Nga Uthmani (Allahu qoftë i kënaqur me të), transmetohet se Pejgamberi ﷺ ka thënë:
“Më i miri prej jush është ai që e mëson Kur’anin dhe ua mëson atë të tjerëve.”
Në një transmetim tjetër:
“Më të mirët prej jush janë ata që e mësojnë Kur’anin dhe ua mësojnë atë tjerëve.”
Dhe në një tjetër:
“Më i virtytshmi prej jush është ai që e mëson Kur’anin dhe ua mëson atë tjerëve.”
Hyrja
A nuk është ky ummet më i miri ndër të gjitha ummetet… dhe a nuk janë shokët e Profetit ﷺ më të mirët e këtij ummeti?!
Megjithatë, Profeti ﷺ i shtoi kësaj mirësie një dimension tjetër për ata që dëshirojnë të jenë ndër më të mirët, duke i drejtuar me fjalët:
“Më i miri prej jush është ai që e mëson Kur’anin dhe e mëson atë.”
Prandaj, është e domosdoshme të ndalemi tek kjo temë… para se të humbasë koha dhe të ikë mundësia…
Dhe në të vërtetë, ata që paraprinë janë bërë të paktë mes nesh, siç thotë Allahu:
“Dhe pak janë nga të fundit.”
Lexuesi mund të imagjinojë një garë të madhe ndërmjet sahabëve, teksa dëgjonin Pejgamberin ﷺ duke thënë:
“Më i miri prej jush është ai që e mëson Kur’anin dhe ua mëson atë tjerëve.”
Mjafton të dish kush është transmetuesi i këtij hadithi:
Ai është Uthmani (Allahu qoftë i kënaqur me të), përmbledhësi i Kur’anit që lexojmë sot.
Ai jetonte me Kur’anin në atë masë sa e lexonte të plotë në një rekat të vetëm, siç është transmetuar.
Nga dobitë e fjalës së tij ﷺ:
“Më i miri prej jush është ai që e mëson Kur’anin dhe e mëson atë”
🔹 Kuptimi i parë: Gara drejt mirësisë
Pozita e mirësisë në këtë ummet është si pozita e atyre që paraprijnë ndër të parët; grada më e lartë u takon atyre që janë përpara.
Pejgamberi ﷺ thoshte:
“Më i miri prej jush, o umeti im…”
Kjo tregon se fillimi i rrugës është me mësimin e Kur’anit.
Nuk mund të hyhet në rrugën e mirësisë pa e nisur prej tij.
Kush dëshiron të ngjitet në këto grada, duhet të fillojë me mësimin e ajeteve të Kur’anit, derisa ta përfundojë leximin e tij, pastaj ta mësojë përmendësh dhe më pas të njohë shkencat e tij.
…dhe mënyrat e leximit të tij.
• Ai që mëson lexim, por nuk e përsos atë, është më i ulët se ai që e përsos.
• Ai që mëson një mënyrë leximi është më i ulët se ai që mëson dy.
Dhe ai që mëson tri mënyra është më i mirë se ai që mëson dy.
• Parimi është se kushdo që mëson më shumë nga shkencat e Kur’anit është më i mirë, nëse janë të barabartë në gjërat e tjera.
Grada e tij rritet sipas veprave të tij.
• Po ashtu, ai që kalon nga faza e të mësuarit në fazën e mësimdhënies është më i mirë se ai që ndalet vetëm në të mësuar, pa ua përcjellë të tjerëve atë që ka mësuar.
• Sa më shumë që një person u mëson njerëzve Kur’anin, aq më i mirë bëhet… dhe kështu vazhdon.
Mirësia është e lidhur me këtë Kur’an dhe me njerëzit e tij.
Shtimi i mirësisë për njerëzit e Kur’anit varet nga shtimi i dijes së tyre për të, nga veprimi sipas tij, nga thirrja drejt tij dhe nga përpjekja në rrugën e tij.
Sa më e madhe të jetë përpjekja për të, aq më e madhe është edhe vlera.
Grada më e lartë i përket Pejgamberit ﷺ, për të cilin Allahu tha:
“Dhe luftoji ata me të (Kur’anin) një luftë të madhe.”
Ai ishte i pari që e mishëroi moralin e Kur’anit, siç ka thënë Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të):
“Morali i tij ishte Kur’ani.”
Dhe ai ishte i pari në mësimin e njerëzve të Kur’anit, pa asnjë dyshim.
Siç thotë Allahu:
“Dhe Kur’anin e kemi ndarë që ta lexosh ngadalë para njerëzve.”
Kështu është në çdo çështje që lidhet me Kur’anin…
A është mesazhi i tij diçka tjetër përveç Kur’anit?!
Kush i afrohet Kur’anit, i afrohet Allahut.
Kush largohet prej tij, largohet nga Allahu.
Allahu thotë:
“Kur ti lexon Kur’anin, Ne vendosim midis teje dhe atyre që nuk besojnë në botën tjetër një perde të fshehtë.” (El-Isra: 45)
Kur’ani është lidhja ndërmjet Profetit ﷺ dhe lexuesit të tij.
Ai është një rrugë e vazhdueshme, një lidhje dhe një afërsi.
Allahu i Lartësuar thotë:
“Kjo është rruga ime: unë thërras tek Allahu me dije të qartë, unë dhe ata që më ndjekin…” (Jusuf: 108)
🔹 Kuptimi i dytë: Nxitje dhe thirrje
Pejgamberi ﷺ e përmendi këtë gradë të lartë për këtë grup të ummetit, jo thjesht si një lavdërim i mbyllur, por si një lavdërim i hapur për këdo që dëshiron ta arrijë atë.
Kjo është një thirrje e madhe për çdo njeri që i arrin ky mesazh nga Pejgamberi ﷺ të ngrihet, ta mësojë Kur’anin dhe t’ua mësojë atë të tjerëve.
Ai ﷺ e lidhi mirësinë drejtpërdrejt me mësimin dhe mësimdhënien e Kur’anit.
Kjo gjithashtu tregon se mësimi i Kur’anit është i mundshëm dhe i lehtë, sepse sheriati nuk urdhëron me diçka të pamundur.
Siç thotë Allahu:
“Ne e kemi lehtësuar Kur’anin për përkujtim; a ka ndokush që merr mësim?” (El-Kamer: 17)
Kjo është një thirrje për të gjithë ummetin që të garojë në këtë fushë…
Nuk është një garë e kufizuar vetëm në përpjekje individuale, siç mund të mendojnë disa, por:
• një thirrje që familja muslimane të bëhet familje e Kur’anit dhe të jetë ndër më të mirat;
• një thirrje që xhamitë të garojnë në këtë drejtim;
• një thirrje për rajonet, fiset, qytetet dhe vendet që të jenë pararojë në këtë fushë.
• Kjo është një thirrje që duhet të shndërrohet në projekte reale dhe institucione që i shërbejnë mirësisë.
• Kjo është gjithashtu një thirrje për ndërtimin e një udhëheqjeje të bazuar në garën për mirësi brenda ummetit.
Nderi i udhëheqjes dhe i autoritetit duhet të lidhet me mësimin e Kur’anit, mësimdhënien e tij dhe zbatimin e tij në praktikë.
Kjo duhet të realizohet si në nivel individual, ashtu edhe në nivel institucional.
Nuk duhet që kuptimi i këtij hadithi të kufizohet vetëm në nivel personal,
sepse Kur’ani ka përmasa shumë më të gjera…
🔹 Kuptimi i tretë: Përpjekja për arritjen e gradave të larta
O ju njerëz të Kur’anit!
Askush prej jush nuk është në këtë rrugë, përveçse në njërën nga këto dy gjendje:
• ose është nxënës (duke mësuar),
• ose është mësues (duke ua mësuar të tjerëve).
Pra, mirësia qarkullon mes jush në këtë rrugë madhështore…
A nuk është ky hadith një mesazh i drejtpërdrejtë për ju, që të filloni këtë rrugë, të përparoni në të dhe të qëndroni të palëkundur në të?
A nuk është kjo një thirrje për çdo njeri që fillon mësimin e Kur’anit, që të vazhdojë derisa të bëhet mësues i tij, duke arritur gradën më të lartë të mirësisë pasi të ketë kaluar fazën e parë?
🔹 Kuptimi i katërt: Natyra e Kur’anit
Nuk është e vështirë të kuptohet pse njerëzit e Kur’anit janë më të mirët në këtë ummet.
A nuk ndikojnë cilësitë e një gjëje tek ai që e zotëron atë?
A nuk është Kur’ani fjala më e bukur, më e vërtetë dhe më e lartë?
Atëherë, a nuk duhet që ai që e mbart atë të pasqyrojë këto cilësi?
Një tjetër aspekt është se Kur’ani i jep jetë zemrave.
Allahu thotë:
“O ju që besoni! Përgjigjuni Allahut dhe të Dërguarit kur ju thërret në atë që ju jep jetë…”
Fjalët e Kur’anit depërtojnë në thellësinë e jetës së njeriut.
Ato nuk janë thjesht fjalë për t’u lexuar, por janë fuqi që formësojnë dhe ndryshojnë.
Siç thotë Allahu:
“Ngjyra e Allahut! Dhe kush ka ngjyrë më të bukur se Allahu?” (El-Bekare: 138)
Dhe më i pari që përfiton nga kjo “ngjyrë” është ai që bashkon mësimin dhe mësimdhënien e Kur’anit.
Kjo është madhështia e natyrës së Kur’anit.
Ai që e mëson atë, e përthith këtë dije në besimin e tij, në bindjet e tij dhe në zemrën e tij.
Kjo natyrë kërkon që ai që lidhet me Kur’anin të mos ndahet kurrë prej tij.
Njeriu nuk duhet të mashtrohet nga fakti që disa e mësojnë Kur’anin, por nuk i japin atij të drejtën që meriton dhe nuk qëndrojnë besnik ndaj tij.
Të tillët janë të mangët në veprat e tyre, ndërsa Kur’ani është argument kundër tyre.
Ai është dëshmitar mbi ta dhe do të jetë shkak për ndëshkimin e tyre nëse e braktisin.
Siç është përmendur në shembullin që Allahu sjell në Kur’an:
“Tregoju atyre (hebrenjve) për njeriun, të cilit Ne i mësuam shpalljet Tona, por u largua prej tyre. Kështu, djalli e pushtoi atë dhe ai u bë nga të humburit.
Sikur të donim, do ta ngrinim atë (me shpalljet Tona), por ai u mbërthye pas jetës tokësore dhe u dha pas dëshirave të veta. Shembulli i tij është si shembulli i qenit: nëse e ndjek, ai të nxjerr gjuhën, nëse largohesh, ai përsëri të nxjerr gjuhën. Ky është shembull i njerëzve, që mohojnë shpalljet Tona. Tregojua atyre këto ngjarje, në mënyrë që ata të mendojnë.
I shëmtuar është shembulli i njerëzve që i mohojnë shpalljet Tona dhe i bëjnë keq vetvetes”. (El-A’raf: 175–177).
Vërejtje:
Sipas shumë komentuesve të Kuranit, vargu aludon për një dijetar hebre bashkëkohës të Musait (a.s.), që quhej Bal‘am Ibn Bâ‘ûra. Zoti i kishte mësuar atij emrin e Vet më të madh, nëpërmjet të cilit atij i plotësohej çdo lutje. Një herë, Musai e dërgoi Bal‘amin tek mbreti i Medjenit, për ta ftuar në besimin tek Allahu. Mbreti nuk e pranoi këtë ftesë, por e joshi Bal‘amin me pasuri dhe e ktheu në fenë vet. Kështu, ai hoqi dorë nga feja e Musait dhe u bë pagan.
Autor:
Tevfik bin Abdulaziz ez-Zerai
Përktheu: Bekir Halimi
