Ankara – 15 shtator 2025
Patriarku i Jerusalemit dhe i gjithë Palestinës e Jordanisë, Thëofilos III, i dorëzoi presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan një dhuratë me ngarkesë të veçantë historike: një tablo që përmban një kopje të “Ahidnames së Omarit”, dokumenti i vitit 638, i cili garantonte sigurinë dhe të drejtat e banorëve të krishterë të Jerusalemit pas hyrjes së muslimanëve në qytet nën udhëheqjen e halifit Omer ibn Hattab.
Domethënia historike
Ahidnameja e Omarit është një nga dokumentet më të hershme që mishërojnë tolerancën fetare dhe bashkëjetesën në Lindjen e Mesme. Në të përcaktohej qartë se banorët e krishterë të Jerusalemit do të gëzonin siguri për jetën, pasurinë, kishat dhe kryqet e tyre. U ndalua prishja e kishave, marrja e pronave, apo detyrimi për të ndryshuar fenë. Gjithashtu, ndalohej vendosja e hebrenjve në qytet, një klauzolë që reflektonte realitetin politik të asaj kohe.
Ky dokument mbetet edhe sot referencë për konceptin islam të mbrojtjes së “ahl al-dhimma” (popujt e librit), dhe përmendet shpesh në debatin modern mbi marrëdhëniet myslimano-kristiane.
Një gjest me mesazh politik
Dorëzimi i këtij simboli nga Patriarku drejt presidentit turk shihet nga vëzhguesit si një mesazh politik e diplomatik. Në kohën kur Turqia ka thelluar angazhimin e saj për çështjen palestineze dhe ka forcuar tonet kritike ndaj Izraelit, ky gjest përforcon imazhin e Ankarasë si mbrojtëse e trashëgimisë historike të Jerusalemit dhe të vlerave të bashkëjetesës.
Njëkohësisht, për komunitetin e krishterë të Tokës së Shenjtë, ky akt bart një domethënie të dyfishtë: kujtimin e një periudhe kur marrëdhëniet myslimano-kristiane ishin të bazuara në marrëveshje të qarta sigurie dhe respekti, si dhe një apel për ruajtjen e këtyre vlerave në realitetin e sotëm të tensionuar.
Reagime dhe pritje
Gjestet e tilla zakonisht kanë jehonë të gjerë, si brenda opinionit publik në Turqi, ashtu edhe në botën arabe dhe islame. Dhurata e Patriarkut mund të shihet si një shenjë afrimi mes udhëheqjes kishtare të Jerusalemit dhe presidencës turke, duke nxjerrë në pah rolin e Turqisë si një aktor i rëndësishëm në mbrojtjen e interesave historike dhe fetare të qytetit.
Në arenën ndërkombëtare, ky akt pritet të interpretohet si një mesazh i qartë ndaj Izraelit, sidomos në sfondin e zhvillimeve politike dhe konfliktit të vazhdueshëm për Jerusalemin.
