Ish-kryeministri i Pakistanit, Imran Khan, i cili ndodhet në burg, u lejua më në fund të takohej me motrën e tij, Uzma Khanum, të martën, pas pothuajse një muaji ndalimi të vizitave që shkaktuan protesta dhe ngritën shqetësime për gjendjen e tij shëndetësore.
Mbështetësit e partisë së tij, Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), zhvilluan protesta në Peshawar dhe qytete të tjera, duke kërkuar lehtësimin e aksesit dhe lirimin e tij. Pas vizitës në burgun Adiala në Rawalpindi, Khanum deklaroi se vëllai i saj dukej në gjendje të mirë fizike, por po mbahej në kushte të rënda, të cilat ai i përshkroi si “torturë mendore”.
Pse ndodhet Imran Khan në burg?
Khan, i cili udhëhoqi Pakistanin nga viti 2018 deri në 2022, është në burg që prej arrestimit të tij në gusht 2023 për akuza korrupsioni. Ai është dënuar në disa çështje, përfshirë:
• Çështja Al-Qadir Trust: Khan dhe bashkëshortja e tij, Bushra Bibi, u akuzuan për marrje ryshfeti në formë prone me vlerë rreth 25 milionë dollarë. Në janar 2025, një gjykatë anticorruptive e dënoi Khanin me 14 vjet burg dhe Bibi me 7 vjet.
• Çështja Toshakhana: Ai u gjet fajtor për shitjen e dhuratave shtetërore me vlerë rreth 497 mijë dollarë gjatë mandatit si kryeministër.
• Akuza për terrorizëm: Lidhur me protestat e dhunshme të majit 2023. Procesi ende nuk ka përfunduar.
• Çështja e “cypher”-it diplomatik: Në janar 2024, ai dhe Shah Mahmood Qureshi u dënuan me 10 vjet burg për publikim të dokumenteve të klasifikuara.
• Çështja “iddat”: Khan dhe Bibi u akuzuan për martesë jashtë afatit fetar të pritjes pas divorcit të Bibit, por u shpallën të pafajshëm.
Khan i ka cilësuar të gjitha akuzat si politikisht të motivuara.
Çfarë tha Uzma Khanum pas vizitës?
Motra e tij deklaroi se Khan mbahet pothuajse gjithmonë i mbyllur në qeli dhe lejohet të dalë jashtë vetëm për pak minuta çdo ditë.
“Ai është fizikisht mirë, por i izoluar plotësisht. Nuk ka kontakt me askënd. Më tha se po i nënshtrohen torturës mendore,” – deklaroi ajo.
Takimi 30-minutësh u mbikëqyr nga afër nga autoritetet dhe pa mjete teknologjike. Më vonë, ajo tha se Khan kishte qenë “shumë i shqetësuar dhe i zemëruar” dhe se edhe bashkëshortja e tij, Bushra Bibi, mbahej në kushte të ngjashme.
A janë zyrtarisht të ndaluara vizitat?
Autoritetet pakistaneze nuk kanë konfirmuar nëse ka një ndalim zyrtar. Sidoqoftë, familjarët pretendojnë se urdhërat gjyqësorë për vizita dy herë në javë nuk janë zbatuar që nga marsi 2025. Mungesa e informacionit shkaktoi thashetheme për gjendjen e Khanit, duke përfshirë pretendime se ai ishte sëmurë rëndë, transferuar ose madje kishte vdekur.
Protestat dhe reagimi i mbështetësve
Më 18 nëntor, motrat e Khanit dhe mbështetës të PTI-së protestuan jashtë burgut Adiala, duke thënë se u “ndaluan me forcë” nga policia. Protestat u përsëritën në 25 dhe 28 nëntor, përfshirë një qëndrim gjatë natës nga kryeministri i provincës Khyber Pakhtunkhwa, Sohail Afridi, i cili pretendoi se ishte refuzuar tetë herë të takonte Khanin.
Protesta u zhvilluan edhe në Peshawar, bastion tradicional i PTI-së. Ndërkohë, autoritetet vendosën nenin 144, duke ndaluar tubimet publike në Islamabad për dy muaj dhe në Rawalpindi deri të mërkurën.
Çfarë thotë qeveria?
Qeveria ka mohuar se Khan po mbahet në kushte të rrezikshme. Deputeti i PML-N, Tariq Fazal Chaudhry, deklaroi se njoftimet për përkeqësimin e shëndetit të Khanit janë “thashetheme të shpërndara nga media indiane dhe afgane”.
“Shëndeti i tij është plotësisht i qëndrueshëm dhe jeta nuk i rrezikohet,” – tha Chaudhry.
Pse çështja ka shkaktuar stuhi politike?
Analistët politikë thonë se ndalimi i vizitave është bërë një mjet presioni politik kundër liderit më popullor të vendit.
Imtiaz Gul, drejtor ekzekutiv i Center for Research and Security Studies (CRSS), u shpreh:
“Qëllimi kryesor është ta thyejnë politikisht dhe ta detyrojnë të pranojë kompromis. Por kjo taktikë mund të kthehet në bumerang.”
Ndërsa analisti i të drejtave dixhitale, Usama Khilji, u shpreh:
“Politikanët në Pakistan ose janë në pushtet, ose në burg. Imran Khan është viktimë e proceseve politike ku procedurat ligjore po shtrembërohen.”
PTI u përjashtua nga zgjedhjet e vitit 2024, megjithëse kandidatët e saj të pavarur fituan më shumë vende se çdo parti tjetër. Partia pretendon se votat u manipuluan për t’i zënë rrugën fitores së saj, gjë që qeveria dhe ushtria e mohojnë.
Khilji shtoi se kufizimi i vizitave është “një mesazh kërcënues për të gjithë klasën politike”.
