Përmbledhje e bazuar në tekstet e Kuranit dhe Sunetit
Adhurimet në Islam kanë kushte të përgjithshme, pa të cilat ato nuk janë të vlefshme dhe nuk pranohen. Këto kushte përmenden në Librin e Allahut dhe në Sunetin e të Dërguarit ﷺ, dhe janë si vijon:
1️⃣ Islami
Adhurimi nuk pranohet nga mosbesimtari. Allahu i Lartësuar thotë:
﴿وَمَا مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ﴾ (Teube, 54)
“Asgjë nuk i pengoi që t’u pranohen shpenzimet e tyre, përveç faktit se ata nuk besuan në Allahun dhe të Dërguarin e Tij.”
Po ashtu, Allahu thotë:
﴿وَقَدِمْنَا إِلَىٰ مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُورًا﴾ (Furkan, 23)
“Ne u qasëm veprave që ata bënë dhe i bëmë ato si pluhur të shpërndarë.”
2️⃣ Arsyeja (mendja e shëndoshë)
Adhurimi nuk vlen nga i çmenduri dhe nga ai që nuk ka kontroll të mendjes.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ: عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ، وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ»
“Lapsi është ngritur nga tre: nga ai që fle deri të zgjohet, nga fëmija deri të hyjë në pjekuri dhe nga i çmenduri deri t’i kthehet mendja.”
(Ahmedi në Musned, nr. 966, Tirmidhiu, nr. 1423, Ebu Davudi, nr. 4403 dhe Nesaiu).
3️⃣ Të jesh në moshë që të dallosh të mirën dhe të keqen (mosmarrja e fëmijëve dhe të paditurve)
Adhurimi nuk është i vlefshëm nga fëmija i vogël apo ai që nuk e kupton natyrën e adhurimit.
(Qartësimi mbështetet gjithashtu në hadithin e mësipërm.)
4️⃣ Nijeti (qëllimi)
Adhurimi nuk vlen pa qëllim të sinqertë dhe të vetëdijshëm.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى»
“Veprat janë sipas qëllimeve dhe se çdo njeri shpërblehet sipas asaj që ka synuar.”
(Buhari, nr. 1 dhe Muslim, nr. 1907. Muttefekun alejhi)
5️⃣ Ihlasi (Sinqeriteti)
Adhurimi nuk pranohet nëse përzihet me shirk ose synim tjetër përveç Allahut.
Allahu i Madhëruar thotë:
«أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ، مَنْ عَمِلَ عَمَلًا أَشْرَكَ فِيهِ مَعِي غَيْرِي، تَرَكْتُهُ وَشِرْكَهُ»
“Unë jam më i pasuri prej ortakëve ndaj shirkut. Kush bën një vepër dhe më shoqëron dikë tjetër në të, Unë e braktis atë dhe shirkun e tij.”
(Muslimi, nr. 2985 dhe Ibën Maxhe, nr. 4202)
Përfundim
Këto pesë kushte – Islami, arsyeja, dallimi, nijeti dhe ihlasi – përbëjnë themelin e vlefshmërisë së çdo adhurimi. Pa to, vepra nuk pranohet, sado e madhe të duket në sy të njerëzve. Allahu e pranon vetëm atë që bëhet:
• me zemër të pastër,
• me bindje të sinqertë,
• me qëllim të drejtë,
• dhe sipas mësimit të Pejgamberit ﷺ.
Allahu na i pranoftë të gjitha adhurimet tona!
Bekir Halimi
