Nga Rami Abu Zubeida – Studiues në çështjet ushtarake dhe të sigurisë
Në mes të luftës së vazhdueshme në Gaza, beteja ka marrë përmasa që tejkalojnë fushën e betejës dhe armët, duke u shtrirë në hapësirën dixhitale dhe jetën e përditshme të civilëve.
Së fundmi janë vërejtur reklama të sponsorizuara që përvetësojnë identitetin e “Njësisë së Inteligjencës Humane 504” të ushtrisë izraelite, të cilat i ftojnë banorët e Gazës të “bashkohen” me to nën parulla mashtruese humanitare si:
“Pa ushqim, pa siguri, e ke paguar tashmë çmimin… bashkohu me ne tani”.
Njësia 504 dhe metodat e saj
Njësia “504” ka dekada që operon në mbledhjen e informacionit përmes burimeve njerëzore (HUMINT), duke u mbështetur në rekrutimin dhe manipulimin psikologjik të individëve.
Ajo është e njohur për ndërtimin e besimit me shënjestrat e saj, përpara se t’i shfrytëzojë për nevoja të inteligjencës ushtarake.
Ajo që ndodh sot përmes reklamave dixhitale në rrjete sociale nuk është gjë tjetër veçse një version virtual i rekrutimit klasik, por i veshur me një imazh të ri – që mashtron njerëzit me premtime për “shpëtim”, “punë” apo “mbrojtje”.
Në një realitet të rrënuar nga lufta, uria dhe zhvendosjet, këto mesazhe duken joshëse. Por në thelb ato janë kurthe të mirëkoordinuara të inteligjencës, që synojnë:
🔴 Mbledhjen e të dhënave të sakta mbi banorët e Gazës, vendndodhjen, familjet dhe kushtet e tyre jetësore.
🔴 Tërheqjen e të rinjve për komunikim të drejtpërdrejtë ose përmes ndërmjetësve të rremë.
🔴 Ndërtimin e dosjeve dixhitale që përdoren më vonë për shantazh, presion apo infiltrime.
🔴 Përhapjen e dyshimit dhe frikës në shoqërinë palestineze përmes narrativave që nxisin dorëzim dhe humbje shprese.
Si funksionojnë këto fushata?
Procesi nis me krijimin e faqeve që duken lokale, të cilat përdorin gjuhën e përditshme të gazianëve, foto nga realiteti i luftës dhe slogane që pretendojnë empati njerëzore.
Këto faqe financohen për të arritur përdoruesit brenda Gazës.
Pasi krijohet kontakti fillestar, hapen kanale komunikimi private në Facebook, WhatsApp ose Telegram, ku viktimës i kërkohet të dërgojë informacione “të nevojshme” për të përfituar ndihmë.
Në realitet, çdo mesazh, foto, numër telefoni apo adresë bëhet pjesë e një sistemi analitik izraelit që ndërton harta njerëzore e sociale të sektorit.
Rreziqe të shumëfishta
Rreziku nuk qëndron vetëm tek rrjedhja e informacionit, por edhe tek efekti psikologjik dhe social i këtyre fushatave.
Ato përhapin ndjenjën e pafuqisë, promovojnë idenë se shpëtimi kalon përmes okupatorit, dhe krijojnë ndasi brenda komunitetit midis atyre që i kundërshtojnë dhe atyre që dorëzohen.
Kjo është një luftë mbi ndërgjegjen, po aq sa një luftë mbi territorin.
Si të mbrohemi?
Si një shoqëri rezistuese dhe e ndërgjegjshme, nevojitet vetëdije dixhitale dhe siguri kibernetike që të barazohet me atë të fushës së betejës.
Ja disa rregulla thelbësore që çdo qytetar duhet të ndjekë:
1. Mos ndërvepro me asnjë reklamë me burim të panjohur; mos kliko mbi lidhje që pretendojnë ndihmë apo punësim.
2. Mos ndaje të dhëna personale, foto të dokumenteve apo adresa banimi.
3. Mos hap mesazhe nga burime të panjohura dhe mos dorëzo dosje personale askujt.
4. Dokumento çdo reklamë dyshuese me foto dhe datë publikimi dhe njofto institucionet lokale apo organizatat e të drejtave të njeriut.
5. Përhap ndërgjegjësimin, por mos shpërndaj vetë reklamat përndryshe kontribuon në përhapjen e tyre.
Roli i mediave dhe institucioneve
Mediet dhe platformat palestineze duhet ta trajtojnë këtë fenomen si kërcënim të organizuar të inteligjencës, jo si një lajm i zakonshëm.
Redaksitë duhet të:
• Dokumentojnë fushatat dhe të ruajnë prova digjitale.
• Publikojnë paralajmërime pa shpërndarë lidhjet origjinale.
• Trajnojnë gazetarët dhe aktivistët për siguri dixhitale.
• Bashkëpunojnë me organizatat e shoqërisë civile për një fushatë të unifikuar ndërgjegjësimi.
Përfundim
Luftërat moderne nuk zhvillohen vetëm me plumba – por edhe me mesazhe.
Okupatori e di mirë se kontrolli mbi ndërgjegjen është më i rrezikshëm se ai mbi tokën.
Përballja me këto fushata fillon me ndërgjegjësim, refuzim, raportim dhe bashkim shoqëror.
Në kohë lufte, ndërgjegjësimi është arma e parë.
Mbro veten, mbro komunitetin tënd dhe mos i jep armikut një dobësi në ekranin e telefonit tënd.
