Ç’po i ndodh BE-së dhe thirrja për t’u zgjuar
Federalistët evropianë kanë ëndërruar prej kohësh për një president të BE-së, dhe tani, në mënyrë paradoksale, ai “president” mund të jetë ulur në Shtëpinë e Bardhë.
Gjatë një bisede joformale në Zyrën Ovale, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha se udhëheqësit evropianë e quajnë atë “President i Evropës”. Edhe pse Brukseli e talli këtë pretendim, vetë deklarata pasqyron një të vërtetë të pakëndshme: BE-ja duket se gjithnjë e më shumë po ia lë rolin udhëheqës në punët e saj presidentit të SHBA-së.
Administrata Trump ka treguar një ndikim jashtëzakonisht të fortë në vendimet evropiane nga tregtia te siguria gjatë mandatit të tij të dytë. Në samitin e NATO-s, Trump madje publikoi një mesazh në të cilin Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s e quajti atë “Baba”, dhe marrëveshja e nënshkruar në Skoci mbi tregtinë midis BE-së dhe SHBA-së ishte aq e njëanshme sa shumë e krahasuan atë me një “dorëzim”.
Më shqetësuese është fakti se udhëheqësit evropianë po kërkojnë gjithnjë e më shumë ndihmën e Trump-it edhe për problemet e brendshme të Unionit, siç është një kërkesë për të ushtruar presion mbi kryeministrin hungarez Viktor Orbán për të zhbllokuar anëtarësimin e Ukrainës në BE. Edhe pse pa rezultate, vetë akti e ka forcuar më tej pozicionin e Trump-it si “kumbari” informal i Evropës.
Dikur i njohur për “efektin e Brukselit”, kur kompanitë dhe shtetet i përshtatën politikat e tyre me standardet evropiane, BE tani vepron në mbrojtje. Vendimi i fundit me një gjobë ndaj Google u mor në heshtje, pa një konferencë për shtyp, ndërsa Trump premtoi në mediat sociale se do të “mbronte kompanitë amerikane nga sulmet evropiane”.
Ndërrimi i fajit ka zënë rrënjë në Bruksel. Disa fajësojnë Komisionin Evropian, të tjerë udhëheqësit kombëtarë të cilët, nga frika e përshkallëzimit me Amerikën ndërsa lufta afrohet në Lindje, kanë rënë dakord për çdo gjë. Ish-ambasadori i SHBA-së në BE, Anthony Gardner, beson se problemi kryesor është mungesa e solidaritetit evropian dhe gatishmërisë për t’i rezistuar presionit.
Megjithatë, ka ende shpresë. Sondazhet tregojnë se qytetarët duan një BE më të fortë dhe më sovrane, dhe një numër gjithnjë e në rritje intelektualësh dhe ish-udhëheqësish, si Mario Draghi, po bëjnë thirrje për një reformë themelore të Unionit. Në një fjalim të kohëve të fundit në Itali, Draghi tha se BE nuk mund të jetë më thjesht një rregullator, por duhet të bëhet një aktor i vërtetë politik.
Nëse Evropa nuk dëshiron të kalojë 100 vitet e ardhshme nën tutelën amerikane, është e qartë: është koha të zgjohemi. /tesheshi.com/
