Lindja e Mesme po përballet me një nga momentet më të rrezikshme të viteve të fundit, pasi një operacion i përbashkët amerikan–izraelit kundër Iranit ka nxitur një valë të gjerë kundërpërgjigjesh ushtarake, duke rritur frikën për një luftë rajonale me pasoja të paparashikueshme.
Sipas Kanalit 12 izraelit, duke cituar një zyrtar të lartë, vendimi për sulmin ndaj Iranit ishte marrë gjatë vizitës së kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu në Uashington. Më pas, Netanyahu deklaroi se Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kishin nisur një operacion për të “eliminuar rrezikun ekzistencial” që, sipas tij, paraqet regjimi iranian, duke theksuar se Irani nuk duhet të pajiset me armë bërthamore.
Kundërpërgjigjja iraniane
Garda Revolucionare Iraniane njoftoi nisjen e “valës së parë të sulmeve të gjera me raketa dhe dronë” drejt territoreve izraelite, si përgjigje ndaj asaj që e cilësoi agresion amerikan–izraelit. Sirenat e alarmit u aktivizuan në disa zona të Izraelit, përfshirë veriut e vendit dhe bazën ajrore Tel Nof në jug të Tel Avivit.
Media izraelite raportoi për shpërthime të fuqishme në Galile dhe Haifa, ndërsa Kanali 12 njoftoi për goditjen e një ndërtese 9-katëshe në veri të vendit, me dëme të konsiderueshme materiale.
Associated Press raportoi se shpërthime u dëgjuan në veri të Izraelit, ndërsa sistemet e mbrojtjes ajrore po përpiqeshin të interceptonin raketat hyrëse.
Objektiva dhe mesazhe politike
Sipas Axios, duke cituar zyrtarë amerikanë dhe izraelitë, forcat ajrore izraelite kanë shënjestruar komandantë të lartë dhe figura politike iraniane. Raportohet se mes objektivave të mundshëm kanë qenë edhe lideri suprem iranian dhe presidenti i vendit.
Nga ana tjetër, një zyrtar i lartë iranian deklaroi për Al Jazeera se “të gjitha asetet dhe interesat amerikane dhe izraelite në Lindjen e Mesme janë objektiva legjitime”, duke shtuar se “nuk ka më vija të kuqe” dhe se përgjigjja iraniane nuk do të ketë kufizime kohore.
Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare të Iranit tha se sulmet ndodhën gjatë një periudhe negociatash dhe paralajmëroi një “kundërpërgjigje dërrmuese”.
Zgjerim i mundshëm i konfliktit
Raportime për shpërthime kanë ardhur edhe nga Bahreini, Abu Dhabi dhe Rijadi, ndërsa agjencia iraniane Fars njoftoi se baza amerikane në Katar, Kuvajt, Bahrein dhe Emiratet e Bashkuara Arabe janë shënjestruar me sulme raketore.
Autoritetet në Katar u bënë thirrje qytetarëve të qëndrojnë në shtëpi ose në vende të sigurta deri në njoftimin e radhës. Ndërkohë, sipas CNN, ushtria amerikane planifikon që operacionet të zgjasin për disa ditë.
Një luftë me pasoja të paparashikueshme
Retorika e ashpër, shënjestrimi i figurave të larta dhe përfshirja e drejtpërdrejtë e SHBA-së rrisin ndjeshëm rrezikun e një përshkallëzimi të gjerë rajonal. Thirrja e Netanyahut drejtuar popullit iranian për rrëzimin e regjimit dhe paralajmërimi i tij për “humbje të vështira” për publikun izraelit sinjalizojnë se palët po përgatiten për një konflikt të zgjatur.
Historia ka treguar se kur luftërat shpërthejnë, rrjedha e tyre shpesh del jashtë kontrollit të atyre që i nisin. Në këtë moment kritik, rajoni dhe bota mbajnë frymën, ndërsa zhvillimet në terren mund të përcaktojnë jo vetëm fatin e palëve të përfshira, por edhe stabilitetin global në muajt dhe vitet në vijim.
