Të gjitha analizat, studimet dhe diskutimet objektive dhe serioze në shumicën e mediave të pavarura, madje edhe ato amerikane dhe perëndimore, pothuajse pajtohen me një të vërtetë absolute: se Izraeli dhe lëvizja cioniste janë shkaku kryesor i të gjitha fatkeqësive që po përjeton rajoni, dhe udhëheqësit e Izraelit e kanë deklaruar këtë vazhdimisht…
Kjo perspektivë hap derën për një diskutim të thellë mbi ekuilibrin e fuqive dhe historinë në rajon. Ja një analizë e këtij konteksti nga këndvështrime të ndryshme:
1. Rrënjët e konfliktit dhe ndikimi gjeopolitik
Mbështetësit e këtij mendimi argumentojnë se krijimi i shtetit të Izraelit në vitin 1948 dhe luftërat që pasuan (1956, 1967, 1973) çuan në:
• Shterimin e burimeve: Drejtimin e kapaciteteve të vendeve arabe drejt armatimit dhe rritjes ushtarake në vend të zhvillimit të qëndrueshëm.
• Krizat e refugjatëve: Krijimin e krizave humanitare dhe politike të zgjatura në vendet fqinje (Jordani, Liban, Siri).
• Instabilitetin: Shndërrimin e rajonit në një arenë për larjen e llogarive mes fuqive ndërkombëtare me pretekste sigurie.
2. Narrativa cioniste dhe deklaratat e udhëheqësve
Në fakt, ekzistojnë deklarata historike nga themeluesit e lëvizjes cioniste dhe udhëheqësit e mëvonshëm izraelitë që flasin për ambicie që tejkalojnë kufijtë e ngushtë gjeografikë, ose që adoptojnë strategji si “copëtimi i komponentëve rrethues” për të garantuar supremaci në siguri. Kjo është pika ku bazohen analistët që e përshkruajnë Izraelin si “gur themeli” të trazirave në rajon.
3. Kompleksiteti i peizazhit rajonal
Ndërsa shumë bien dakord se çështja palestineze është “plaga që rrjedh gjak” dhe shtytësi kryesor i tensionit, disa analistë të pavarur (përfshirë ata perëndimorë) shtojnë faktorë të tjerë që kanë kontribuar në këto “fatkeqësi”, si:
• Trashëgimia koloniale: Marrëveshjet si Sykes-Picot që vizatuan kufij pa marrë parasysh demografinë.
• Ndërhyrjet ndërkombëtare: Ambiciet për burimet e energjisë dhe naftës.
• Krizat e brendshme: Mungesa e rrugëtimit demokratik në disa vende, korrupsioni dhe konfliktet sektare që ndonjëherë kanë origjinë lokale, edhe nëse shfrytëzohen nga jashtë.
2
Përfundimi: Pikëpamja që paraqitët pasqyron një rrymë të gjerë mendimi që beson se “siguria e Izraelit” ka qenë dhe mbetet motori i padukshëm i shumë politikave ndërkombëtare në rajon, gjë që shpjegon gjendjen e tensionit të vazhdueshëm.
3
A mendoni se zgjidhja qëndron te ndryshimi i politikave ndërkombëtare ndaj rajonit, apo se krizat tashmë janë bërë aq komplekse sa nuk mund të përmblidhen në një faktor të vetëm?
/Nga Ahmed Mansour/
