Një ngjarje historike në të gjitha aspektet ndodhi sot në Turqi: Partia Punëtore Kurde e armatosur (PKK) shpalli zyrtarisht shpërbërjen e vet, dorëzimin e armëve dhe përfundimin e të gjitha aktiviteteve ushtarake kundër shtetit turk. Ajo njoftoi përfshirjen e saj në paqen civile dhe pjesëmarrjen demokratike, duke i dhënë fund kështu njërës prej faqeve më të errëta në historinë moderne të Turqisë, që zgjati rreth 45 vjet — gati gjysmën e jetës së republikës. Ky është një sukses i madh për Turqinë dhe për të gjitha shtresat e saj shoqërore, pasi përplasja me PKK-në i ka kushtuar vendit qindra miliarda dollarë dhe rreth 40 mijë viktima nga radhët e policisë, ushtrisë dhe civilëve.
Ky zhvillim i madh është rezultat i disa faktorëve, më kryesori ndër to: kontrolli i plotë i shtetit turk mbi të gjitha fushëbetejat në Turqi, Siri dhe Irak; vetëdija e PKK-së se ndodhej në rrethim të plotë ushtarak dhe politik; dhe suksesi i procesit të gjatë dhe të durueshëm politik të shtetit turk me liderin historik të PKK-së, Abdullah Öcalan, që përfundoi me një deklaratë të tij ku i bënte thirrje partisë të shpërbëhej dhe të dorëzonte armët. Po ashtu, ndryshimet gjeopolitike në rajonet ku PKK kishte ndikim, veçanërisht në Siri dhe Irak, pas suksesit të revolucionit të mbështetur nga Turqia kundër regjimit të Asadit — aleatit kryesor të PKK-së — luajtën një rol të rëndësishëm. Diplomacia turke gjithashtu arriti sukses të jashtëzakonshëm duke forcuar lidhjet me kurdët e Irakut dhe vetë shtetin irakian, i cili më në fund e shpalli PKK-në organizatë terroriste.
Në kundërshtim me paraardhësit e tij në drejtimin e shtetit turk, Presidenti Erdoğan e udhëhoqi këtë proces me një qasje gjithëpërfshirëse: duke integruar kurdët në të gjitha institucionet shtetërore dhe procesin politik, duke u kthyer të drejtat kulturore si pjesë e strukturës kombëtare të Turqisë dhe duke transformuar plotësisht jetën civile dhe ekonomike në provincat jugore me shumicë kurde — me shkolla, universitete, spitale, aeroporte, institucione kulturore dhe fetare, si dhe përmirësim rrënjësor të infrastrukturës. Kjo krijoi një ndjenjë sigurie dhe përkatësie te miliona kurdë, deri në atë pikë sa Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) fitonte zgjedhjet edhe në zonat me shumicë kurde.
Pas të gjitha këtyre hapave, Erdoğan kaloi në një fazë të vendosur të përgjigjes ndaj rebelimit të armatosur separatist, duke zhvilluar beteja të ashpra që përfunduan me zhdukjen e pranisë së PKK-së në territorin turk dhe largimin e udhëheqësve dhe anëtarëve të saj jashtë vendit. Kjo ndihmoi në sigurimin e plotë të sovranitetit kombëtar, forcimin e autoritetit të shtetit dhe dobësimin e moralit të organizatës.
Në të njëjtën kohë, Erdoğan me një strategji afatgjatë udhëhoqi negociata intensive përmes agjencive të sigurisë dhe atyre politike me Öcalan — i cili është ende në burg, por pritet të lirohet — duke lejuar politikanët kurdë të komunikojnë me të në burg dhe të zhvillojnë diskutime të gjata. Këto përfunduan me bindjen e tij se rruga e ndjekur nga partia ishte pa dalje, ndaj ai lëshoi një deklaratë të rëndësishme disa muaj më parë, duke kërkuar shpërbërjen e PKK-së.
Përvoja turke e suksesit është me të vërtetë frymëzuese dhe na mëson se lufta kundër terrorizmit duhet të jetë një proces gjithëpërfshirës — politik, njerëzor, intelektual, civil dhe, së fundmi, ushtarak dhe i sigurisë. Nuk është e mundur të zgjidhësh një problem të tillë vetëm me forcë apo vetëm nga agjencitë e sigurisë. Lufta ndaj terrorizmit fillon duke forcuar demokracinë, drejtësinë, cilësinë e jetës dhe pjesëmarrjen e të gjitha komponentëve të kombit në ndërtimin e politikave dhe të ardhmes së vendit. Gjithashtu, është jetike që edhe vetë grupet ekstremiste të kuptojnë se po përballen me një shtet ligjor, jo me milici, dhe me një qeveri që respekton të drejtat e njeriut si në burgje, në gjyqe apo në jetën publike. Erdoğan arriti aty ku dështuan udhëheqësit ushtarakë përpara tij, sepse ishte një politikan civil me përvojë, i vetëdijshëm për përgjegjësitë e drejtimit të një shteti — me mendje, urtësi dhe vendosmëri. Ai nuk e bëri zgjedhjen ushtarake të parën, por si zgjidhjen e fundit, dhe për këtë arriti sukses.
Shpërbërja e PKK-së gjithashtu përfaqëson në një aspekt fundin e dekadave të komplotit ndërkombëtar ndaj shtetit turk, përmes përdorimit dhe mbështetjes ushtarake, financiare dhe të inteligjencës ndaj kësaj organizate me qëllim dobësimin e Turqisë dhe ndalimin e çdo përparimi të saj ekonomik apo ushtarak. Në këto komplote kanë qenë të përfshira edhe shtete rajonale si regjimi iranian, regjimi i Asadit (babë e bir) në Siri, si dhe milicitë irakiane të lidhura me Iranin. PKK ka gëzuar gjithashtu mbështetje të drejtpërdrejtë apo të tërthortë nga shumë kryeqytete evropiane, ku ka pasur zyra, ka mbledhur fonde, organizuar protesta, panele dhe veprimtari të ndryshme, madje edhe media të vetat — pavarësisht se zyrtarisht është e klasifikuar si organizatë terroriste në këto vende.
Xhemal Sulltan
