Jetojmë në një kohë ku fjala është bërë e lirë, por jo gjithmonë e përgjegjshme. Në këtë hapësirë të hapur është shfaqur me forcë një fenomen që tradita islame e ka emërtuar qysh herët: Ruvaibida.
Ky term, i përmendur në hadithin e Pejgamberit ﷺ, i referohet njeriut të pavlerë, mendjelehtë apo të paaftë, i cili megjithatë flet dhe ndërhyn në çështje të mëdha publike që nuk i takojnë dhe nuk i kupton.
Rreziku sot nuk qëndron vetëm te padituria e këtij lloji njeriu. Më shqetësuese është sa lehtë padituria bëhet autoritet. Me një ekran, një mikrofon dhe pak vetëbesim, kushdo mund të shfaqet si mendimtar, analist apo “udhërrëfyes”, pa peshën e dijes, pa përgjegjësi dhe shpesh pa asnjë kompetencë.
Ruvaibida nuk ndërton mbi ide. Ai ndërton mbi zhurmë.
Nuk ushqehet me argument, por me reagim.
Nuk jeton nga e vërteta, por nga trendi.
Sa më shumë polemikë, aq më shumë shikueshmëri.
Sa më shumë provokim, aq më shumë ndikim.
Dhe ky është paradoksi i kohës sonë: shpesh nuk dëgjohet ai që di, por ai që bën më shumë zhurmë.
Në rrjete sociale kjo është kthyer pothuajse në model.
Injoranti paraqitet si ekspert.
Opinioni shitet si fakt.
Vetëbesimi merret si dëshmi e dijes.
Dhe gradualisht, shoqëria fillon të ngatërrojë famën me autoritetin.
Por Ruvaibida nuk ngrihet vetëm prej vetes.
Ai ngrihet sepse ushqehet.
Ushqehet me klikime, me shpërndarje, me debatet që e mbajnë gjallë. Çdo reagim i pakujdesshëm, çdo amplifikim i zhurmës, e forcon praninë e tij.
Prandaj vetëdija e parë është të mos i japim atë me çfarë ushqehet.
Jo çdo zë meriton platformë.
Jo çdo mendim meriton peshë.
Jo çdo viralitet është vlerë.
Në një kohë kur zhurma garon me dijen, përgjegjësia jonë nuk është vetëm të dallojmë të vërtetën nga mashtrimi, por edhe të mos bëhemi pjesë e mekanizmit që e ngre padijen në piedestal.
Sepse shoqëritë nuk rrënohen vetëm kur të paditurit flasin.
Rrënohen kur të diturit heshtin, dhe kur masa e shpërblen zhurmën më shumë se urtësinë.
Në kohën e Ruvaibidës, mbrojtja e parë është vetëdija.
E dyta, maturia për të dalluar dijen nga propaganda.
E treta, refuzimi për ta ushqyer zhurmën.
Sepse jo çdokush që flet për gjëra të mëdha, është i madh.
Nganjëherë është vetëm Ruvaibida me mikrofon.
Bekir Halimi
