Një hap i kontestuar drejt aneksimin e Bregut Perëndimor, ose ndryshe “kjo është loja”
Parlamenti i Izraelit (Knesset) votoi për t’i dhënë miratimin paraprak një projekt-ligji që synon vendosjen e sovranitetit izraelit mbi Bregun Perëndimor të pushtuar. Kjo lëvizje vlerësohet si aneksim i territorit palestinez dhe përbën një shkelje të hapur të ligjit ndërkombëtar.
Megjithë kundërshtimin e kryeministrit Netanyahu dhe partisë së tij, Likud, ligjvënësit në Knesset, me 120 vende, votuan 25-24 të martën në favor të avancimit të projekt-ligjit. Ky ishte votimi i parë nga katër që duhen për ta kthyer atë në ligj.
Një deklaratë e Knesset-it bëri të ditur se projekt-ligji u miratua në lexim paraprak me qëllim “aplikimin e sovranitetit të Shtetit të Izraelit në territoret e Judesë dhe Samarisë (Bregu Perëndimor)”. Tani ai do të kalojë në Komisionin e Punëve të Jashtme dhe të Mbrojtjes të Knesset për diskutime të mëtejshme.
Votimi, i cili u mbajt gjatë vizitës në Izrael të Zëvendës Presidentit të SHBA-së, JD Vance, për të forcuar marrëveshjen e armëpushimit në Gaza, erdhi vetëm një muaj pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, theksoi se nuk do ta lejonte Izraelin të aneksonte Bregun Perëndimor.
Një ditë më pas, Sekretari i Shtetit Marco Rubio deklaroi se Presidenti Trump e kishte “bërë të qartë” se votimi i Knesset-it për aneksimin “nuk ishte diçka që do të mbështetej nga ne”.
“Ne mendojmë se madje kërcënon marrëveshjen e paqes,” tha Rubio, duke iu referuar planit të Trump-it për t’i dhënë fund konfliktit të Izraelit në Gaza.
“Mendojmë se mund të jetë kundërproduktiv,” shtoi ai.
Në një deklaratë, Likud i quajti votat “një provokim tjetër nga opozita që synon dëmtimin e marrëdhënieve tona me Shtetet e Bashkuara”. Sipas deklaratës, “Sovraniteti i vërtetë do të arrihet jo nëpërmjet një ligji shfaqjeje për rekorde, por nëpërmjet punës reale në terren.”
Aneksimi i Bregut Perëndimor do t’i jepte fund praktikisht mundësisë së zbatimit të zgjidhjes me dy shtete për konfliktin palestinezo-izraelit, siç përcaktohet edhe në rezolutat e Kombeve të Bashkuara.
Vota vendimtare nga një anëtar i partisë Likud
Disa anëtarë të koalicionit të Netanyahut – nga Partia Fuqia Çifute e Ministrit të Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvir dhe fraksioni i Sionizmit Fetar i Ministrit të Financave Bezalel Smotrich – votuan në favor të projekt-ligjit.
“Populli ka folur,” shkroi Smotrich në një postim në X.
“Ka ardhur koha të aplikojmë sovranitet të plotë mbi të gjitha territoret e Judesë dhe Samarisë – trashëgimia e të parëve tanë – dhe të nxisim marrëveshje paqeje me fqinjët tanë, duke vepruar nga një pozicion force,” tha ai, duke përdorur terma Biblikë për Bregun Perëndimor.
Projekt-ligji u propozua nga Avi Maoz, lideri i partisë së ekstremit të djathtë Noam, e cila nuk është pjesë e koalicionit qeverisës.
Shumica e ligjvënësve të Likud abstenuan ose nuk morën pjesë në votim, por një anëtar, Yuli Edelstein, sfidoi Netanyahun dhe dha votën vendimtare në favor të projekt-ligjit.
“Në këtë moment, sovraniteti izraelit në të gjithë atdheun tonë është urdhri i ditës,” shkroi ai në X.
Gjithashtu, kaloi edhe një projekt-ligj i dytë nga një parti opozitare, i cili propozon aneksimin e vendbanimit Maale Adumim.
Në gusht, Izraeli miratoi një projekt të madh vendbanimi midis Maale Adumim dhe Jeruzalemit, në një zonë të Bregut Perëndimor të pushtuar, për të cilën komuniteti ndërkombëtar ka paralajmëruar se do të shkatërronte mundësinë e krijimit të një shteti të ardhshëm palestinez.
“Shkelje flagrante e ligjit ndërkombëtar”
Votat shkaktuan dënim të menjëhershëm nga Ministria e Jashtme Palestineze, Hamasi, Katari, Arabia Saudite dhe Jordania.
Në një deklaratë, ministria palestineze dënoi votimin, duke theksuar se “refuzon fuqishëm përpjekjet e Knesset-it për të aneksuar tokën palestineze”.
“Territoret e pushtuara palestineze në Bregun Perëndimor, përfshirë Jeruzalemin dhe Rripin e Gazës, përbëjnë një njësi të vetme gjeografike mbi të cilën Izraeli nuk ka sovranitet,” thuhej në deklaratë.
Hamasi tha se projekt-ligjet pasqyronin “fytyrën e shëmtuar të pushtimit kolonial”.
“Ne theksojmë se përpjekjet e dëshpëruara të pushtimit për të aneksuar tokat e Bregut Perëndimor janë të pavlefshme dhe të paligjshme,” deklaroi grupi.
Ministria e Punëve të Jashtme e Katarit e dënoi lëvizjen “në termat më të ashpër”, duke i quajtur votat “një shkelje flagrante e të drejtave historike të popullit palestinez dhe një sfidë ndaj ligjit ndërkombëtar”.
Ministria e Jashtme Saudite shprehu “refuzimin e plotë të mbretërisë për të gjitha shkeljet ekspansioniste dhe ato lidhur me vendbanimet të kryera nga autoritetet e pushtimit izraelit”, ndërsa edhe Ministria e Punëve të Jashtme dhe të Emigrantëve e Jordanisë dënoi votat e Knesset.
“Kjo konsiderohet një shkelje flagrante e ligjit ndërkombëtar, një minim i zgjidhjes me dy shtete dhe një shkelje e të drejtës së patjetërsueshme të popullit palestinez për vetëvendosje dhe krijimin e shtetit të tij të pavarur, sovran, bazuar në kufijtë e 4 qershorit 1967, me Jeruzalemin e pushtuar si kryeqytet,” thuhej në deklaratën në X.
Më shumë se 700,000 izraelitë jetojnë në vendbanime të paligjshme në tokën palestineze në Bregun Perëndimor dhe Jeruzalemin Lindor.
Të gjitha vendbanimet e Izraelit në Bregun Perëndimor të pushtuar janë të paligjshme sipas ligjit ndërkombëtar.
Në vitin 2024, Gjykata Kryesore e OKB-së vendosi se pushtimi i Izraelit i territoreve palestineze, përfshirë Bregun Perëndimor, dhe vendbanimet e tij atje janë të paligjshme dhe duhet të tërhiqen sa më shpejt të jetë e mundur.
Anëtarët e koalicionit të Netanyahu-t kanë bërë thirrje prej vitesh që Izraeli të aneksojë zyrtarisht pjesë të Bregut Perëndimor. Qeveria e Netanyahut kishte shqyrtuar aneksimin si një kundërpërgjigje ndaj njohjes së një shteti palestinez nga disa prej aleatëve të tij perëndimorë në shtator.
Megjithatë, dukej se ishte tërhequr nga këto plane pasi Trump e bëri të qartë se një lëvizje e tillë do të ishte e papranueshme.
“Gjest retorik”
Analisti politik izraelit Ori Goldberg e përshkroi votën e Knesset-it si një reagim “kryesisht performues” ndaj Netanyahu-t për marrëveshjen e armëpushimit në Gaza, mes ankesave se ajo iu imponua Izraelit nga SHBA-ja dhe fuqitë e Lindjes së Mesme.
“Knesset kaloi sot fazën paraprake të një projekt-ligji që kërkon … vendosjen e sovranitetit izraelit mbi Bregun Perëndimor, që teknikisht supozohet të jetë një aneksim. Por ky është një gjest retorik,” tha ai.
Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat vendosën marrëdhënie me Izraelin në kuadër të të ashtuquajturave Marrëveshje të Abrahamit, të ndërmjetësuara nga Trump në mandatin e tij të parë, paralajmëruan muajin e kaluar se e konsideronin aneksimin e Bregut Perëndimor si një vijë të kuqe. /tesheshi.com/
