rifaat kërkoi nga Britania mbështetje për rrëzimin e Hafez al-Asadit, por Londra e refuzoi kërkesën e tij.
Ndjekjet gjyqësore:
• Franca: dënim me 4 vjet burg dhe konfiskim pasurish me vlerë rreth 100 milionë dollarë.
• Britania: ngrirje asetesh dhe ndalim i shitjes së pronave.
• Spanja: konfiskim i pasurive të familjes së tij.
• Zvicra: ndjekje penale për krime lufte (1982).
Në maj 2023, Bashkimi Evropian vendosi sanksione të lidhura me trafik droge dhe shkelje të të drejtave të njeriut ndaj djalit të tij, Mudhar, nga bashkëshortja Amira al-Asad.
Pas 36 vitesh në mërgim, Rifaat al-Asad u kthye në Siri në tetor 2021; disa ditë pas kthimit u publikua një fotografi familjare ku ai shfaqej me Bashar al-Asadin dhe pjesën tjetër të familjes.
⸻
Rifaat al-Asad
(4)
Më 21 janar 2026, Agjencia Reuters, duke cituar dy burime të informuara, njoftoi vdekjen e Rifaat al-Asadit në Emiratet e Bashkuara Arabe, në moshën 89-vjeçare, sipas Al Jazeera Net.
