▪️ Programet mësimore si pasqyrë e shtetit
Studimi i trajton programet mësimore si një mjet për të kuptuar orientimet e shtetit dhe prioritetet e tij politike e shoqërore. Programet mësimore siriane gjatë periudhës së Bashar al-Asadit tregonin një përqendrim të theksuar te nacionalizmi arab, identiteti zyrtar sirian dhe roli i ushtrisë, duke vënë në pah gjithashtu marrëdhëniet pozitive me Rusinë, ndërsa ndaj Iranit dhe Turqisë paraqitej një qasje më e kujdesshme.
▪️ Pasqyrimi i politikave të Asadit në programet mësimore
Përmbajtja e programeve ishte në përputhje me politikën që ndoqi Bashar al-Asadi gjatë viteve të fundit të sundimit të tij, e cila karakterizohej nga përpjekja për të ruajtur stabilitetin e regjimit dhe për të shmangur përfshirjen e drejtpërdrejtë në konfliktet rajonale. Gjithashtu, programet reflektonin një prirje drejt afrimit me botën arabe, duke ruajtur njëkohësisht diskursin tradicional të nacionalizmit arab.
▪️ Rënia e regjimit dhe fillimi i riformësimit të arsimit
Ardhja e Ahmed al-Shara në pushtet çoi në nisjen e një procesi të gjerë të rishikimit dhe riformësimit të programeve arsimore. Ndryshimet përfshinë heqjen e simboleve të regjimit të Asadit, shfuqizimin e lëndës së “Edukimit Kombëtar” dhe rishikimin e pjesëve të mëdha të programeve të historisë, gjeografisë, edukatës islame dhe gjuhës arabe, në përputhje me realitetin e ri politik.
▪️ Forcimi i dimensionit fetar dhe konservator
Programet e reja kanë shënuar një rritje të përmbajtjeve fetare dhe të vlerave konservatore, duke zgjeruar hapësirën e edukimit fetar dhe kuranor. Megjithatë, ato nuk kanë përvetësuar një diskurs të hapur xhihadist. Gjithashtu, janë tërhequr disa nga ndryshimet që në muajt e parë të periudhës kalimtare shkaktuan polemika për shkak të karakterit të tyre më të ashpër ideologjik.
▪️ Rishkrimi i historisë dhe i kujtesës kombëtare
Janë hequr materialet që lavdëronin sundimin e Hafez al-Asadit dhe Bashar al-Asadit, ndërsa janë shtuar tema që trajtojnë protestat e vitit 2011, luftën siriane dhe pasojat e saj. Gjithashtu, shumë nga narrativat zyrtare të mëparshme janë zëvendësuar me rrëfime që fokusohen te revolucioni sirian dhe rrëzimi i regjimit, në përpjekje për të riformuar kujtesën kombëtare të brezave të rinj.
▪️ Marrëdhëniet me fuqitë rajonale
Programet e reja reflektojnë një rënie të dukshme të qasjes pozitive ndaj Iranit, pasi janë hequr ose reduktuar shumë referenca që më parë theksonin rolin dhe arritjet e tij. Në të njëjtën kohë, diskursi ndaj Turqisë është bërë më pak i ashpër krahasuar me programet e periudhës së Asadit, ndërsa prania e Rusisë në disa lëndë mësimore ka mbetur pa ndryshime të rëndësishme.
▪️ Vazhdimësia e qëndrimit tradicional ndaj Izraelit
Programet vazhdojnë të mbështesin narrativën tradicionale arabe mbi çështjen palestineze dhe e konsiderojnë Izraelin si një kundërshtar, ndërsa Lartësitë e Golanit vazhdojnë të paraqiten si territor sirian i pushtuar. Megjithatë, disa prej shprehjeve më të ashpra të përdorura më parë janë zbutur ose hequr, gjë që tregon një ndryshim të kufizuar në mënyrën e paraqitjes, por jo në qëndrimin themelor.
▪️ Tiparet e Sirisë së ardhshme në programet mësimore
Siria duket se po orientohet drejt një modeli shteti të fortë qendror me karakter konservator arab, të mbështetur mbi një interpretim konservator të Islamit më shumë sesa mbi ideologjinë xhihadiste, dhe që synon të ruajë pavarësinë e vet ndërmjet fuqive të ndryshme rajonale. Në të njëjtën kohë, çështjet e pakicave, lirive politike dhe natyrës së marrëdhënies ndërmjet fesë dhe shtetit mbeten faktorë vendimtarë në përcaktimin e drejtimit përfundimtar të sistemit të ri. Gjithashtu, vazhdimi i pranisë së disa përmbajtjeve fetare me prirje më të ashpra dhe i qëndrimeve armiqësore ndaj Izraelit në programet mësimore lë të hapura skenarë të ndryshëm, që variojnë nga një moderim relativ deri te një radikalizim më i theksuar ideologjik në të ardhmen.
Burimi: Qasion për Studime Strategjike.
