Të gjithë e dinë se sa dobi të panumërta ka telefoni në jetën tonë bashkëkohore: nga lehtësimi dhe thjeshtimi i dijes, ndjekja e lajmeve, e deri te komunikimi ndërmjet individëve dhe grupeve. Por gjendja e varësisë me të cilën telefoni i prangos përdoruesit e tij ka bërë që disa të marrin vendimin ta braktisin dhe të ndërpresin lidhjet me të, plotësisht ose pjesërisht.
Unë personalisht nuk e kisha menduar se një vendim i thjeshtë si largimi i telefonit nga dora ime do të më çonte në një udhëtim të thellë me veten. Mendoja se bëhej fjalë thjesht për një pajisje të vogël me një ekran të ndriçuar, me të cilin ikja nga heshtja e çasteve dhe nga vërshimi i mendimeve. Por më vonë zbulova se po ikja nga vetë jeta ime, se po i bëja dëm vetes më shumë sesa dobi, dhe se po e ujitja me helm vdekjeprurës, ndërkohë që mendoja se ishte yndyrë dhe mjaltë i kulluar.
Në ditët e para ndjeva një zbrazëti vdekjeprurëse, sikur të kisha humbur një zgjatim të trupit tim. Shpesh e shtrija dorën pa vetëdije drejt vendit ku isha mësuar ta vendosja telefonin dhe e gjeja bosh; atëherë kuptova se nuk isha unë që e përdorja telefonin, por isha unë ai që përdorej përmes tij.
Por, pak nga pak, heshtja filloi ta rimarrë vendin e saj, u zhduk zhurma e informacionit dhe vërshimi i tij i pafund, dhe koha nisi të bëhej më e ngadaltë, më e butë dhe më e mëshirshme.
Zbulimi i vetes
Pas një etape hutimi dhe humbjeje, dhe ashtu siç prindërit e gjejnë fëmijën e humbur, zbulova se po zgjohesha nga zërat e të tjerëve përpara se të zgjoja zërin tim të brendshëm. Sot, përkundrazi, i hap sytë në një qetësi të re: pa njoftime, pa pëlqime, pa ndjekje faqesh sa numri i guralecëve, pa stuhi digjitale që e konsumojnë kohën që kalon me shpejtësinë e dritës. Nuk mbeti veçse shpirti im, i vetëm në detet e tij të qeta, me brigjet e heshtura, larg çdo zbukurimi.
Nuk jam vetëm
Mendoja se, kur e mbaja telefonin në dorë dhe sytë m’i nguleshin në ekranin e tij të ndriçuar, isha i vetëm në shtëpi, në kafene, në rrugë dhe kudo.
Por kjo ndjesi ishte mashtruese dhe jo e vërtetë. Kur u grindja me telefonin, zbulova se rreth meje kishte grua, djem e vajza, vëllezër e motra, fqinjë dhe besimtarë. Fillova t’i dëgjoja vërtet, jo përmes mesazheve, por përmes toneve të zërave të tyre dhe përmes të qeshurave, të cilave më parë nuk u kushtoja vëmendje, sepse koka ime ishte e përkulur drejt atij krijimi të ndriçuar dhe mendja ime ishte e zhytur në dete lajmesh, reklamash dhe komentesh që nuk mbarojnë kurrë.
M’u kujtuan edhe vargje të një poeti, teksa ai përjeton kënaqësinë e jetës me fëmijët e tij, pasi angazhimet dhe pengesat ia kishin rrëmbyer për disa orë, në përpjekje për të siguruar kafshatën e gojës për vete dhe për ta:
Ora më e ëmbël e jetës për mua
është mbrëmja kur veçohem me fëmijët e mi.
E ul njërin pranë meje,
dhe tjetrin e vendos mbi gjunjët e mi.
Atje harroj mundimet e ditës sime,
sikur të mos kisha hasur asgjë atë ditë.
Çdo ushqim më duket i shijshëm,
çdo pije më duket e këndshme.
Ç’nevojë kam për ushqim e ujë,
mjaftojnë dy fëmijët e mi si furnizim e ngopje.
Ç’pëshpëritje ka si ajo e dy fëmijëve të mi:
ata thonë “baba”, dhe unë them “bijtë e mi”.
Fitimet e heqjes dorë dhe shfaqjet e pasurimit
Nga përfitimet e atij “ndarjeje” të bekuar ishte se u befasova duke zbuluar se koha që mendoja se ishte e ngushtë, në të vërtetë ishte e gjerë; por ajo rrëshqiste nga gishtat e mi sa herë që tërhiqja ekranin poshtë për të parë çfarë kishte të re, e nuk kishte asgjë të re, veç humbjes së një çasti tjetër dhe të tjerëve pas tij.
M’u kthye përqendrimi, u lehtësua konflikti i brendshëm, u qetësuan krahasimet dhe fillova ta shoh botën ashtu siç është: pa filtra, pa kozmetikë, pa zmadhime dhe pa teprime. Është thjesht realiteti i pastër, në gjendjen e tij të parë të krijimit.
Nga fitimet e tjera ishte edhe kthimi te librat, te letra, te qielli, te ecja, te heshtja dhe te blerjet. Zbulova se jeta nuk është ajo që më shfaqej përmes ekranit të telefonit, por gjithçka rreth meje, nga e cila kisha qenë i shpërqendruar në ditët e shkuara.
Ditë pakujdesie dhe pendese
Sa ditë e muaj kaluan si një mirazh që u shfaq në horizont e më pas u zhduk, duke mos iu dukur më syrit të shikuesit. Telefoni ua vodhi çastet më të bukura: nuk pati lule për t’u përmendur, as tradita për t’u ndjekur, as ditë për t’u agjëruar, as net për t’u falur, as lot që të derdheshin nga sy që kishin vjedhur shikime drejt së ndaluarës; as vëlla për t’u vizituar, as i sëmurë për t’u parë, as lëmosha për t’u dhënë për hir të Zotit bujar; as vepra vullnetare që të bëheshin thesar për ditën e kthimit; as dridhje që ta pushtonte trupin gjatë leximit ose dëgjimit të ajeteve të Librit të Shenjtë, për të larë një shpirt që e kishte rënduar largësia nga burimi i qetësisë dhe dritës, dhe braktisja e mushafeve, mbi të cilat ishte mbledhur pluhur i trashë.
Është një kthim te ai burim i kthjellët, i mbushur me ndjenja dhe emocione të rrjedhshme, ashtu siç kthehet djali i pabindur që e kishte braktisur shtëpinë familjare në një çast humbjeje mendjeje, kishte provuar flakët e endjes dhe të humbjes në rrugët e së panjohurës frikshme dhe ishte larguar nga gjiri i ngrohtë familjar; pastaj vendos të kthehet te nëna e tij e dhembshur, e etur për takimin me të, që ta mbulojë me butësinë dhe dashurinë e saj të pamasë.
Në të vërtetë, heqja dorë nga telefoni nuk ishte heqje dorë nga bota, por një kthim tek ajo. Ishte kthim te vetja, te koha, te kthjelltësia, te familja dhe të afërmit, dhe te jeta që na kishte pritur prej kohësh.
Nëse telefoni po merr nga shpirti yt më shumë sesa të jep, largimi i tij nuk është humbje, por hapi i parë drejt kthimit te vetja, drejt natyrës dhe qetësisë, dhe drejt ndërprerjes së përhershme me ankthin, tensionin dhe trishtimin.
Dr. Halid Drejis
