Surja El-Fatiha
Pasi meditoja mbi suren e dashur e të bekuar El-Fatiha, gjeta se ndërtimi i saj mbështetet mbi gjerësinë dhe përfshirjen:
• Në lavdërim (el-hamd): që është cilësia më e gjerë dhe lavdia më gjithëpërfshirëse; dhe me përdorimin e nyjës “el-” (përcaktimi me elif-lam) përfshihen të gjitha lavdërimet, në të vërtetë dhe me të drejtë.
• Në emrin “Allah”: emri më i madh, që përmbledh kuptimet e të gjitha Emrave të Bukur dhe Cilësive të Larta, si dhe shembullin më të përsosur. Nga këto janë emrat El-Vasi‘, El-‘Alim, El-Hakim, që nënkuptojnë se Ai e ka përfshirë çdo gjë me mëshirën dhe dijen e Tij:
“Kursija e Tij e ka përfshirë qiejt dhe tokën, dhe ruajtja e tyre nuk e lodh Atë, dhe Ai është i Larti, i Madhërishmi.” [El-Bekare: 255]
Ai është i Gjerë dhe që zgjeron:
“Dhe qiellin e kemi ndërtuar me forcë, dhe Ne me të vërtetë jemi Zgjerues.” [Ez-Zarijat: 47].
• Në ‘Rabbul-‘alemin’: Zotërimi përfshirës i gjithçkaje që është përveç Zotit.
• Në mëshirën (er-Rahman): e gjerë, përfshirëse dhe e përsëritur dy herë, që ka përfshirë çdo gjë.
• Në ‘Maliki jeumi-d-din’: përfshihen zotërimi dhe sundimi mbi kohën e hapësirën, mbi gjithçka që përmbajnë ato dhe mbi ata që banojnë në to.
• Në kuptimin e shumësit: me përdorimin e nun-it të shumësit në “na‘budu” dhe “nesta‘in”, si dhe na-në e kryerësve në “ihdina”.
• ‘Ihdina’ (na udhëzo): udhëzimi është bekimi më i gjerë, më i lehtë, më i lartë dhe më i dobishëm; sa më shumë që robi ka nevojë për diçka, aq më bujar është Zoti ndaj tij. Dhe në çdo gjë ka një shenjë që tregon se Ai është Një.
• ‘Es-sirat’: është rruga më e gjerë drejt Zotit, më e shpejta, më e larta dhe më e dobishmja.
• ‘En‘amte’ (i ke dhënë mirësi): siç ka thënë The‘labiu: “Rrënja e fjalës ‘ni‘meh’ ka kuptimin e teprisë dhe shtimit.”
• Në gjerësinë e emrave të sures El-Fatiha, madhështinë, virtytet, dritën, shërimin, bekimin dhe përsëritjen e saj.
Ndër emrat e saj janë “Nëna e Kur’anit” dhe “Nëna e Librit”. Imam Taberiu ka thënë: “Ibn Xheriri tha: Arabët e quajnë çdo gjë që përmbledh ose prin përpara të tjerave nëse të tjerat e ndjekin ‘umm’, pra nënë, sepse ajo është përmbledhëse e tyre.”
• Ajo përmbledh Zotërimin dhe Hyjninë, lavdërimin dhe lutjen, adhurimin dhe kërkimin e ndihmës, rrugën dhe shoqërinë, premtimin dhe kërcënimin.
• Ajo përmbledh thelbin e adhurimeve dhe lutjeve, për të sjellë bekime, për të plotësuar nevoja, për të lehtësuar vështirësi, për të larguar sprova dhe për shërim nga dëmet.
• Ajo përmbledh synimet e robit: njohjen e Zotit, lavdërimin e Tij, madhërimin dhe lartësimin e Tij, dorëzimin e çështjeve tek Ai, kërkimin e mëshirës së Tij, përgatitjen për takimin me Të, adhurimin, kërkimin e ndihmës, kujdesit, udhëzimit dhe mirësisë së Tij në fe, në këtë botë dhe në tjetrën, si dhe shpëtimin nga zemërimi e humbja dhe nga ata që janë në to.
• Dhe në përmbledhjen e saj të kuptimeve dhe qëllimeve të Librit të Madhërishëm, Ibn Xuzei ka thënë:
“Kjo sure i ka përmbledhur kuptimet e tërë Kur’anit të madh, sikur të ishte një përmbledhje e shkurtuar e tij.”
✍️ Sheikh Ahmed ‘Ammura
El-Fatiha është përmbledhje e të drejtave të Zotit të Lartësuar ndaj robërve adhurimi i Tij, njohja e Emrave dhe Cilësive të Tij, lavdërimi, frika prej takimit me Të, kërkimi i ndihmës dhe udhëzimit prej Tij.
Ajo është gjithashtu përmbledhje e të drejtave të robërve ndaj Zotit që Ai t’i bëjë ta njohin Atë, t’i mëshirojë, t’i ndihmojë, t’i udhëzojë dhe t’i orientojë në rrugën e drejtë, në shtegun e atyre që Ai i ka begatuar, dhe t’i ruajë nga pengesat e saj: nga ata që kanë fituar zemërimin dhe ata që janë të humbur.
Kështu themi edhe pse Zoti e di më së miri.
✍️ Semer el-Arna’ut
