Avionët luftarakë F-16 dhe F-35 ngrihen për t’u kundërvënë dronëve që kushtojnë vetëm 10,000 dollarë
Disa ditë pas incidentit të sirenës së sulmit ajror dhe avionëve luftarakë të NATO-s që u ngritën për të kapur gati dy duzina dronë rusë në hapësirën ajrore polake, pyetja kryesore në Evropë është e dyfishtë: Së pari, nëse Moska i dërgoi qëllimisht dronët për të testuar mbrojtjen e NATO-s, dhe së dyti, çfarë thotë përgjigja e koalicionit për aftësinë e tij afatgjatë për t’u përballur me këtë kërcënim.
Sipas autoriteteve polake, dronët ishin konstruksione të lira prej kompensate dhe stiropori, të tipit “Gerbera”, që kushtonin rreth 10,000 dollarë secili. Megjithatë, për t’i kapur ato, nevojiteshin F-16 dhe F-35 shumë të shtrenjta, me kosto karburanti dhe mirëmbajtjeje prej dhjetëra mijëra dollarësh për çdo ngritje. Siç komentoi një ekspert, “ky ndryshim ekonomik nuk funksionon në favor të NATO-s”.
Teknologjia për mbrojtje më efektive dhe ekonomike ekziston tashmë, por NATO akuzohet se po ecën shumë ngadalë. Kompanitë nga Britania, Holanda, Portugalia dhe Letonia kanë zhvilluar radarë dhe dronë interceptues, të cilët tashmë janë në përdorim në Ukrainë. Megjithatë, procedurat burokratike të prokurimit po pengojnë futjen e këtyre sistemeve.
Ukraina vepron si një “laborator” për teknologjitë e reja: vendet furnizojnë pajisje përmes procedurave të shpejta, ndërsa për nevojat e tyre ndjekin procedura që kërkojnë kohë. Për shembull, Forcat Ajrore Britanike miratuan dronët AR3 brenda gjashtë muajve, duke përfituar nga përvoja nga fusha e betejës ukrainase.
Në të njëjtën kohë, Rusia po rrit ndjeshëm prodhimin e dronëve, duke prodhuar deri në 5,500 në muaj dhe duke lëshuar mbi 800 brenda një nate kundër Ukrainës. Për këtë arsye, kompani të tilla si Nammo norvegjeze po investojnë në prodhimin e raketave më të lira, në mënyrë që kostoja e interceptimit të jetë më afër kostos së objektivit.
Mesazhi i ekspertëve është i qartë: teknologjia ekziston, por pa një përvetësim më të shpejtë dhe prodhim masiv, NATO do të vazhdojë të shpenzojë miliona për të rrëzuar dronë që kushtojnë pak. /tesheshi.com/
