Dr. Muhamed el-Gazali thotë në librin e tij “Shkaqe dhe Ilaçe”:
“Unë dua t’ua bëj të qartë besimtarëve se të jetosh për hir të Allahut, ashtu si të vdesësh për hir të Allahut, është një xhihad i pranuar! Dhe dështimi në fitimin e kësaj bote do të pasohet patjetër nga dështimi në mbështetjen e fesë!”
Kjo është shumë më tepër sesa një fjali dhe sigurisht më e gjerë se një citat! Ende shumë prej nesh besojnë se hapësira më e madhe që mund të zërë kjo fe është xhamia, dhe pika më e lartë ku mund të arrijë është minberi. Ata nuk e kuptojnë se, nëse kjo fe nuk merr pjesë në betejën e jetës, nuk do t’i mbeten as xhami.
Librat e historisë islame na tregojnë se Salahudin Ejubi, në prag të Betejës së Hattinit, po inspektonte ushtrinë e tij. Ai kaloi pranë një tende ku ushtarët po lexonin Kuran dhe po falnin namaz, dhe tha: “Nga këtu vjen fitorja.” Pastaj kaloi pranë një tende tjetër ku ushtarët po bisedonin dhe po qeshnin, dhe tha: “Nga këtu vjen humbja.”
Por këta libra nuk tregojnë se Salahudin Ejubi kishte përgatitur katapulta të fuqishme që mahnitën ushtritë kryqtare. Umeti nuk fiton vetëm me lutje dhe namaz, por as vetëm me armë. Fitorja vjen kur bashkohen feja dhe jeta, kur merren shkaqet dhe pastaj mbështetja vendoset tek Allahu, jo tek vetë shkaqet.
Librat e historisë na tregojnë gjithashtu se Mehmed Fatihu, sulltani 22-vjeçar, i devotshëm dhe i pastër, që çliroi Kostandinopojën dhe për të cilin Profeti Muhamed (paqja qoftë mbi të) tha:
“Sa i mrekullueshëm është ai ushtri dhe sa i mrekullueshëm është ai prijës.”
Ai ishte agjërues, falës dhe i bindur ndaj Allahut. Kjo është e vërtetë. Por këta libra nuk na tregojnë se në atë kohë ai zotëronte topin më të fuqishëm në botë. Ne nuk fitojmë vetëm me topa dhe armë, por është e sigurt se pa to do të shkatërrohemi.
Ekuacioni nuk ka qenë kurrë një zgjedhje midis adhurimit dhe shkaqeve materiale. Ai ka qenë gjithmonë plotësimi i njëri-tjetrit. Madje, marrja e shkaqeve është vetë një formë adhurimi.
Kur Profeti Muhamed (paqja qoftë mbi të) u nis për hixhret, ai mori me vete një udhërrëfyes për t’i treguar rrugën. Ai nuk tha: “Unë jam profet dhe do të arrij gjithsesi.” Edhe pse po ta thoshte, do të ishte e vërtetë. Por ai donte të na mësonte.
Në Betejën e Uhudit, ai veshi dy parzmore, jo vetëm një. Nuk tha: “Unë jam profet dhe do të shpëtoj gjithsesi.” Edhe po ta thoshte, do të ishte e vërtetë. Por ai donte të na mësonte se beteja nuk fitohet vetëm me besim.
Një komb që importon gjithçka, nga gjilpëra deri te raketa, nuk do të fitojë kurrë. Edhe importi, ndonëse është një mënyrë për të marrë shkaqe, mbetet një shkak i paplotë, sepse kështu ia dorëzon fatin tënd të tjerëve. Një komb që nuk prodhon armët e veta, nuk e zotëron lirinë për t’i përdorur ato.
