“Vërtet, zekati u takon vetëm të varfërve, nevojtarëve, atyre që janë të angazhuar për mbledhjen e tij, atyre zemrat e të cilëve duhen afruar, për lirimin e robërve, për borxhlinjtë, në rrugën e Allahut dhe për udhëtarin e mbetur pa mjete. Ky është një detyrim i caktuar nga Allahu. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.”
(Et-Teube, 60)
Kur disa njerëz e qortuan të Dërguarin e Allahut ﷺ për mënyrën se si e shpërndante zekatin, Allahu i Lartësuar ua sqaroi atyre kategoritë që e meritojnë zekatin dhe vendet ku ai duhet të shpenzohet, për ta pastruar të Dërguarin e Tij ﷺ nga këto akuza.
Zekati i detyrueshëm duhet të shpërndahet tek këto kategori:
1. Të varfrit (Fukaratë)
Ata që kanë ndonjë të ardhur nga një profesion ose punë, por ajo nuk u mjafton për nevojat e tyre, ndërsa gjendja e tyre zakonisht nuk vihet re nga njerëzit.
2. Nevojtarët (Miskinët)
Ata që pothuajse nuk zotërojnë asgjë dhe varfëria e tyre është e dukshme për njerëzit për shkak të gjendjes ose fjalëve të tyre.
3. Punonjësit e zekatit
Ata që caktohen nga udhëheqësi musliman për mbledhjen, ruajtjen dhe shpërndarjen e zekatit.
4. Ata zemrat e të cilëve duhen afruar
Si jobesimtarët që shpresohet të pranojnë Islamin, muslimanët me besim të dobët që të forcohen në fe, ose njerëzit prej të cilëve synohet të largohet një e keqe apo dëm.
5. Për lirimin e robërve
Zekati mund të përdoret për të ndihmuar robërit që të fitojnë lirinë e tyre.
6. Borxhlinjtë
Ata që janë ngarkuar me borxhe pa shpërdorim dhe pa mëkat, dhe nuk kanë mundësi t’i shlyejnë ato.
7. Në rrugën e Allahut
Për përgatitjen dhe mbështetjen e muxhahidëve në rrugën e Allahut dhe për çdo gjë që hyn në këtë kategori sipas dispozitave të Sheriatit.
8. Udhëtari i mbetur pa mjete
Ai që ka mbetur pa shpenzime gjatë udhëtimit të tij dhe nuk ka mundësi të arrijë në vendin e tij, edhe nëse në vendlindjen e tij është i pasur.
Kufizimi i shpërndarjes së zekatit vetëm tek këto tetë kategori është një detyrim i përcaktuar nga Allahu dhe nuk lejohet të jepet jashtë tyre.
Allahu është më i Dijshmi për atë që u sjell dobi robërve të Tij dhe është i Urtë në ligjet, urdhrat dhe përcaktimet e Tij.
— El-Muhtesar fi Tefsiri’l-Kur’an.
