Ajo që po bën Damasku sot ngjan shumë me artin e administrimit të kundërthënieve, jo me rezistencën ndaj tyre.
Në vend që të përpiqet të dëbojë të gjitha fuqitë e huaja një detyrë thuajse e pamundur në rrethanat aktuale shteti sirian duket se synon ta bëjë praninë e këtyre fuqive një faktor ekuilibri të ndërsjellë, ku secila palë ndalon tjetrën të dominojë.
• Rusia kërkon të sigurojë praninë e saj të përhershme në Mesdhe përmes bazave detare e ajrore në bregdetin sirian (Tartus dhe Hmejmim), duke fituar një dalje strategjike përballë NATO-s.
• Turqia udhëhiqet nga shqetësime sigurie: dëshiron të pengojë krijimin e një entiteti kurd autonom përgjatë kufirit të saj jugor, ndaj ruan kontroll mbi veriun e Sirisë si zonë ndikimi të përkohshme.
• Shtetet e Bashkuara mbajnë një prani të kufizuar ushtarake në lindje e jug me synimin kryesor të ruajtjes së sigurisë së Izraelit dhe të frenimit të shtrirjes iraniane.
🔹 Administrimi i ndikimit si mjet sovraniteti
Shprehja “Çdo fuqi merr një copë nga kulaçi, por shteti mban furrën” e përmbledh me mjeshtëri këtë qasje.
Bëhet fjalë për një formë të re ushtrimi të sovranitetit: një shtet i vogël që përpiqet të mbetet nyja qendrore e një rrjeti fuqish, në mënyrë që askush të mos mund ta monopolizojë apo ta shtyjë jashtë loje.
Nëse Damasku arrin të ruajë këtë ekuilibër, ai mund të shndërrohet në qendër stabiliteti rajonal, pas më shumë se një dekade trazirash e lufte.
🔹 Vija e hollë mes ekuilibrit dhe varësisë
Rreziku më i madh qëndron aty ku ky “ekuilibër” mund të shndërrohet në varësi të maskuar, pra në një situatë ku Siria bëhet arenë për përplasjet e të tjerëve, jo aktor që i kontrollon ato.
Ky fat varet nga disa faktorë thelbësorë:
• Aftësia e shtetit për të ruajtur vendimmarrjen qendrore;
• Zotësia për të mos lejuar që ndonjë fuqi të përdorë territorin sirian për projektet e veta;
• Rindërtimi i institucioneve dhe ekonomisë për të reduktuar varësinë nga ndihma e jashtme.
🔹 Përfundim
Ajo që ndodh sot në Siri përbën një përvojë të rrallë në Lindjen e Mesme: një shtet që përpiqet të mbijetojë brenda kundërthënieve, pa u zhdukur prej tyre.
Rezultatet ende nuk janë të qarta, por nëse Damasku arrin ta kthejë praninë e fuqive të huaja në rrjet ekuilibrash e jo në rrjet varësish, atëherë do të ketë realizuar një mrekulli politike edhe pse të hidhur për popullin sirian, i cili ka paguar një çmim të tmerrshëm gjatë viteve të luftës.
Allahu i dhashtë sukses udhëheqësisë që ta çojë vendin drejt asaj ku është e mira e vendit dhe popullit!
