Nga mes mureve të burgut Sidi Teiman, ende mbaj mend ato ditë kur uria ishte pjesë e ajrit që thithnim. Ajo që na jepte pushtuesi nuk i kalonte një lugë kos apo reçel, sikur të donte të provonte deri ku arrin aftësia e njeriut për të qëndruar gjallë me minimumin e mundshëm. Ndërsa ajo lugë tuna që e shihnim një herë në javë ose një herë në dy javë, për mua ishte si një ngjarje e jashtëzakonshme, një dritare e vogël që hapej drejt një bote normale, të cilën po e harroja pak nga pak.
Roja e dinte mirë sa shumë i lakmonim ato kafshata… prandaj qëllimisht i prishnin. I lanin me sapun e ujë derisa t’u ndryshonte shija. Unë shtrija dorën time të prangosur drejt saj, duke e ditur se ajo nuk ishte më tuna siç e kisha njohur dikur. Por, megjithatë, ajo kishte një kuptim të vetëm: që unë isha ende gjallë, dhe se brenda meje kishte ende një hapësirë që vazhdonte t’i kapërcehej jetës, pavarësisht gjithçkaje.
Ato çaste ishin të rënda, jo vetëm sepse kafshata ishte e hidhur, por sepse ajo shoqërohej me një masë poshtërimi që përpiqej të depërtonte në shpirtin tënd. E megjithatë, unë e gëlltisja… jo për t’u ngopur, por për t’i thënë vetes se unë jam më i fortë se përpjekjet e tyre; se dinjiteti im është më i gjerë se prangat në duart e mia, dhe më i thellë se ajo shami e zezë mbi sytë e mi.
Këto detaje të vogla, me gjithë dhimbjen dhe durimin që mbartin, ende jetojnë brenda meje. Nuk më kujtojnë dobësinë time, por më kujtojnë sa shumë ka udhëtuar shpirti im për të mbetur në këmbë përballë errësirës.
Rami Ebu Zubejde
