Pas suksesit të Turqisë fshihet një aset më pak i dukshëm: diplomacia
Cüneyd Er, Daily Dabah
Shifrat e turizmit në Turqi vitin e kaluar ishin aq të forta sa nisën debate. Mbi 62 milionë vizitorë mbërritën në vend, duke sjellë rreth 61 miliardë dollarë të ardhura.
Një mik gazetar ia atribuoi menjëherë suksesin reklamave. Disa miq të mi nga bota e biznesit folën për çmimet, kapacitetet dhe kërkesën. Një tjetër, me përvojë në politikën e jashtme, pa të njëjtat shifra dhe tha thjesht: “Diplomacia.”
Ajo që më mbeti në mendje nuk ishte mosmarrëveshja, por fakti se sa pak përmendet diplomacia kur flitet për turizmin.
Zakonisht këto dy fusha trajtohen veçmas: turizmi në faqet ekonomike, ndërsa politika e jashtme në seksionet ndërkombëtare. Në realitet, ato ndërthuren shumë më tepër nga sa pranojmë.
Shumica e njerëzve nuk lexojnë komunikata diplomatike para se të rezervojnë pushimet. Ata reagojnë ndaj gjërave më të thjeshta: lajmeve, pamjeve televizive, vonesave apo krizave.
Një destinacion mund të fillojë të perceptohet si i qetë ose i pasigurt, drejt ose padrejtësisht, dhe rezervimet ndryshojnë përpara se ministritë e jashtme të kenë përfunduar shpjegimet e tyre.
Një shembull i qartë ishte kriza me Rusinë në vitin 2015, kur Turqia rrëzoi një avion ushtarak rus pranë kufirit me Sirinë. Numri i turistëve rusë ra nga rreth 3.65 milionë në 2015 në më pak se 900 mijë një vit më vonë.
Në Antalia, pronarët e hoteleve dhe restoranteve nuk merreshin me hollësitë ushtarake; ata shikonin anulimet dhe shqetësoheshin për sezonin e ardhshëm.
Më vonë marrëdhëniet u përmirësuan, fluturimet rifilluan dhe në vitin 2019 numri i turistëve rusë u rikthye në afro 7 milionë.
Por ajo që harrohet shpesh është shpejtësia e goditjes së parë: një krizë diplomatike në kufirin sirian ndikoi brenda pak javësh te bizneset turistike qindra kilometra larg.
Pas vitit 2022, sanksionet dhe kufizimet ajrore e bënë Evropën më pak të aksesueshme për shumë udhëtarë rusë.
Turqia mbeti një nga destinacionet kryesore të disponueshme dhe rreth 6.7 milionë rusë e vizituan vendin në vitin 2024. Arsyet ndryshuan, por ndikimi i politikës ndërkombëtare mbi turizmin mbeti i njëjtë.
Edhe Irani tregon një shembull tjetër. Turqia nuk është pjesë e konflikteve rajonale, por ndan kufi me Iranin dhe shpesh perceptohet nga jashtë përmes të njëjtit kontekst gjeopolitik.
Një turist nga Kanadaja, Brazili apo Koreja e Jugut zakonisht nuk analizon hollësisht dallimet rajonale; ai reagon ndaj pamjes së përgjithshme që krijojnë lajmet.
Industria e turizmit shpesh e ndien ndryshimin përpara statistikave zyrtare. Në hotele dhe agjenci udhëtimi fillojnë të ndryshojnë pyetjet e klientëve dhe perceptimet e sigurisë.
Turqia ka arritur të ruajë një pozicion të veçantë. Vizitorët rusë vazhdojnë të vijnë, por edhe gjermanët — mbi 6.6 milionë vitin e kaluar — si dhe më shumë se 4.4 milionë britanikë.
Udhëtarët nga vendet e Gjirit Persik mbeten gjithashtu një pjesë e rëndësishme e tregut. Këto flukse kanë vazhduar pavarësisht tensioneve mbi Ukrainën, sanksioneve, sigurisë energjetike dhe krizave rajonale.
Një pjesë e këtij suksesi lidhet me diplomacinë turke: aftësia për të mbajtur marrëdhënie pragmatike me palë rivale, për të luajtur rol ndërmjetësues dhe për të ruajtur lidhje me Perëndimin, Azinë dhe Lindjen e Mesme ka ndihmuar në krijimin e imazhit të Turqisë si një destinacion i arritshëm dhe i besueshëm.
Pjesa tjetër lidhet me sigurinë. Turqia ndodhet pranë zonave me konflikte dhe tensione, nga lufta në Ukrainë te krizat në Siri, Irak dhe tensionet me Iranin.
Megjithatë, miliona turistë vazhdojnë të bëjnë dallimin mes këtyre konflikteve dhe jetës së përditshme në Stamboll, Antalia, Bodrum apo Kapadokia.
Ky perceptim i Turqisë si një vend i sigurt nuk është krijuar brenda natës. Ai është ndërtuar ndër vite.
Vizitorët zakonisht nuk ndihen sikur po pushojnë pranë një zone konflikti; ata shohin aeroporte që funksionojnë normalisht, resorte të hapura dhe një jetë të përditshme të qëndrueshme.
Kontributet më të mëdha në rritjen e turizmit turk gjatë dekadës së fundit nuk kanë ardhur vetëm nga plazhet, hotelet apo fushatat reklamuese. Shumë prej tyre kanë nisur në zyrat diplomatike, në institucionet shtetërore dhe në përpjekjet për të ruajtur stabilitetin.
Në të kaluarën, pasojat e krizave gjeopolitike i përballonin shpesh punonjësit e hoteleve dhe agjencive të udhëtimit, duke shpjeguar anulime që nuk kishin lidhje me turizmin vetë.
Sot, ata po presin numra rekord vizitorësh. Ndonjëherë investimi më i madh në turizëm nuk është një hotel i ri apo një reklamë më e madhe, por vite diplomacie të qetë që i bëjnë njerëzit të ndihen mjaftueshëm të sigurt për të rezervuar udhëtimin e tyre. /tesheshi.com/
