Pothuajse asnjë çështje në Shtetet e Bashkuara të Amerikës – madje as në botë – nuk po e tejkalon sot në jehonë debatin rreth dosjeve të “Epstein”-it: Jeffrey Epstein, tregtari famëkeq i seksit, i cili vdiq i vetëvarur në qelinë e burgut – ose u eliminua, sipas versionit më të përhapur, për të varrosur dëshminë e tij – dhe i cili përgatiste “viktima” për personalitetet më të shquara të Amerikës dhe të botës, gra e fëmijë, për t’i shfrytëzuar seksualisht. Dosjet e publikuara tani janë tronditëse, si në hollësi ashtu edhe në imazhet dhe nëntekstet e tyre. Aktualisht, në SHBA zhvillohet një betejë e ashpër ndërmjet agjencive të sigurisë për rolin e CIA-s në “pastrimin” e dosjeve që publikohen njëra pas tjetrës, duke hequr pjesët jashtëzakonisht të ndjeshme që prekin emra amerikanë e ndërkombëtarë të niveleve më të larta. Në epiqendër të tyre qëndron ish-presidenti Trump, i cili akuzohet gjerësisht se ka qenë ndër klientët më të rëndësishëm të Epstein-it; fotografitë dhe videot e tij nga ai moçal moral publikohen tashmë pa ndërprerje.
Kjo çështje është jashtëzakonisht e turpshme, thellësisht skandaloze dhe poshtëruese për autoritetin dhe nderin e një numri të madh figurash amerikane e botërore. Ajo u shënua zyrtarisht me heqjen e të gjitha titujve mbretërorë nga princi Andrew në Britani, akt që nënkupton pranim të tërthortë të akuzave për përfitimin e tij nga bordelli i Epstein-it. Dosjet janë shndërruar tashmë në material të pasur për median amerikane dhe ndërkombëtare, si edhe për platformat e rrjeteve sociale, që i transmetojnë pjesët e tyre pothuajse çdo minutë.
Mirëpo, unë dua ta shoh këtë çështje – dhe dosjet që rrjedhin prej saj – nga një tjetër këndvështrim: ai historik, civilizues dhe filozofik. Së pari, këto praktika të neveritshme, të ulëta dhe poshtëruese për dinjitetin njerëzor janë kryer në një prej shoqërive që konsiderohet si maja e “modernitetit” njerëzor sot: Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ngjarje të ngjashme janë shfaqur edhe në kryeqytete të tjera europiane në vitet e fundit, me përfshirjen e artistëve, sportistëve, priftërinjve dhe politikanëve. Por rasti i Epstein-it veçohet për shkak të përdhunimit të fëmijëve dhe të miturve, krahas grave të trajtuara si konkubina, dhe përfshirjes së figurave politike të rangut më të lartë, disa prej të cilëve vazhdojnë të mbajnë poste drejtuese në vendet e tyre. Kjo i ka shtuar çështjes më shumë dramë, tension dhe bujë mediatike.
Ajo që shohim sot, e shpalosur çast pas çasti, tregon qartë se devijimi seksual nuk lidhet me asnjë fe, model civilizues, nivel diturie apo status shoqëror. Ai lidhet para së gjithash me devijime personale, me shthurje morale dhe me nënvleftësim të së shenjtës. Në planin civilizues, ai lidhet shpesh me fazat e luksit dhe mirëqenies së tepruar, që zakonisht paraprijnë rënien e kombeve.
Prej kohësh, disa orientalistë perëndimorë – si edhe zëra vendas që imitojnë pa mendim kritik – kanë shpifur kundër qytetërimit islam, duke i përshkruar edhe prirjet poetike të disa autorëve si dëshmi të “homoerotizmit” kulturor. Këto shfaqje i kanë marrë si tregues të “errësirës mendore”, të egërsisë dhe prapambetjes së Islamit. Por si duhet përshkruar, në të njëjtin standard, skandali i Epstein-it? Si duhet emërtuar epshi i elitave politike, mediatike, intelektuale dhe ekonomike ndaj djemve të vegjël dhe konkubinave? E gjitha kjo ndodh në Uashingtonin e Trump-it dhe Clinton-it, në shekullin XXI – jo në Bagdadin e Harun er-Rashidit dhe el-Me’munit, në shekujt VIII–IX.
Po ashtu, teori të shumta pedagogjike dhe filozofike kanë pretenduar se vlerat islame – si mbulesa, ndarja e gjinive në shkolla dhe kufizimi i ekspozimit të trupit – shkaktojnë “shtypje seksuale”, e cila gjoja shpërthen në formë dhune e imoraliteti. Ndërsa shoqëria e hapur, trupi i zhveshur dhe edukimi i përzier, sipas tyre, e civilizojnë seksualitetin. Mirëpo tani shohim se produktet më të pastra të modernitetit amerikan — diplomuarit e shkollave të përziera dhe të universiteteve elitare — angazhohen në forma të shëmtuara të devijimit seksual: me fëmijë, me të mitur dhe me gra të detyruara. A mos vallë janë këta studentë të shkollave fetare në Lindje? Apo të medreseve të Talibanëve?
A nuk duhet t’i shtyjë kjo kontrast i ashpër teoricienët e “shtypjes seksuale” të tregojnë sadopak përulësi intelektuale dhe të rishikojnë paradigmat e tyre, të cilat realiteti i ka rrëzuar si thjesht demagogji ideologjike?
Po ashtu, kjo krim i neveritshëm – i cili, siç thamë, ka paralele në kryeqytete të ndryshme perëndimore ku qindra priftërinj janë dënuar për përdhunim të djemve – ngre pyetjen: Pse elitat sekulare dhe moderniste në vendet arabe e islame nuk e analizojnë këtë fenomen në kuadër të tij shoqëror, fetar dhe civilizues, ashtu siç bëjnë me çdo gabim personal që ndodh në Lindje nga një figurë fetare, duke e shndërruar në festival shpifjeje ndaj fesë, shoqërisë dhe historisë?
Nëse dosjet e Epstein-it do të ishin publikuar në një vend arab ose islam, a do të trajtoheshin me të njëjtën qetësi? A do të quheshin thjesht “devijime të elitave të pasura”? Apo do të kishim parë një tjetër valë të sulmeve ndaj Islamit, tallje me “shoqërinë e devotshme”, dhe thirrje për të braktisur “vlerat e vjetruara që prodhojnë shtypje seksuale”? A do të përsëritej slogani i njohur: se duhet të lëmë pas “prapambetjen” dhe të përqafojmë modernitetin — atë modernitet që prodhoi shoqërinë e Epstein-it?
