1. Shpallja e identitetit
Një nga tiparet më të spikatura të intelektualit islam është shfaqja e qartë e referencës së tij islame në ligjërimin, qëndrimet dhe angazhimin e tij gjatë pjesëmarrjes aktive në jetën kulturore. Ai krenohet me këtë referencë, është xheloz për ruajtjen e saj dhe mbron me vendosmëri vlerat e parimet që ajo përfaqëson.
2. Thellësia mendimore
Thellësia mendimore nënkupton depërtimin në thelbin e dukurive, gjurmimin e rrënjëve dhe ecurisë së tyre, si dhe shmangien e trajtimit sipërfaqësor të çështjeve.
Prandaj, intelektuali islam duhet të kërkojë gjithmonë thelbin e krizës dhe natyrën e vërtetë të sëmundjes, pa u mjaftuar me trajtimin e simptomave dhe dukurive të pjesshme që shfaqen aty-këtu.
Po kështu, ai nuk duhet ta shohë rrjedhën kulturore vetëm “nga vrima e çelësit”, siç thuhet në mënyrë metaforike, por duhet të kujdeset për ndërtimin e një vizioni të plotë e gjithëpërfshirës, në mënyrë që të mos bjerë në grackën e këndvështrimit të njëanshëm.
3. Lartësia e aspiratës
Intelektuali islam nuk e kufizon synimin e tij vetëm në përplasjen me përfaqësuesit e projektit perëndimorizues dhe në kundërshtimin e ideve të tyre.
Përkundrazi, ai duhet të niset nga këto vlera fisnike për të formuar njeriun e qytetërimit, një njeri që kontribuon në ndërtimin e shoqërisë dhe është i aftë të përballet me rivalitetin e modelit perëndimor, duke u mbështetur në epërsinë e alternativës islame.
4. Çlirimi nga dualizmat e rremë
Intelektuali perëndimor ka rënë në obsesionin e dualizmave të ngushtë; ai ka kaluar nga horizonti i gjerë i përfshirjes në ngushtësinë e copëzimit. Kështu është krijuar logjika e kundërvënieve të tilla si:
* ose feja, ose shteti;
* ose Zoti, ose njeriu;
* ose shkenca, ose feja;
* ose moderniteti, ose Islami.
Intelektuali islam duhet të çlirohet nga këto dualizma artificiale, në mënyrë që të arrijë të kuptojë të vërtetën islame dhe të zbulojë sistemin e saj të plotë të vlerave.
Vetëm atëherë ai mund t’i drejtohet qytetërimit të etur, për ta ujitur me të vërtetën islame dhe me udhëzimin hyjnor.
Sepse qytetërimi laik, ndonëse ka arritur përparim në qytetërimin e raketave dhe të elektronikës, duke fituar shumë në aspektin material, ka humbur një dimension tjetër, mungesën e të cilit e ndien vazhdimisht: dimensionin qiellor.
5. Vetëdije e plotë
Malik ibn Nebiu thotë:
“Bota ka filluar të amerikanizohet.”
Kjo u bë e dukshme përmes përhapjes së filmave amerikanë dhe yjeve të tyre, si edhe përmes prirjes së njerëzve për të imituar personalitetin perëndimor, madje edhe në ushqim, pije dhe mënyrën e jetesës.
Kultura e Pepsi-Cola, hamburgerit dhe produkteve të ngjashme nuk është thjesht kulturë ushqimore; ajo përfaqëson një model të tërë jetese konsumeriste.
Sa i përket botës islame, vëzhguesi perëndimor gjen terren të përshtatshëm për përhapjen e lakuriqësisë, shthurjes morale, kamatës, kalendarit gregorian, madje edhe për pranimin e fundjavës së së shtunës dhe të dielës.
Vështroje me kujdes këtë vetëdije mbi ndikimin e modelit perëndimor te intelektuali islam dhe rëndësinë e saj në identifikimin e fushave të varësisë kulturore që kanë goditur umetin.
6. Qëndrueshmëria
Qëndrueshmëria është një shtyllë themelore që mundëson shfaqjen e efektivitetit të intelektualit islam në misionin e tij.
Disa intelektualë mund të bien pre e dobësisë, plogështisë dhe demoralizimit përballë vërshimit të propagandës mediatike perëndimore. Në një gjendje të tillë, ata zgjedhin sigurinë personale dhe tërhiqen në një cep të qetë.
Në rastin më të mirë, mjaftohen me kundërshtimin me zemër, pa qenë të gatshëm të përballojnë pasojat e luftës së tyre intelektuale dhe barrën e përgjegjësisë që ajo sjell.
Maxhid has bën Muhamed El-Esmerij
