Koha e lirë e pambushur me veprimtari kuptimplota përbën një faktor rreziku serioz në zhvillimin individual dhe shoqëror. Rrezikshmëria e saj nuk kufizohet vetëm në dëmtimin e individit në planin personal, por shtrihet edhe në ndikimin negativ që ai mund të ushtrojë mbi mjedisin social përreth.
Nga një këndvështrim psikopedagogjik, gjendja e pasivitetit prodhon shpesh një ndjenjë të thellë, të nënkuptuar të nënvlerësimit dhe të cenimit të dinjitetit personal — veçanërisht kur individi percepton veten si të palëvizshëm, ndërkohë që të tjerët përparojnë. Kjo ndjenjë e nënshtruar e “poshtërimit simbolik” përbën një burim të fuqishëm për reagime emocionale negative, të tilla si zemërimi, agresiviteti, impulset hakmarrëse apo sjelljet çrregulluese ndaj të tjerëve.
Në mungesë të mekanizmave konstruktivë të përpunimit, kjo energji emocionale nuk kanalizohet drejt vetëzhvillimit dhe arritjes personale, por shndërrohet në energji destruktive që dëmton marrëdhëniet ndërpersonale, madje edhe me individë ndaj të cilëve ekziston lidhje emocionale pozitive. Kjo tregon se qëllimi i angazhimit aktiv dhe të qëllimshëm nuk është vetëm mbrojtja e individit nga dekompensimi psikologjik, por edhe mbrojtja e komunitetit nga pasojat e sjelljeve të dëmshme që burojnë nga pasiviteti dhe frustrimi.
Në përfundim, nga perspektiva pedagogjike dhe edukative, angazhimi i vetes në veprimtari kuptimplota, produktive dhe të orientuara drejt qëllimit përbën një mekanizëm thelbësor jo vetëm për zhvillimin personal dhe ruajtjen e shëndetit mendor, por edhe për ruajtjen e ekuilibrit social dhe etik në marrëdhëniet me të tjerët.
Imad Ebu Futuh
