Ebu Hurejra (radijallahu anhu) na rrëfen se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kush nuk e lë dëshminë e rreme (fjalën e kotë) dhe veprimin me të, Allahu nuk ka nevojë që ai të lërë ushqimin dhe pijet e tij.” (Buhariu, nr. 1903).
Muhal-lebiu ka thënë: “Ky është argument se rregulli i agjërimit është përmbajtja nga fjalët e pahijshme dhe dëshmia e rreme, ashtu siç përmbahemi nga ushqimi dhe pija. Nëse njeriu nuk përmbahet nga këto, agjërimi i tij mangësohet dhe ai ekspozohet ndaj zemërimit të Zotit të tij dhe mospranimit të veprës.” (Shpjegimi i Sahihut të Buhariut nga Ibn Battal (4/23).)
Në transmetimin e Muslimit thuhet: “Kur ndonjëri prej jush gdhihet agjërueshëm, të mos flasë fjalë të pahijshme dhe të mos bërtasë (të mos sillet si injorant). E nëse dikush e shan apo e sulmon, le të thotë: ‘Unë jam agjërueshëm, unë jam agjërueshëm’.” (Muslimi, nr. (1151)).
Maziriu ka thënë: “Ka mundësi që me fjalën ‘Unë jam agjërueshëm’ të ketë për qëllim t’i drejtohet vetes së tij si qortim, për ta ndaluar atë nga sharja dhe debati.” (El-Mu’lim bi Fevaidi Muslim (2/41).
Omer ibën Hatabi (radijallahu anhu) ka thënë: “Agjërimi nuk është vetëm lënia e ushqimit dhe e pijes, por është edhe lënia e gënjeshtrës, e kotësisë, e bisedave të kota dhe e betimeve (të panevojshme).” (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/422).
Ali ibën Ebi Talibi (radijallahu anhu) ka thënë: “Vërtet agjërimi nuk është nga ushqimi dhe pija, por është nga gënjeshtra, e kotësia dhe bisedat e kota.” (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/422).
Transmetohet nga Talk ibën Kajsi se Ebu Dheri (radijallahu anhu) ka thënë: “Kur të agjërosh, ruaje veten (gjuhën) aq sa të mundesh.”
Talku, kur ishte agjërueshëm, hynte në shtëpi dhe nuk dilte prej saj veçse për namaz. (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/421).
Xhabir ibën Abdullahu (radijallahu anhu) ka thënë: “Kur të agjërosh, le të agjërojë dëgjimi yt, shikimi yt dhe gjuha jote nga gënjeshtra dhe mëkatet. Lëre mënjanë mundimin e shërbëtorit. Le të ketë mbi ty dinjitet dhe qetësi në ditën e agjërimit tënd. Mos e bëj ditën kur nuk agjëron dhe ditën kur agjëron të njëjtë.” (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/422).
Transmetohet nga Ebu Mutevekil se Ebu Hurejra (radijallahu anhu) dhe shokët e tij, kur agjëronin, uleshin në xhami (për të ruajtur agjërimin). (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/422).
Ata’u, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “E kam dëgjuar Ebu Hurejrën duke thënë: ‘Kur të jesh agjërueshëm mos u sill si injorant dhe mos shaj. E nëse dikush sillet keq me ty, thuaj: Unë jam agjërueshëm’.” (Shënuar nga Abdurrezaku në “El-Musannef”, me nr. (7456).
Muxhahidi ka thënë: “Dy cilësi, kushdo që i ruan ato, agjërimi i tij do të jetë i sigurt: përgojimi (gibeti) dhe gënjeshtra.” (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/422).
Ebu Alije, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “Agjëruesi është në adhurim (të vazhdueshëm) përderisa nuk përgojon.” (Shënuar nga Ibn Ebi Shejbe në “Librin e Agjërimit”, kapitulli: Me çfarë urdhërohet agjëruesi rreth pakësimit të fjalëve dhe shmangies së gënjeshtrës (2/423).
Mbështetur në tekstet dhe këshillat e vyera që përcollëm nga udhëzimet e Pejgamberit ﷺ dhe thëniet e selefëve (brezave të parë), ja disa pika praktike se si t’i zbatosh ato në jetën e përditshme gjatë Ramazanit:
- Rregulli “Unë jam agjërueshëm” (Vetëkontrolli)
Përdore këtë shprehje si mbrojtjen tënde të parë. Jo vetëm për t’iu përgjigjur dikujt që të shan, por thuaja vetes sate në heshtje sa herë që ndjen dëshirën për të folur për dikë (përgojim) ose për të thënë diçka të padobishme. Kujtoji vetes se je në gjendje adhurimi.
- “Agjërimi i shqisave”
Ashtu siç thoshte Xhabir ibën Abdullahu (radijallahu anhu), bëj që edhe sytë dhe veshët e tu të agjërojnë:
Syri: Mos shiko gjëra që nxisin fitne ose që zemërojnë Allahun në rrjete sociale apo televizion.
Veshi: Mos dëgjo përgojime (gibetin), sepse dëgjuesi është ortak me folësin në mëkat.
- “Pastrimi i agjërimit” në xhami
Ebu Hurejra dhe shokët e tij qëndronin në xhami kur agjëronin për të ruajtur gjuhën. Përpiqu të caktosh një kohë (p.sh. pas drekës ose ikindisë) për të qëndruar në xhami ose në një kënd të qetë të shtëpisë, larg zhurmës së njerëzve dhe bisedave të kota.
- Parimi i dinjitetit dhe qetësisë
Mos e bëj ditën e agjërimit të njëjtë me ditët e tjera sa i përket nervozizmit. Ushtrohu të ecësh me qetësi, të flasësh me zë të ulët dhe të shmangësh debatet në rrugë, në treg apo gjatë drejtimit të makinës. Kjo është pjesë e plotësimit të agjërimit.
- Zëvendëso fjalën me “Dhikër”
Gjuha nuk rri kurrë pa lëvizur; nëse nuk e angazhon me të vërtetën, ajo do të të angazhojë me të kotën. Sa herë që ndjen dëshirë për të folur tepër, zëvendësoje atë me:
Tesbih dhe Istigfar (kërkim falje).
Leximin e një pjese të Kuranit.
Përsëritjen e “La ilahe il-lAllah”.
- Shmangi tubimet e “thashethemeve”
Kërko ndjesë me edukatë nga bisedat ku flitet për punët e njerëzve. Kujto thënien e Muxhahidit: “Dy gjëra, kushdo që i ruan ato, agjërimi i tij do të jetë i sigurt: përgojimi dhe gënjeshtra.” Bëje moto tënde: “Kush beson Allahun dhe Ditën e Gjykimit, le të flasë mirë ose le të heshtë.”
- Durimi ndaj sjelljes së të tjerëve
Nëse përballesh me një sjellje të keqe nga një koleg, punëtor apo dikush në rrugë, kujto këshillën e sahabëve: “Lëre mënjanë mundimin e tjetrit.” Bëje agjërimin tënd një shkollë për kontrollin e zemërimit.
- Pakëso përdorimin e rrjeteve sociale
Shumë nga “fjalët e kota” sot ndodhin përmes tastierës dhe komenteve. Pakëso lundrimin në faqe që nxisin debate të kota për të siguruar pastërtinë e agjërimit tënd.
Allahu na mundësoftë një agjërim të pastër nga bisedat e kota, gënjeshtra e përgojimi! Amin!
Bekir Halimi
